Nga Mero Baze
Reagimi ndërkombëtar ndaj “Rregullores Bani” në Gjykatën e Shkallës së Parë kundër Krimit dhe Korrupsionit është i plotë. Të gjitha organizatat ndërkombëtare të shtypit kanë dënuar rregulloren dhe kërkojnë rishikimin e saj. Edhe OSBE në Tiranë, me gjysmë zëri, ka premtuar se do ta shqyrtojë rregulloren. Sot redaksia e gazetës i ka nisur një letër GJKKO-së që të na dorëzojë të printuara dhe të vulosura rregulloren dhe komentin privat të kryetarit, për t’i pasur si provë në Gjykatën Kushtetuese. Shpresoj mos ta hedhin në kosh.
Po ashtu, Partia Demokratike ka reaguar kundër përpjekjes së GJKKO-së për të qenë jotransparente në seancat gjyqësore, duke pasur parasysh se aty gjykohen politikanë dhe zyrtarë të lartë të Shqipërisë, për përgjegjësinë e të cilëve para ligjit ka interes publik.
Por më e rëndësishme se kush ka reaguar është se kush nuk ka reaguar.
Dhoma Kombëtare e Avokatëve, e cila është e interesuara e parë në këtë histori, nuk ka reaguar. Ka reaguar vetëm Maks Haxhia personalisht dhe disa avokatë të tjerë, të cilët kanë më shumë integritet profesional.
As shumica në pushtet nuk ka reaguar. Së paku, Komisioni i Ligjeve apo vetë qeveria duhet të kenë një reagim publik. Me sa duket Ulëziu ka hall se mos nxehet dikush dhe i tregon pazaret e tij me drejtësinë, ndaj ka futur kokën si struci. Socialistët e tjerë, presupozohet se kanë halle me drejtësinë dhe nuk kanë dëshirë t’u dëgjohet emri për keq në gjykatë. Dhe kjo tregon se çfarë mendojnë ata për drejtësinë e re, pavarësisht fishekzjarreve në dhjetëvjetorin e Reformës në Drejtësi.
Me sa duket, komplekset se do të paragjykohen, ngaqë kanë shumë çështje nëpër këmbë që duhet të kalojnë nga kjo gjykatë, kanë bërë që të bëjnë sikur mendohen.
Njësoj edhe Dhoma Kombëtare e Avokatisë. Me sa duket, interesi i shumë avokatëve që të mos jenë në konflikt me kryetarin apo gjykatën, i bën edhe ata të jenë të tërhequr nga kjo betejë.
Ky është një tregues më shumë për pushtetin e frikës dhe imponimin e paligjshmërisë që rrezaton Gjykata, duke qenë e paprekshme edhe kur shkel ligjin.
Nuk pres të reagojë Inspektori i Lartë i Drejtësisë, për shkak se ai e ka bërë të qartë qëndrimin e vet se është për të mbrojtur gjykatat dhe prokurorinë dhe jo drejtësinë.
Por ky rast, më shumë sesa për pavarësinë e drejtësisë, vlen shumë për të kuptuar se si zë vend e keqja në drejtësi.
Një kryetar gjykate, natyrisht delirant, vendos se si t’i fshihet publikut kur gjykon dhe puer këtë nxjerr udhëzime, bën rregullore, madje bën edhe koment privat për t’i udhëzuar të gjithë se si t’ia bëjnë të pamundur publikut t’i shikojë ata se si e zhvillojnë një seancë gjyqësore. Të mësuar t’i marrin vendimet para se të fillojë gjyqi, ata e kanë tani shumë të vështirë të hapin sallën e gjyqit dhe t’u tregojnë shqiptarëve se si bëhet drejtësi.
Heshtja e shumicës në pushtet dhe e Dhomës Kombëtare të Avokatëve tregon për pushtetin real të gjykatës mbi viktimat. Madje, më shumë se kaq, tregon se si mund të degradojnë standardet e drejtësisë, kur atyre u sigurohet të shpallen në errësirë.
Shtetet perëndimore të Bashkimit Evropian që kanë financuar Reformën në Drejtësi dhe qeveria britanike, që ka financuar programin e transparencës së medias, duhet të dinë se kryetari i Gjykatës udhëzon që, fjala vjen, në sallën e gjyqit ndalohen njerëz që kanë veshur “bluza me dekolte të theksuara” apo “pantallona nën nivelin e belit”. Nuk kam shkuar te kjo pjesë nëse lejohen gra të mbuluara, por besoj atë e kanë lejuar.
Natyrisht, çështja do të shkojë në Gjykatën Kushtetuese e më pas në Strasburg, por është e turpshme për Parlamentin dhe qeverinë që, nga njëra anë, përkujtojnë dhjetëvjetorin e Reformës në Drejtësi dhe, nga ana tjetër, akoma nuk kanë një proces gjyqësor të përfunduar, por kanë një rregullore të re se si nuk duhet të merret vesh se si bëhet një gjyq.
Gjyqi i Nexhmije Hoxhës është filmuar dhe transmetuar i gjithi. Gjyqet e banditëve të vitit 1997 janë transmetuar të gjitha, edhe pse rrezikshmëria ka qenë e lartë. Tani gjyqet e Erion Banit duhen mbajtur të mbyllura, se nuk lidhin dot dy fjalë gjyqtarët, jashtë skenarit që u ka dhënë akuza dhe pazarit që kanë mbyllur para gjyqit.
Do të mjaftonte vetëm kaq për të kuptuar se çfarë drejtësie kemi prodhuar. Kemi bërë një drejtësi të pavarur nga politika, që është e paaftë të mbrojë vendimet e saj dhe kërkon të jetë e pavarur edhe nga populli. Kjo është tepër.
