Marrja ditore e vitaminës D dhe suplementeve të vajit të peshkut mund të ndihmojë në mbrojtjen e të moshuarve nga zhvillimi i çrregullimeve autoimune si artriti reumatoid, psoriasis, sëmundjet e tiroides dhe polimialgjia reumatike, një sëmundje inflamatore që shkakton dhimbje muskulore dhe ngurtësi në shpatulla dhe ijë, zbuloi një studim i ri.
“Njerëzit e moshës 50 vjeç e lart që merrnin 2000 IU (njësi ndërkombëtare) të vitaminës D3 për më shumë se pesë vjet kishin një normë më të ulët të diagnozave autoimune të konfirmuara”, tha autorja e studimit doktoresha Karen Costenbader, pedagoge e mjekësisë në Shkollën Mjekësore të Harvardit në departamentin e Reumatologjisë, Inflamacionit dhe Imunitetit.
Kjo dozë është dy deri në tre herë doza e rekomanduar ditore e vitaminës D për të rriturit, e cila është 600 IU për njerëzit deri në 69 vjeç dhe 800 IU për moshat 70 vjeç e lart, sipas Institutit Kombëtar të Shëndetit.
Pasi njerëzit kishin marrë vitaminë D për të paktën dy vjet, shkalla e parandalimit nga çrregullimet autoimune u rrit në 39%, sipas studimit, të botuar në revistën BMJ.
Studimi zbuloi gjithashtu një lidhje të mundshme midis marrjes së 1000 miligramëve të acidit yndyror omega-3 (vaj peshku) dhe një reduktimi të çrregullimeve autoimune, por lidhja nuk ishte statistikisht e rëndësishme derisa rastet e mundshme të sëmundjes autoimmune, jo vetëm rastet e konfirmuara, të faktorizohen në analizë.
Megjithatë, studimi zbuloi se marrja e vitaminës D dhe suplementeve të acideve yndyrore omega-3, kundrejt vetëm placebos, ul sëmundjen autoimmune.
Toksiciteti i vitaminës D
Gjithsesi njerëzit nuk duhet thjesht të fillojnë të konsumojnë pilula të vitaminës D për të rritur shanset e tyre për të shmangur sëmundjet autoimune, paralajmëroi Costenbader, pasi ka pasoja të mëdha në marrjen e tepërt të suplementit.
Ndryshe nga vitaminat e tretshme në ujë, të cilat trupi mund t’i eliminojë lehtësisht, vitamina D ruhet në qelizat dhjamore të trupit dhe mund të rritet në nivele toksike, duke çuar në dhimbje kockash dhe dëmtim të veshkave.
Për shkak se trupi prodhon vitaminë D kur lëkura është e ekspozuar ndaj diellit, dhe qumështi dhe ushqimet e tjera si drithërat shpesh janë të fortifikuara me vitaminë D, shumë ekspertë thonë se njerëzit e shëndetshëm dhe të rinj nuk kanë gjasa të kenë nevojë për suplemente të vitaminës D, veçanërisht në sasi mbi sasinë e rekomanduar, niveli prej 600 IU/ditë.
Nivelet bien në moshën më të madhe, por “Unë do të thoja që të gjithë duhet të flasin me mjekun e tyre së pari përpara se të marrin njësi të vitaminës D”, tha Costenbader. Ka disa probleme shëndetësore si gurët në veshka dhe hiperparatiroidizmi (një rritje e niveleve të kalciumit), ku nuk duhet të merrni ekstra vitaminë D.
Studimi i Costenbader analizoi 25,871 burra dhe gra të moshës 50 vjeç e lart.
Për shkak se hulumtimet e mëparshme kanë treguar se vitamina D dhe acidet yndyrore omega-3 që rrjedhin nga ushqimet e detit mund të kenë një efekt pozitiv në inflamacion dhe imunitet në çrregullimet autoimune, Costenbader vendosi të përdorë të njëjtin test për të hetuar nëse suplementet mund të parandalojnë sëmundje të tilla.
Sëmundja autoimune ndodh kur sistemi mbrojtës natyror i trupit papritmas i sheh qelizat normale si pushtues dhe fillon t’i shkatërrojë ato qeliza gabimisht. Në artritin reumatoid, për shembull, sistemi imunitar sulmon rreshtimin e nyjeve, duke krijuar inflamacion, ënjtje dhe dhimbje. Me psoriasis, qelizat T tepër active, të cilat janë ndër mbrojtësit më të mirë të trupit shkaktojnë inflamacion që krijon njolla në lëkurë.
Në diabetin e tipit 1, mbrojtësit e trupit shkatërrojnë qelizat e pankreasit që prodhojnë insulinë. Madje ka disa prova që tregojnë se inflamacioni në të gjithë trupin mund të jetë pjesë e përparimit të diabetit të tipit 2.
“Çrregullimet autoimune mund të zhvillohen në çdo fazë të jetës, por shfaqen më shumë tek të moshuarit, veçanërisht tek grate”, tha Costenbader.
Deri më sot, asnjë provë e madhe klinike e rastësishme (konsideruar standardi i artë i kërkimit) nuk kishte hetuar nëse vaji i peshkut dhe vitamina D mund të parandalonin në të vërtetë zhvillimin e sëmundjeve autoimune.
“Kjo është prova e parë e drejtpërdrejtë tek të rriturit e moshuar që marrja e vitaminës D ose acideve yndyrore omega-3, ose një kombinim, për pesë vjet redukton incidencën e sëmundjeve autoimune, me efekt më të theksuar pas dy vitesh plotësimi”, tha Costenbader.
Në pesë vite hulumtim, studimi nuk mund të dallonte se cila nga 80 ose më shumë sëmundje autoimune mund të përfitojë më shumë nga vitamina D dhe suplementet e vajit të peshkut por kërkimet po vazhdojnë. Studimi tani është në vitin e tij të shtatë dhe më shumë të dhëna do të publikohen në të ardhmen.(CNN. Përshtati: Gazeta “Si)
