Në ujërat e Arktikut, pranë arkipelagut të largët të Svalbardit, këtë pranverë, aleatët e NATO-s zbuluan disa nëndetëse ruse që po stërviteshin për të përdorur një armë sekrete, të projektuar për të dëmtuar kabllot kritike nënujore pa lënë gjurmë, raporton Agjencia e lajmeve Reuters.
Operacioni i fshehtë rus, i përshkruar për Reuters nga dy zyrtarë perëndimorë, u zhvillua nga GUGI, drejtoria ruse për luftën nënujore, e cila përdori mjete zhytëse në thellësi të mëdha për të simuluar përdorimin e një teknologjie të sofistikuar dhe shkatërruese.
Një operacion i përbashkët i Britanisë së Madhe, Norvegjisë dhe Shteteve të Bashkuara gjurmoi dhe u përball me anijet ruse në det, thanë dy zyrtarët, të cilët folën në kushte anonimiteti. Anijet u penguan të përfundonin stërvitjen dhe më pas u larguan nga zona.
Britania dhe Norvegjia njoftuan në prill se kishin zbuluar një operacion të fshehtë rus në ujërat e Arktikut. Por zbulimi i armës së re, vendndodhja e operacionit dhe përfshirja e Shteteve të Bashkuara nuk ishin bërë më parë publike.
Përballja në thellësi të detit vjen në një kohë kur disa zyrtarë perëndimorë të inteligjencës druhen se Kremlini po intensifikon operacionet e sabotimit në Europë dhe po përgatitet për një konflikt të mundshëm me NATO-n.
Disa analistë të inteligjencës amerikane janë gjithnjë e më të shqetësuar se Rusia mund të vërë në provë parimin e mbrojtjes së përbashkët të NATO-s, të njohur si Neni 5, thanë tre zyrtarë amerikanë. Nëse kjo ndodh, shkatërrimi i kabllove nënujore mund të jetë një pjesë e rëndësishme e kësaj strategjie, thanë zyrtarët perëndimorë.
Kabllot, disa prej të cilave nuk janë më të trasha se një zorrë uji për vaditje, shtrihen në fund të detit ose janë të groposura pak nën të. Ato janë jetike për lidhjen globale të internetit dhe transaksionet financiare.
Rëndësia e tyre ekonomike dhe strategjike i ka bërë objektiva edhe në konfliktet e mëparshme, përfshirë Luftën e Parë dhe Luftën e Dytë Botërore, kur ishin thelbësore për transmetimin e urdhrave përmes telegrafit dhe telefonit.
Dy kabllo nënujore me fibra optike, secili rreth 1400 kilometra i gjatë, lidhin Svalbardin me Norvegjinë kontinentale dhe shtrihen deri në 2700 metra nën sipërfaqen e detit. Ato transmetojnë sasi të mëdha të të dhënave satelitore të shkarkuara në stacionin tokësor satelitor SvalSat, më i madhi në botë dhe pjesë e rrjetit të NASA-s për komunikimet pranë hapësirës.
Ministria ruse e Mbrojtjes nuk iu përgjigj kërkesës për koment lidhur me incidentin. Kremlini mohon në mënyrë të vazhdueshme se kryen operacione sabotimi në vendet e NATO-s ose se po planifikon ndonjë përballje me aleancën.
Disa zyrtarë perëndimorë argumentojnë se aktivitetet ruse kundër vendeve evropiane janë shtuar muajt e fundit, ndërsa fronti në Ukrainë ka mbetur kryesisht i pandryshuar.
Polonia, Lituania dhe Rumania janë ndër vendet që kanë konfirmuar shkelje të ndryshme. Së fundmi, një përpjekje për sulm me dron ndaj aeroportit Leipzig/Halle në Gjermani, në gusht, shkaktoi një sërë reagimesh nga Berlini, përfshirë mbylljen e një konsullate ruse në Bon dhe të një qendre kulturore ruse në Berlin.
Në gusht, drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, vizitoi homologët e tij të inteligjencës në Moskë, pjesërisht për ta paralajmëruar Rusinë kundër përshkallëzimit të operacioneve të sabotimit në Evropë, thanë dy persona të njohur me këtë çështje.
Reuters nuk mundi të përcaktonte nëse Ratcliffe ngriti gjatë takimeve edhe çështjen e operacioneve të fshehta ruse nënujore. Kremlini nuk pranoi të komentojë përmbajtjen e bisedimeve apo të jepte detaje të tjera.
