Zjarri që përfshiu një pallat në kompleksin “Arlis” pranë zonës së “Farmacisë 10” në Tiranë ka tronditur opinionin publik dhe ka ngritur pikëpyetje serioze mbi sigurinë në ndërtim dhe mbrojtjen reale të qytetarëve.
Me dhjetëra apartamente të shkatërruara dhe disa të lënduar, kjo ngjarje nuk është më vetëm një kronikë e rëndë, por një kambanë alarmi për standardet teknike, kontrollin e materialeve dhe rolin e siguracioneve në raste emergjente.
Paralajmërimet e ekspertëve hedhin dritë mbi një realitet shqetësues.
Në një intervistë për MAPO, presidenti i TCT (Tirana Center of Technology) dhe inxhinieri i njohur Gjergj Simaku shprehet se ky është një sinjal alarmi dhe një problem sistemik.
Simaku thekson se gjëja më e rëndësishme që duhet të bëjnë ndërtuesit është transparenca.
1.Si e komentoni ngjarjen e fundit, e cila tronditi Tiranën, por vuri në alarm qytetarët për sigurinë e tyrë në pallatet ku banojnë?
Zjarri në fasadën e një pallati në Tiranë, për herë të dytë brenda dy viteve, nuk është më një incident i izoluar.
Është një sinjal alarmi për një problem sistemik: Mënyra si ndërtojmë, si kontrollojmë dhe si jetojmë në ndërtesat tona. Nuk është më pyetje “a do të ndodhë përsëri?”, por “kur dhe ku do të ndodhë sërish?”.
Faktet janë të qarta dhe tregojnë se problemi nuk është mungesa e ligjit, por mungesa e zbatimit të tij në praktikë.
2.Cilat janë standardet minimale që duhet të plotësojë një pallat për të qenë realisht i sigurt?
Në rastin e fundit, ekspertët identifikuan si shkak kryesor përdorimin e materialeve të djegshme në fasadë, të cilat lejojnë përhapje shumë të shpejtë të flakëve përgjatë ndërtesës. Në inxhinieri ndërtimi dhe siguri zjarri, është e njohur prej dekadash që fasadat me materiale të djegshme krijojnë “chimney effect” – një efekt oxhaku që përshpejton flakën nga kati në kat. Pa barriera horizontale kundër zjarrit, flaka përhapet në minuta.
3.Në këto raste çfarë përgjegjësie bie mbi ndërtuesit?
Në realitet, përgjegjësia është e shpërndarë tek ndërtuesi për zgjedhjen e materialeve dhe cilësinë, tek projektuesi për detajet teknike dhe specifikimet, tek supervizori për kontrollin gjatë ndërtimit, tek institucionet për miratimin dhe inspektimin dhe së fundi tregu, për tolerimin e standardeve të ulëta. Kur të gjitha këto hallka dështojnë njëkohësisht, rezultati është i pashmangshëm.
4.Sa shpesh duhet të kryhet kontrolli i sistemeve kundër zjarrit? A ka një ligj për këtë!?
Shqipëria nuk vuan nga mungesa e rregullave. Ligji dhe standardet ekzistojnë dhe janë në linjë me normat europiane. Në teori, çdo ndërtesë duhet të jetë e sigurt. Në praktikë, ndodh e kundërta, pasi kontrolli shpesh mbetet formal dhe jo real.
5. Cilat masa janë në syrin emergiente? Çfarë duhet të bëjnë qytetarët?
Nëse duam të shmangim rastin e tretë, të katërt apo të pestë, duhet të veprojmë në disa drejtime kyçe ndalim absolut i materialeve të djegshme në fasada, Jo kompromis me “zgjidhje hibride” dhe vetëm materiale të klasës A1/A2 për ndërtesa të larta
Së dyti kërkohet urgjent kontroll real, jo formal dhe transparencë për blerësit
Është urgjente një certifikatë reale e mbrojtjes nga zjarri dhe dokumentim i plotë i materialeve të përdorura pasi janë kryer inspektime të pavarura gjatë ndërtimit, verifikim laboratorik i materialeve. Më tej përgjegjësia financiare efektive vjen vetëm kur sigurimi 10-vjeçar të funksionojë realisht dhe dëmi të mos bjerë mbi qytetarin
Së treti edukim teknik dhe publik
Zjarri në fasadë nuk është aksident është fenomen i njohur. Edukimi teknik mungon sepse teknikët e thjeshte që zbatojnë nuk kanë ndonjë licensë apo kualifikim të njohur nga shteti sipas standardeve të Europës. Nga ana tjetër është e domosdoshme që publiku ta kuptojë rrezikun
Ky ishte një paralajmërim i qartë
Zjarri i dytë në fasadë nuk është thjesht një ngjarje. Është një paralajmërim. Ne po ndërtojmë dhe po jetojmë në ndërtesa ku një element i vetëm, një shtresë izolimi, mund të shndërrohet në vektor për katastrofë.
Nëse nuk ndryshojmë qasjen tani, do të vazhdojmë të jetojmë mbi materiale të djegshme jo vetëm fizikisht, por edhe institucionalisht. Sepse problemi nuk është vetëm në fasadë.
Problemi është në sistem. Çfarë duhet të ndryshojë urgjentisht
Nëse duam të shmangim rastin e tretë, të katërt apo të pestë, duhet të veprojmë në disa drejtime kyçe ndalim absolut i materialeve të djegshme në fasada, Jo kompromis me “zgjidhje hibride” dhe vetëm materiale të klasës A1/A2 për ndërtesa të larta
Së dyti kërkohet urgjent kontroll real, jo formal dhe transparencë për blerësit
Është urgjente një certifikatë reale e mbrojtjes nga zjarri dhe dokumentim i plotë i materialeve të përdorura pasi janë kryer inspektime të pavarura gjatë ndërtimit, verifikim laboratorik i materialeve. Më tej përgjegjësia financiare efektive vjen vetëm kur sigurimi 10-vjeçar të funksionojë realisht dhe dëmi të mos bjerë mbi qytetarin
Së treti edukim teknik dhe publik
Zjarri në fasadë nuk është aksident është fenomen i njohur. Edukimi teknik mungon sepse teknikët e thjeshte që zbatojnë nuk kanë ndonjë licensë apo kualifikim të njohur nga shteti sipas standardeve të Europës. Nga ana tjetër është e domosdoshme që publiku ta kuptojë rrezikun
Ky ishte një paralajmërim i qartë
Zjarri i dytë në fasadë nuk është thjesht një ngjarje. Është një paralajmërim. Ne po ndërtojmë dhe po jetojmë në ndërtesa ku një element i vetëm, një shtresë izolimi, mund të shndërrohet në vektor për katastrofë.
Nëse nuk ndryshojmë qasjen tani, do të vazhdojmë të jetojmë mbi materiale të djegshme jo vetëm fizikisht, por edhe institucionalisht. Sepse problemi nuk është vetëm në fasadë.
Problemi është në sistem. /mapo/
