Një muaj më parë, Donald Trump kërcënoi se do të “fshinte qytetërimin iranian brenda një nate”. Më pas, në orët e para të mëngjesit, shpalli një armëpushim duke pretenduar se Teherani po bënte lëshime që në të vërtetë nuk u materializuan kurrë.
Tani, operacioni “Project Freedom” për të zhbllokuar anijet e bllokuara në Ngushticën e Hormuzit u pezullua pas vetëm një dite, vetëm dy orë pas konferencës ku sekretari i Shtetit Marco Rubio e kishte përshkruar atë si një mision thelbësor mbrojtës dhe një “dhuratë për botën nga SHBA-të”.
Këto janë vetëm dy nga qëndrimet e vazhdueshme kontradiktore të Donald Trump-it, i cili në menaxhimin e luftës me Iranin ka arritur të kundërshtojë vetveten brenda pak orësh: më 1 prill në mëngjes tha se lufta do të përfundonte brenda tre ditësh, ndërsa në mbrëmje foli për dy ose tre javë.
Pak ditë më parë, pasi i dërgoi Kongresit një letër ku thoshte se nuk kishte nevojë për votim parlamentar për të autorizuar luftën sepse ajo me Iranin ishte vetëm një operacion ushtarak, në një miting deklaroi se Amerika është në luftë.
Tre “urdhërimet”
Për dekada, sjellja e Trump-it është udhëhequr nga tre parime të ashpra që i kishte mësuar mentori i tij Roy Cohn:
“Sulmo gjithmonë”
“Mos e prano kurrë gabimin”
“Shpalle veten fitues edhe kur nuk je”
Kjo ishte një strategji e lindur në mjediset e ashpra ligjore të Neë York-ut, e përdorur për të mposhtur kundërshtarët me padi agresive, për të kundërsulmuar hetimet ligjore dhe për të frikësuar gjykatësit.
Metoda ekstreme që funksionoi si në botën e biznesit të pasurive të paluajtshme, ashtu edhe më vonë në politikë, e ktheu Trump-in në një figurë me ndikim të madh mediatik për gati gjysmën e Amerikës.
Gjatë mandatit të parë dhe fillimit të të dytit, kjo qasje solli tronditje mes aleatëve të SHBA-ve dhe shqetësim te kundërshtarët si Kina dhe Rusia për shkak të paparashikueshmërisë së tij. Por kjo strategji tashmë nuk po funksionon më: Irani, i forcuar dhe më i ashpër pas goditjeve, ka mjaftuar me mjete të vogla dhe dronë për të bllokuar Hormuzin, një nga rrugët më të rëndësishme të tregtisë botërore.
Gabime, presion dhe izolim politik
Sipas analizës, Trump e di se ka bërë një gabim të madh duke nisur këtë luftë dhe po përballet me krizë politike brenda vendit dhe brenda vetë lëvizjes së tij MAGA.
Ai do të donte të shpallte fitore, edhe nëse realiteti nuk e mbështet, por kjo bëhet e pamundur nëse Ngushtica e Hormuzit mbetet e bllokuar dhe Irani nuk dorëzon uraniumin e pasuruar.
Irani, nga ana tjetër, po e shfrytëzon presionin e SHBA-ve, ndërsa deklaratat e ashpra të Trump-it në rrjetet sociale shihen si shenja frustrimi. Ai kritikohet gjithashtu për mungesë strategjie dhe për faktin se është rrethuar nga bashkëpunëtorë që nuk i kundërshtojnë vendimet e tij.
Një strategji që nuk funksionon më
Se metoda e tij nuk funksiononte më, duhej ta kuptonte që një vit më parë, kur filloi ta aplikonte te tarifat doganore.
Njeriu që nuk tërhiqet kurrë, i hoqi dhe i rivendosi të paktën dhjetë herë kërcënimet e tij ekstreme, duke shkaktuar tronditje në tregje (luhatje të qëllimshme, sipas disa interpretimeve dashakeqe).
Ai pretendonte se ishte një metodë e mirë negociimi të godasësh tavolinën me grusht, por kur mallrat kineze patën një tarifë prej 10% në vend të 145% që ishte paralajmëruar, Trump mori një nofkë fyese: “Taco”, akronim që do të thotë “Trump Always Chickens Out” (Trump gjithmonë tërhiqet).
I detyruar të tërhiqej përballë tregjeve, tani presidenti amerikan do të dalë i dëmtuar nga një luftë në të cilën, përveç rezistencës së papritur të regjimit, edhe më i militarizuar pas vrasjes së Udhëheqësit suprem, nuk kishte kuptuar as dobësinë ushtarake të SHBA-ve në një konflikt asimetrik, as dobësinë ekonomike të vendit të tij, të ekspozuar ndaj krizave energjetike për shkak të çmimeve globale, edhe pse teorikisht është i vetë-mjaftueshëm për naftë dhe gaz.
Trump dëshiron ta lërë pas Iranin dhe herët a vonë do ta arrijë, por me një çmim të lartë.
Nga 5 objektivat që kishte vendosur ditën e sulmit (denuklearizim, ndryshim regjimi, eliminim i raketave, shkatërrim i flotës, neutralizim i aleatëve të jashtëm të Teheranit: Hamas dhe Hezbollah) vetëm një është arritur: shkatërrimi i flotës.
Pas talljes “Taco”, tani Donald Trump duhet të përballet me një fantazmë edhe më të rrezikshme: atë të Jimmy Carter-it.
