E përjavshmja “The Economist” ka zbuluar një skenar të mundshëm që fshihet pas krizës në veri të Kosovës dhe që implikon kryeministrin Albin Kurti.
“Një diplomat thotë se dyshon se Kurti ka gjasa të mbajë premtimin e tij për autonomi për serbët e Kosovës dhe sugjeron se kriza në veri mund ta ndihmojë atë të maskojë faktin se ai ka dështuar të përmbushë shumë nga premtimet e tij diku tjetër. Problemet në Kosovë mund të jenë gjithashtu një shpërqendrim i mirëpritur për Vuçiç, pasi ai përballet me demonstrata në shtëpi”, vëren gazeta britanike.
Botimi përdori fillimisht fjalët e diplomatit amerikan Gabriel Escobar për të përshkruar situatën në veri të vendit si “një përshkallëzim mbi një përshkallëzim të mëparshëm”.
Më 14 qershor tre policë të Kosovës u arrestuan nga policia serbe, ndonëse të dyja palët kundërshtojnë se në cilën anë të kufirit ishin ata.
Më 26 qershor ata u liruan. Por kriza Kosovë-Serbi vazhdon, thekson “The Economist”.
Policia e Kosovës ka arrestuar serbët vendas të cilët, thonë ata, kanë sulmuar paqeruajtësit dhe gazetarët e NATO-s.
Policia gjithashtu pretendon se ka gjetur një depo të madhe armësh në pjesën veriore të Kosovës, ku shumica e njerëzve janë serbë etnikë.
Diplomatët amerikanë dhe të BE-së po luftojnë krizën, nga frika se një incident tjetër i dhunshëm mund të shpërthejë në një konflikt më të madh.
Escobar dhe Miroslav Lajçak, negociatori i BE-së, kishin arritur një përparim në pranverë duke siguruar një marrëveshje për zbatimin e një plani ku Serbia do ta trajtonte Kosovën si një shtet në gjithçka, përveç emrit, shton e përjavshmja.
Në këmbim, pakicës së vogël serbe të Kosovës do t’i jepej një formë autonomie, e cila u ishte premtuar në një marrëveshje të mëparshme, në vitin 2013.
Por Serbia e theu marrëveshjen e re duke u përpjekur të bllokojë anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës, sqaron gazeta britanike.
Amerika dhe BE-ja më pas i kërkuan Albin Kurtit, kryeministrit të Kosovës, që të mos i instalonte fizikisht kryetarët e komunave veriore shqiptare etnike në bashkitë e tyre.
E bëri gjithsesi. I mbështetur nga policë shqiptarë etnikë, ai po ndryshon status quo-në e 20 viteve të fundit, duke alarmuar serbët e Kosovës.
Pushtimi rus i Ukrainës po ndryshon peizazhin politik. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, edhe pse nuk pranon t’i bashkohet sanksioneve kundër Rusisë, po i lejon kompanitë serbe të dërgojnë armë në Ukrainë. Ambasadori i Amerikës në Serbi e lavdëron atë si një “partner më të mirë”.
“Pra, është Kurti ai që po e merr fajin”, ravijëzon në përmbyllje “The Economist”.
Artikulli i plotë
“Një përshkallëzim dominues karshi përshkallëzimeve të mëparshëm”, kështu është shprehur Gabriel Escobar për situatën në veri të Kosovës. Escobar është një diplomat amerikan i ngarkuar për të ndihmuar BE-në për të qetësuar marrëdhëniet midis Serbisë dhe Kosovës, një republikë me nën 2 milionë banorë të cilën shumica e botës perëndimore e njeh si një vend të pavarur, por që Serbia ende e konsideron tokën e saj.
Më 14 qershor tre policë të Kosovës u arrestuan nga policia serbe, ndonëse të dyja palët kundërshtojnë se në cilën anë të kufirit ishin ata. Më 26 qershor ata u liruan. Por kjo e fundit nga shumë kriza Kosovë-Serbi vazhdon.
