Shtetet e Bashkuara kanë paralajmëruar Iranin për atë që e kanë cilësuar si “ofensiva më e madhe financiare e mobilizuar ndonjëherë”, ndërsa Uashingtoni pritet të vendosë të hënën një paketë të re sanksionesh ekonomike që synojnë partnerët tregtarë të Teheranit.
Në përgjigje, Irani ka kërcënuar se do të ndërpresë të gjitha eksportet e naftës nga Gjiri Persik nëse, sipas tij, “lufta ekonomike” vazhdon.
Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, pritet të mbajë një konferencë për shtyp të hënën, ku administrata amerikane pritet të zbulojë masa edhe më të ashpra ndaj Iranit, i cili përballet me sanksione ekonomike ndërkombëtare pothuajse në mënyrë të vazhdueshme që prej Revolucionit Islamik të vitit 1979.
Në një opinion të publikuar në “Financial Times”, Bessent e përshkroi nisjen e masave të reja si “Dita D ekonomike”, duke e cilësuar atë si “ofensivën e vetme më të madhe financiare të mobilizuar ndonjëherë kundër një kundërshtari”.
Tensionet mes dy vendeve vijojnë ndërsa konflikti gjashtëmujor nuk ka parë sulme ushtarake direkte mes palëve prej disa javësh, por as nuk janë zhvilluar bisedime domethënëse për t’i dhënë fund luftës.
Që prej nisjes së sulmeve amerikane dhe izraelite më 28 shkurt, mijëra persona janë vrarë, kryesisht në Iran dhe Liban. Sulmet kanë dëmtuar një pjesë të konsiderueshme të kapaciteteve ushtarake konvencionale të Iranit dhe kanë shkaktuar dëme të mëdha ekonomike, ndërsa në sulme u vra edhe Udhëheqësi Suprem iranian, Ayatollah Ali Khamenei.
Megjithatë, Irani ka ruajtur kapacitete të mjaftueshme raketore dhe me dronë për të sulmuar vendet fqinje të Gjirit dhe për të kërcënuar anijet e transportit të naftës në Ngushticën e Hormuzit.
Situata ka shkaktuar ndërprerje të konsiderueshme të transportit detar në këtë korridor strategjik dhe ka ushtruar presion mbi çmimet globale të karburanteve. Çmimi i naftës Brent u rrit me rreth 6% gjatë javës së kaluar.
Bessent paralajmëroi gjithashtu vendet që vazhdojnë të bashkëpunojnë ekonomikisht dhe financiarisht me Iranin, duke iu referuar atyre si “vende të frikësuara” që ndjekin një politikë “zbutjeje”.
“Do të ishte mirë të merrnin në konsideratë pasojat e vazhdimit të kësaj politike”, shkroi ai.
Teherani prej ditësh është përgatitur për sanksionet e reja, ndërsa zyrtarët iranianë kanë lëshuar deklarata të ashpra, duke lënë të hapur mundësinë e një përgjigjeje ushtarake dhe ekonomike.
Mohsen Rezaei, sekretari i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare të Iranit, deklaroi të dielën se vendi i tij mund të ndërmarrë kundërmasa ekonomike.
“Nëse lufta ekonomike vazhdon, asnjë pikë nafte nuk do të eksportohet, as përmes Ngushticës së Hormuzit dhe as nga ndonjë pikë tjetër e Gjirit Persik”, shkroi Rezaei në rrjetet sociale.
Ai paralajmëroi gjithashtu se Irani do ta konsiderojë pjesëmarrjen ose mbështetjen e çdo vendi ndaj ofensivës ekonomike amerikane si “akt lufte”.
Shtetet e Bashkuara i kanë kërkuar më herët Kinës të bashkëpunojë me Uashingtonin, duke theksuar se Kina historikisht ka siguruar rreth gjysmën e importeve të saj të naftës nga rajoni i Gjirit.
Ambasada kineze në Uashington deklaroi se “sanksionet dhe presioni nuk ndihmojnë në zgjidhjen e problemit”, duke bërë thirrje për diplomaci.
Ekonomia iraniane ishte tashmë nën presion të madh për shkak të sanksioneve ndërkombëtare përpara sulmeve amerikane dhe izraelite, të cilat kanë dëmtuar pjesë të infrastrukturës së vendit.
Përveç sanksioneve, Irani po përballet me inflacion të lartë, dobësim të monedhës, mungesa energjie, dëmtime infrastrukturore, ndërprerje të tregtisë dhe humbje të prodhimit.
Në mungesë të negociatave të drejtpërdrejta mes Uashingtonit dhe Teheranit, të cilat u zhvilluan për herë të fundit në qershor në Zvicër, vende të tjera si Katari, Pakistani dhe Turqia kanë tentuar të ndërmjetësojnë për rikthimin e diplomacisë.
Irani ka njoftuar se shefi i ushtrisë së Pakistanit, Asim Munir, do të vizitojë Teheranin të hënën, në kuadër të përpjekjeve për rikthimin e paqes dhe sigurisë në rajon. Vizita pritet të përfshijë edhe diskutime mbi zhvillimet e fundit dhe kërcënimin amerikan për vendosjen e sanksioneve të reja.
Sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit, së bashku me sulmet izraelite në Liban gjatë konfliktit, kanë shkaktuar mijëra viktima dhe kanë zhvendosur miliona njerëz. Shtetet e Bashkuara kanë raportuar 18 ushtarakë të vrarë dhe më shumë se 750 të plagosur.
