Parashikuesit e motit në Europë paralajmëruan të martën, 26 maj, për temperatura të jashtëzakonshme, pasi një valë e fortë të nxehti, e shkaktuar nga fenomeni i njohur si “kupolë përvëluese” (heat dome), po çon temperaturat shumë mbi nivelet normale sezonale në të gjithë kontinentin.
Kjo situatë vjen pas një të hëne rekord, ku Franca regjistroi ditën më të nxehtë të muajit maj që nga fillimi i matjeve meteorologjike, ndërsa edhe Mbretëria e Bashkuar shënoi temperatura të paprecedenta.
Ky fenomen krijohet kur masa të ajrit shumë të ngrohtë nga Afrika Veriore bllokohen nga një sistem me presion të lartë mbi Europën Perëndimore. Si rezultat, temperaturat rriten ndjeshëm, duke arritur nivele që zakonisht shihen vetëm në kulmin e verës.
Në disa rajone të Italisë janë vendosur kufizime për punën në ambiente të hapura, ndërsa plazhet në jugperëndim të Francës janë mbushur më herët se zakonisht. Fermerët raportojnë gjithashtu se temperaturat mbi 30°C kanë përshpejtuar korrjet bujqësore.
Shkencëtarët theksojnë se ndryshimet klimatike të shkaktuara nga aktiviteti njerëzor po i bëjnë këto fenomene gjithnjë e më të shpeshta dhe më intensive. Europa po ngrohet më shpejt se mesatarja globale, ndërsa valët e të nxehtit po zgjasin më shumë dhe po bëhen më ekstreme.
Në Spanjë, temperaturat pritet të arrijnë deri në 38°C gjatë javës, ndërsa në Itali disa rajone kanë kufizuar punën në natyrë gjatë orëve më të nxehta të ditës.
Në Mbretërinë e Bashkuar, shërbimi meteorologjik Met Office njoftoi se dita e hënë ishte më e nxehta e regjistruar ndonjëherë në muajin maj, me 34.8°C në Kew Gardens, në jugperëndim të Londrës, 2 gradë më shumë se rekordi i mëparshëm.
“Kjo vapë do të ishte e jashtëzakonshme për Britaninë edhe në mes të verës, jo më në muajin maj”, deklaroi Met Office në rrjetin X.
Ekspertët paralajmërojnë se ngrohja globale po shton intensitetin e fenomeneve ekstreme si valët e të nxehtit, thatësirat dhe përmbytjet, duke bërë që rekordet e temperaturave të thyhen gjithnjë e më shpesh.
Meteorologu Greg Dewhurst nga Met Office deklaroi për AFP se rritja e temperaturave ekstreme është “një tregues i qartë i ndryshimeve klimatike në veprim” dhe se situata të tilla mund të bëhen “normaliteti i ri”.
Javën e kaluar, këshilltarët britanikë për klimën paralajmëruan qeverinë se vendi është “ndërtuar për një klimë që nuk ekziston më” dhe kërkuan përshtatjen e infrastrukturës, përfshirë shkollat dhe spitalet, me realitetin e ri klimatik.
Në vitin 2022, temperaturat në Britani kaluan për herë të parë 40°C që nga nisja e regjistrimeve zyrtare.
Edhe Irlanda regjistroi temperatura rekord për muajin maj, me 28.8°C në Killarney dhe Clonmel.
Në Edinburg të Skocisë shpërtheu një zjarr duke mbuluar qytetin me tym, ndërsa temperaturat arritën në 25°C.
Në Francë, agjencia meteorologjike deklaroi se e hëna ishte dita më e nxehtë e regjistruar ndonjëherë në muajin maj për të gjithë vendin. Temperaturat pritet të qëndrojnë mes 33°C dhe 36°C në disa rajone dhe vala e të nxehtit mund të zgjasë deri në fund të javës.
Në Paris, temperatura kaloi për herë të parë këtë vit mbi 30°C, duke arritur në 31.9°C të shtunën.
Në Spanjë, Agjencia Shtetërore Meteorologjike (Aemet) paralajmëroi se temperaturat “jashtëzakonisht të larta për këtë periudhë të vitit” do të vazhdojnë gjatë gjithë javës, përveç Ishujve Kanarie.
Nga e mërkura priten edhe “netë tropikale” në jugperëndim të Spanjës, ku temperaturat nuk do të bien ndjeshëm as gjatë natës. Kulmi i vapës pritet nga e mërkura deri të premten, me temperatura nga 36°C deri në 38°C.
Ndërkohë në Itali, rajoni i Lazios, miratoi rregulla që kufizojnë punën në ambiente të hapura mes orës 12:30 dhe 16:00, sidomos për sektorët e bujqësisë, ndërtimit dhe logjistikës. Masat do të qëndrojnë në fuqi deri më 15 shtator.
Kufizime të ngjashme ishin vendosur edhe vitin e kaluar, por kishin hyrë në fuqi vetëm pas datës 30 maj.
