Koncesioni i Aeroportit të Vlorës si një debat ligjor dhe përgjegjësi shtetërore

Qeveria shqiptare duhet të forcojë sigurinë juridike të koncesionit që po ndërton aeroportin e Vlorës, me qëllim që konfliktet mes aksionerëve të mos bllokojnë vonimin e ndërtimit të aeroportit apo, më keq akoma, përdorimin e tij si kolateral për financime të tjera në favor të aksionerëve.
Aksioneri kryesor i këtij konsorciumi, “Mabco Construction”, ka ngritur dyshime dhe keqkuptime në opinionin publik pas vendimit të Bordit të kompanisë për të mos lejuar transferime të kuotave të kompanisë te aksionerë të tjerë deri në përfundim të aeroportit.
Disa media kritike me qeverinë e paraqitën këtë sipas një teorie konspiracioni si përpjekje e “dikujt” në qeveri për t’i marrë aksione Pacollit, dhe stërhollimi shkonte deri te zyra e kryeministrit, gjë që binte ndesh me vetë pritjen nga kryeministri të zotit Pacolli një javë më parë, po për këtë problem.

Nga ana tjetër, aksioneri i 2A Group, Valon Ademi, i cili formalisht figuron me 2 për qind aksione, bëri një deklaratë publike që aludon se partneri i tij në koncesion është i përfshirë në një mashtrim. Dhe kjo është deklaratë zyrtare që i adresohet zotit Pacolli. Ky i fundit i është kundërpërgjigjur pa ia përmendur emrin si mosmirënjohës. Pra, debati për një koncesion serioz me rëndësi për ekonominë kombëtare rrezikon të kthehet në një debat llafesh dhe sherresh mes partnerëve.

E vërteta është diku në mes dhe mjaft e rrezikshme për fatin e koncesionit.
Kur ka nisur koncesioni, kanë qenë tre aksionerë: Mabco Construction me 58 për qind, YDA Group me 40 për qind dhe 2A Group në minorancë me 2 për qind.
YDA Group është përfshirë në koncesion për shkak të përvojës së saj për ndërtimin e aeroportit me 40 për qind të aksioneve, që të justifikohej konsorciumi si fitues.

Në fakt, ky ka qenë një pjesëtar fiktiv i koncesionit dhe menjëherë pas nisjes së punës ai është tërhequr realisht nga aksionet, duke u ndarë mes Mabco Construction të Pacollit dhe 2A Group të Ademit. Ndarja është bërë me dy kontrata noteriale. Fillimisht, YDA Group ia ka shitur aksionet MAPCO-s për 4200 euro formalisht dhe po në të njëjtën ditë Mabco me 2A Group kanë lidhur një kontratë të re për ndarje aksionesh mes tyre në raportin 53 për qind për Mabco dhe 47 për qind për 2A Group. Por këto kontrata nuk janë regjistruar në QKB.

Aksionet nuk janë bërë funksionale në QKB, për të shmangur debatet publike dhe për shkak të nevojës që për çdo ndërrim aksioneri duhet leja e qeverisë shqiptare. Për të mos rrezikuar reputacionin e tyre, ata nuk i kanë regjistruar këto aksione sipas kontratave.

Koncesioni ka marrë një kredi 60 milionë euro nga BKT dhe ka përdorur edhe burimet e veta. Nga kredia e marrë nga BKT, kompania 2A Group ka tërhequr rreth 25 milionë euro, ndërsa Mabco rreth 13 milionë, ndërkohë që 2A Group ka investuar edhe shuma të veta më tepër se Mabco.
Tani që aeroporti po shkon drejt përfundimit, debati është mes dy aksionerëve, 2A Group dhe Mabco, rreth legjitimimit të aksioneve në bazë të kontratës së heshtur që kanë dhe të paregjistruar në QKB qysh dy vite më parë.
2A Group kërkon t’i njihet si 47 për qind aksioner duke pasur në dorë kontratën por edhe gjithë dokumentet e investimit gjatë këtyre dy viteve, ndërsa Mabco e Pacollit refuzon dhe ka marrë një vendim si aksioner kryesor i konsorciumit që të mos lejohet ndryshimi i aksioneve.

Ky tanimë është konflikt ligjor, por mund të përfundojë në krizë të vazhdimit të mëtejshëm të punës, dhe të dështimit të koncesionit për shkak të konfliktit të fortë.
Për këtë arsye, qeveria shqiptare së pari duhet të kontrollojë ligjshmërinë e koncesionit dhe akteve juridike mes partnerëve, ligjshmërinë e transferimit të aksioneve, dhe mbi të gjitha duhet të sigurohet se mos dikush nga aksionerët merr ndonjë kredi nga banka apo fonde të huaja investimesh duke hipotekuar projektin e aeroportit duke e çuar fatin e tij në drejtim të paditur.

Pjesa tjetër pastaj është betejë ligjore, e cila duhet të mbikqyret me seriozitet dhe përgjegjësinë që ka shteti si ofrues i këtij koncesioni dhe përgjegjës për suksesin e tij.