Policia e Kosovës ka arrestuar serbët vendas të cilët, thonë ata, kanë sulmuar paqeruajtësit e NATO-s (KFOR) dhe gazetarët. Policia gjithashtu pretendon se ka gjetur një depo të madhe armësh në pjesën veriore të Kosovës, ku shumica e njerëzve janë serbë etnikë. Shqiptarët etnikë janë një shumicë e madhe gjetiu. Diplomatët amerikanë dhe të BE-së po luftojnë krizën, nga frika se një incident tjetër i dhunshëm mund të shpërthejë në një konflikt më të madh.
Nëntorin e shkuar serbët e Kosovës dhanë dorëheqje nga institucionet e vendit, përfshirë policinë. Zgjedhjet në veriun e populluar nga serbët për të zëvendësuar kryetarët e komunave që kishin dhënë dorëheqjen u bojkotuan nga serbët, kështu që shqiptarët etnikë u zgjodhën në vend të tyre, shpesh vetëm nga një pjesë e vogël e votuesve. Kur kryebashkiakët e rinj u përpoqën të hynin në zyrat e tyre në maj, serbët vendas protestuan dhe një turmë sulmoi paqeruajtësit e NATO-s duke u përpjekur të mbante demonstruesit prapa. Qeveria serbe në Beograd deri më tani kishte mbajtur nën kontroll grupet paraushtarake-kriminale serbe në veri të Kosovës, por kohët e fundit është dukur më pak aktive për ta bërë këtë.
Escobar dhe Miroslav Lajçak, negociatori i BE-së, kishin arritur një përparim në pranverë duke siguruar një marrëveshje për zbatimin e një plani ku Serbia do ta trajtonte Kosovën si një shtet në gjithçka, përveç emrit. Në këmbim, pakicës së vogël serbe të Kosovës do t’i jepej një formë autonomie, e cila u ishte premtuar në një marrëveshje të mëparshme, në 2013.
Por Serbia e theu marrëveshjen e re duke u përpjekur të bllokojë anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës. Amerika dhe BE-ja më pas i kërkuan Albin Kurtit, kryeministrit të Kosovës, që të mos i instalonte fizikisht kryetarët e komunave veriore shqiptare etnike në bashkitë e tyre. E bëri gjithsesi. I mbështetur nga policë shqiptarë etnikë, ai po ndryshon status quo-në e 20 viteve të fundit, duke alarmuar serbët e Kosovës. Një ish i burgosur politik në Serbi, Kurti ka zbuluar se të luash topin e fortë jep dividentë.
Pushtimi rus i Ukrainës po ndryshon peizazhin politik. Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, edhe pse nuk pranon t’i bashkohet sanksioneve kundër Rusisë, po i lejon kompanitë serbe të dërgojnë armë në Ukrainë. Ambasadori i Amerikës në Serbi e lavdëron atë si një “partner më të mirë dhe më të mirë”. Pra, është Kurti ai që po e merr fajin.
Një diplomat thotë se dyshon se Kurti ka gjasa të mbajë premtimin e tij për autonomi për serbët e Kosovës dhe sugjeron se kriza në veri mund ta ndihmojë atë të maskojë faktin se ai ka dështuar të përmbushë shumë nga premtimet e tij diku tjetër. Problemet në Kosovë mund të jenë gjithashtu një shpërqendrim i mirëpritur për Z. Vuçiç, pasi ai përballet me demonstrata në shtëpi.
Për 30 vjet Amerika ka qenë mirëbërësi më i madh i shqiptarëve të Kosovës. Në vitin 1999, një ndërhyrje e NATO-s e udhëhequr nga Amerika i dha fund sundimit serb në Kosovë. Tani jo vetëm amerikanët kanë dalë kundër Kurti, por edhe Edi Rama, kryeministri i Shqipërisë fqinje. Kurti është i pashqetësuar. Amerika dhe BE-ja kanë filluar të vendosin sanksione ndaj Kosovës, por jo ndaj Serbisë. Nuk ka fund të kësaj krize në horizont. Dhe kërcënimi i dhunës në një shkallë më të gjerë është real./m.j
