Të kacaviresh nëpër pasqyra

Nga Skënder Minxhozi/

Debati më i fundit i hapur rreth reformës në drejtësi nuk la jashtë median dhe rolin e saj në kontekstin e ri të krijuar pas ndryshimeve kushtetuese. Neni tashmë i famshëm 13, në ligjin që flet për prokurorinë speciale, parasheh sanksione në rastin e “çdo lloj influence e papërshtashme e ushtruar mbi punën e prokurorëve të posaçëm apo aktivitetin e tyre mbi çështje konkrete përmes autoriteteve publike, mediave apo çdo mënyre, apo personi tjetër që ndikon mbi pavarësinë e prokurorëve gjatë ushtrimit të detyrave të tyre”. Ky formulim ka shërbyer për t’i dhënë hov një reagimi ndaj nenit në fjalë, i cili duket më shumë si një tentativë për të mbajtur gjallë debatin politik mbi reformën, sesa si një shqetësim real për lirinë e mediave në Shqipëri.

Në fakt, përtej ndonjë dëshire çfarëdo për të zgjedhur prokurorinë, përballë lirisë së mediave (Zoti na ruajt nga një dilemë e tillë), nuk mund të mos vihet re sesi sekreti hetimor, për të cilin është ngritur edhe shqetësimi aktual, është tashmë i mbrojtur nga publikimi i paatorizuar edhe në Kodin aktual të Porcedurës Penale. Kështu, neni 279 i këtij Kodi thotë shprehimisht se:

1. Veprimet hetimore janë sekrete derisa i pandehuri të mos ketë marrë dijeni për to. Në rast nevoje për vazhdimin e hetimeve prokurori mund të urdhërojë ruajtjen e sekretit për akte të veçanta deri në përfundim të hetimeve.
2. Prokurori mund të lejojë, me vendim të arsyetuar, publikimin e akteve të veçanta ose të pjesëve të tyre. Aktet e publikuara depozitohen në sekretarinë e prokurorit.

Del mjaft e qartë pra, se edhe neni 13 i ligjit të ri për prokurorinë speciale, për të cilin po protestohet këto orë, ka një referencë thuajse identike me dispozitat në fuqi, sa i përket moscënimit të integritetit të hetimeve që kryen organi i akuzës.

Vera është një sezon pa lajme dhe mediat përpiqen të kapen pas çdo fakti apo rrethane që shërben për të shitur sadopak kopje apo për të tërhequr sadopak klikime. Ky është në fakt aspekti më i rëndësishëm i debatit në fjalë, ku po ngrihet një furtunë në gotën e ujit, në lidhje me atë që pretendohet se është një cënim i lirisë së mediave.

Dhe kur kësaj furtunë në miniaturë i shtohet pa u menduar dy herë edhe kreu i opozitës, atëhere çeshtja merr konture edhe më groteske. Opozita po kërkon të kacaviret nëpër pasqyra, sa herë që në horizont del reforma në drejtësi, a thua se çdo preteskt që del rrugës mund t’ja shtojë peshën që ka në proces. Këto orë ekspertët e opozitës kanë marrë përgjigje negative nga ndërkombëtarët (e jo nga kundërshtarët e tyre politikë) për pjesën dërrmuese të vërejtjeve që kishin bërë për vettingun. Kritikat dhe fjalët e ashpra sa për shfaqje, vetëm sa po e vonojnë miratimin e ligjeve që do ta bëjnë operative reformën. Dhe debate si ky i cënimit të lirisë së mediave, sidomos kur ato nxiten nga forca politike që në qeverisjet e tyre kanë të skeduara edhe diegie gazetash, të bëjnë thjesht të vesh buzën në gaz. Hidhur, kuptohet.