A e dinit se zjarri dhe temperaturat e larta transformojnë ushqimet? Nganjëherë bëhen të rrezikshme për shëndetin, herë të tjera thjeshtë humbasin aftësitë e tyre ushqyese. Por mund të riparohet duke zgjedhur mënyrat e zierjes më të përshtatshme. Dhe jo vetëm kaq.
Mishi e peshku janë burimet më të rëndësishme të proteinave të kafshëve. Përfaqësojnë “gatimin e dytë” të shkëlqyer me të cilin mund të përgatiten mijëra receta.
Por kujdes: jo të gjitha mënyrat e gatimit janë njësoj të shëndetshme. Kështu rrezikon të blesh peshk ose mish të freskët dhe pas gatimit të hani mish pak ushqyes ose proteina toksike.
Zgarë, jo djegës
E çfarë gjëje mund të jetë më e shijshme se mishi ose peshku i pjekur në zgarë? Mëkat që kjo metodë pjekjeje, kaq e aftë për të dhuruar shije, fsheh në realitet disa probleme.
Nëse ushqimi nuk është i pjekur mirë mund të formohet një substancë potencialisht kancerogjene: besropireni. Besropireni i ngjan dioksinës së famshme dhe të dy bëjnë pjesë në grupin e te ashtuquajturve “hidrokarbure policilike aromatike”.
Bëhet fjalë për substanca që provokojnë mutacione në ADN të qelizave, duke shkaktuar edhe pse në raste të rralla forma të ndryshme tumori.
Në pjekjen me grilë besropireni mund të formohet në tre mënyra të ndryshme: kur flaka arrin të preki drejt për së drejti mishin ose peshkun, duke i djegur; kur yndyra e ushqimit pikon mbi zjarr; kur prushi nxjerr tym, fazë klasike kur drunjtë fillojnë të fiken.
Çfarë duhet bërë
1. Mishi nuk duhet vendosur mbi grilë kur ka shumë tym. Dhe kurrë në kontakt me flakën e gjallë.
2. Prefero mish e peshk pa dhjam sepse pikon më pak yndyrë.
3. Pulës e peshkut, në fund të pjekjes, eliminoji lëkurën: pikërisht aty mund të përqendrohen substanca të rrezikshme.
4. Prit gjithmonë pjesët e djegura para se ta servirësh në tavolinë.
5. Nëse po gatuan për fëmijët dhe do shmangësh çdo rrezik, mund ta rrethosh mishin me letër alumini dhe pastaj ta vendosësh mbi zgarë./Balkanweb
