Sot në 18 maj në orën 16:30, mijëra studentë shqiptarë do të mblidhen para Urës së Gurit në Shkup për të kërkuar të drejtën që provimi i jurisprudencës të mbahet në gjuhën shqipe. Slogani i protestës është “Bashkohuni me studentët – të gjithë njëzëri”, duke theksuar nevojën për respektimin e të drejtave gjuhësore në provimet e jurisrudencës.
Protesta vjen pas refuzimit të kërkesës së studentëve nga ministri aktual i Drejtësisë, Igor Filkov dhe është e dyta që organizojnë studentët shqiptarë këtë vit. Që nga e diela, shumë figura publike kanë shprehur mbështetjen e tyre, përfshirë Ramush Haradinajn, këngëtaren Shkurte Fejza, ambasadorin e Shqipërisë në Shkup, si dhe përfaqësues të PDK-së.
Më 6 prill 2026, një protestë e ngjashme u mbajt në Shkup, ku mijëra studentë dhe qytetarë shqiptarë kërkuan respektimin e të drejtës së përdorimit të gjuhës shqipe në procedurat ligjore. Kjo i detyroi kryeministrin Hristijan Mickoski të deklaronte se qeveria po punonte për një zgjidhje dhe se shumë shpejt do të kishte një propozim konkret.
Sipas Ligjit për Provimin e Jurisprudencës në Maqedoninë e Veriut, nuk ekziston ndonjë kufizim që detyron dhënien e provimit vetëm në gjuhën maqedonase. Ligji për Përdorimin e Gjuhëve, i miratuar në vitin 2019, detyron institucionet shtetërore të lejojnë përdorimin e gjuhës shqipe nëse të paktën 20% e qytetarëve flasin këtë gjuhë.
Neni 2 dhe Neni 5 i këtij ligji përcaktojnë qartë që institucionet shtetërore dhe gjykatat duhet të mundësojnë përdorimin e gjuhës shqipe në të gjitha procedurat zyrtare.
Një projektpropozim që do të mundësonte dhënien e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe ishte gati në vitin 2024, por për shkak të ndryshimeve në përbërjen parlamentare dhe qeverisë, ai u hoq nga agjenda e Kuvendit dhe nuk u diskutua më nga qeveria aktuale. Që nga hyrja në fuqi e ligjit për përdorimin e gjuhëve, Maqedonia e Veriut ka pasur katër ministra të Drejtësisë: Bojan Mariçiç, Nikolla Tupançevski, Krenar Lloga dhe aktualisht Igor Filkov.
Studentët kërkojnë që ligji të zbatohet plotësisht dhe se çdo qytetar shqiptar të ketë mundësi të japë provimin e jurisprudencës në gjuhën e tij, pa pengesa administrative apo politike. Protesta e sotme synon të rrisë presionin mbi qeverinë dhe të sigurojë që të drejtat gjuhësore të studentëve shqiptarë të respektohen.
