Në pranverën e vitit 1822, një punonjës në një nga zyrat e para në botë në Londër i shkroi një letër një miku. Nuk dihet nëse personi në fjalë ishte i emocionuar që do të punonte në një ndërtesë që ishte revolucionare, ose ishte i emocionuar se do të ishte pjesë e një institucioni të ri që do të transformonte botën në shekujt që pasuan.
“Nuk e dini sa e lodhshme është”, shkroi Charles Lamb, “të thithësh ajrin e katër mureve të mbyllura, ditë pas dite.
Bota nga e cila shkroi Lamb tani është zhdukur prej kohësh. Kompania famëkeqe u shemb në vitet 1850. Trashëgimia e saj më e famshme, sundimi kolonial britanik në Indi, u shpërbë një shekull më vonë. Por letra e tij ekziston sot, sepse, ndërsa perandori të tjera kanë rënë, perandoria e zyrës ka triumfuar mbi jetën moderne profesionale. Dimensionet e kësaj perandorie janë të mrekullueshme.
Ajo dominon horizontet e qyteteve tona, ndërtesat e tyre më të larta nuk janë më katedrale apo tempuj, po ndërtesa shumëkatëshe të mbushura me punëtorë. Ai përshkruan shumë nga jeta jonë. Nëse jeni një punëtor i kësaj perandorie, do të kaloni më shumë kohë me kolegun në të majtë dhe do të dëgjoni ankesat e tij, ndoshta dhe problemet e familjarëve të tij.
Këtë pranverë, pothuajse brenda natës, zyrat e botës u boshatisën. Në Nju Jork dhe Paris, në Madrid dhe Milano nuk kishte me njerëz që punonin në zyra. Edhe para se të përhapej koronavirusi, puna në zyra kishte ndryshuar qasjen. Një kombinim i qirave në rritje, revolucioni digjital dhe kërkesa në rritje për punë fleksibël bëri që popullsia e saj të emigronte ngadalë në mjedise të ndryshme.
Më shumë se gjysma e fuqisë punëtore amerikane tashmë punon nga shtëpia, të paktën disa herë. Në të gjithë botën, puna në shtëpi ishte në rritje të vazhdueshme për një dekadë. Ekspertët parashikuan se do të rritet më tej. Askush nuk e imagjinonte që një goditje dramatike do të vinte kaq shpejt.
Është shumë herët për të thënë nëse puna në zyra ka marrë fund. Puna në zyra gjithashtu ka thelluar pabarazitë sociale. Në vitin 2018, kishte më shumë burra sesa gra në mesin e shefave ekzekutivë të kompanive. Zyrat madje priren të jenë vende fizikisht më të pakëndshme për gratë sesa për burrat.
Por ka një fenomen që ka ekzistuar prej shekujsh. Prindërit përpiqen të ruajnë pretendimin e vjetër se fëmijët nuk ekzistojnë, duke përdorur teknika që variojnë nga mosvendosja e fotografive të fëmijëve të tyre në punë, deri te pretendimi se ata vetë janë të sëmurë, në mënyrë që të mund të kujdesen për foshnjat e sëmurë, thotë Oster.
Pavarësisht udhëtimit dhe kolegëve, takimeve bajate, zyrat na sjellin edhe diçka tjetër: gëzim. Lucy Kellaway, e cila shkroi një kolonë të gjatë në Financial Times mbi absurditetet e jetës në zyrë, flet për “artificialitetin e madh” që ne përqafojmë në momentin që hyjmë në një zyrë.
Tani që të gjithë po punojmë nga shtëpia pasi diçka është shumë pozitive. Dhe kështu, me gjithë kërcënimin me të cilin po përballet puna në zyra, ka edhe arsye për optimizëm. Edhe pse shumë prej nesh e kanë të vështirë ta pranojnë, të gjitha ato tavolina dhe të gjithë ata njerëz, gjithë ajo zhurmë dhe humbje kohe, ka përfitimet e tyre.
Njerëzit kanë nevojë të punojnë në zyra. Takimet në internet mund të na mbajnë gjallë si qenie sociale tani, por takimet live janë shumë shpesh transaksionale dhe të sikletshme. Zyrat mund të mos mbushin faqet e antologjive poetike, por sipas Kellaway, ajo që na pengon nuk është puna në kompjuter në shtëpi apo në zyra por marrëdhënia që kemi me njerëzit.”/ Nga Catherine Nixey, The Economist/
/b.h
