Çmimet e gazit natyror në Evropë kanë arritur sot nivelet më të larta që nga fillimi i vitit 2023, duke kaluar pragun e 80 eurove për megavat-orë (MWh).
Sipas tregut holandez TTF, i cili konsiderohet referenca kryesore për çmimet e gazit në Evropë, kontrata për muajin e ardhshëm u ngjit deri në rreth 80,99 euro për MWh gjatë sesionit të sotëm, para se të stabilizohej pak më poshtë, rreth 78-79 euro.
Kjo rritje e mprehtë përfaqëson nivelin më të lartë të çmimeve që nga fillimi i vitit 2023 dhe shënon një rritje mujore prej më shumë se 30-40 përqind. Krahasuar me një vit më parë, çmimet janë më shumë se dyfishuar.
Shkaku kryesor është përshkallëzimi i tensionit në Lindjen e Mesme, veçanërisht konflikti midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit. Ky konflikt ka ndikuar rëndë në furnizimet e gazit të lëngëzuar (LNG) që kalojnë përmes Ngushticës së Hormuzit, një korridor detar kritik përmes të cilit kalon rreth 20 përqind e tregtisë botërore të LNG-së, kryesisht nga Katari.
Sulmet dhe dëmtimet në infrastrukturë, përfshirë terminale të rëndësishme LNG në rajon, kanë kufizuar ndjeshëm dërgesat. Analistët theksojnë se tregu global i gazit mbetet më i shtrënguar se ai i naftës, duke rritur konkurrencën mes Evropës dhe Azisë për ngarkesat e disponueshme të LNG-së.
Situata bëhet edhe më shqetësuese sepse rezervat e gazit në Evropë janë në nivele historikisht të ulëta për këtë periudhë të vitit.
Sipas të dhënave të fundit, depozitat nën tokë të Bashkimit Evropian janë rreth 65-67 përqind të kapacitetit, dukshëm më poshtë se mesatarja e pesë viteve të fundit (mbi 80 përqind) dhe nivelet e një viti më parë.
Gjermania dhe Holanda, dy nga depozitat më të mëdha në kontinent, kanë nivele veçanërisht të ulëta (rreth 50-55 për qind), ndërsa vende si Polonia dhe Italia janë në pozita më të mira.
Ekspertët paralajmërojnë se Evropa mund të hyjë në dimër me rezervat më të ulëta në më shumë se një dekadë e gjysmë, duke e bërë kontinentin më të varur nga importet e menjëhershme të LNG-së.
