Një grup i ri kolonësh izraelitë është rikthyer në vendbanimin e Kadimit, në Bregun Perëndimor të pushtuar, rreth 20 vjet pasi zona ishte evakuuar nga qeveria izraelite.
Të enjten, rreth 30 familje të cilësuara si “familje pioniere” mbërritën në Kadim nga Tel Avivi. Rikthimi u bë i mundur pasi qeveria aktuale izraelite hoqi ndalimin për vendosjen e kolonëve hebrenj në këtë zonë.
Ministri izraelit i Financave, Bezalel Smotrich, mori pjesë në ceremoninë e rikthimit dhe e cilësoi këtë hap si korrigjim të një “padrejtësie” të bërë 21 vjet më parë. Në ceremoni morën pjesë edhe zyrtarë të tjerë të lartë izraelitë.
Kadim është i fundit nga këto katër vendbanime që është rihapur. Ganim, Sanur dhe Homesh ishin rihapur më herët.
Rikthimi i kolonëve ka shqetësuar banorët palestinezë të zonës. Një fermer nga rrethina e Jeninit tha se kishte parë si ndërtimin e vendbanimit, ashtu edhe largimin e kolonëve në vitin 2005. Ai shprehu frikën se zgjerimi i ri mund të sjellë zhvendosje dhe kufizime të mëtejshme për banorët palestinezë.
Edhe banorë të tjerë kanë raportuar tensione dhe incidente pranë vendbanimeve të reja. Një mësues palestinez nga një fshat pranë Jeninit tha se kolonët i kanë filmuar familjarët e tij dhe janë afruar pranë shtëpisë së tij. Sipas tij, banorët jetojnë me frikë dhe ndihen të pambrojtur.
Rikthimi në Kadim është pjesë e një zgjerimi më të gjerë të vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor. Sipas raportimit, që nga ardhja në pushtet e qeverisë aktuale në fund të vitit 2022, janë miratuar më shumë se 100 vendbanime të reja, 19 prej tyre në veri të Bregut Perëndimor.
Hagit Ofran nga organizata izraelite “Peace Now” e ka lidhur zgjerimin e vendbanimeve pranë Jeninit me përpjekjet e qeverisë për të avancuar projektin e kolonive përpara zgjedhjeve të tetorit.
Një tjetër vendbanim i ri, Emek Dotan, është hapur së fundmi në perëndim të Jeninit dhe aty janë vendosur rreth 20 familje hebreje.
Paralelisht me zgjerimin e vendbanimeve, në zonë po ndërtohen edhe baza të reja ushtarake izraelite. Ushtria izraelite ka konfirmuar ndërtimin e një poste pranë kampit të refugjatëve në Jenin, duke thënë se ai është ngritur për “nevoja operacionale”.
Autoritetet palestineze kanë shprehur shqetësim se marrja e tokave pranë kampit mund të hapë rrugën për zgjerimin e vendbanimeve edhe më pranë qytetit të Jeninit.
Të gjitha vendbanimet izraelite në territoret e pushtuara konsiderohen të paligjshme sipas së drejtës ndërkombëtare, ndërsa disa prej postblloqeve të kolonëve konsiderohen të paligjshme edhe sipas ligjit izraelit.
Zgjerimi i vendbanimeve po shoqërohet edhe me ndryshime të dukshme në terren. Sipas raportimit, disa biznese dhe ndërtesa palestineze pranë rrugës që lidh Kadimin me Izraelin janë shembur, ndërsa në zonë janë shfaqur banesa të reja të kolonëve.
Kështu, rikthimi i kolonëve në Kadim pas dy dekadash shënon një tjetër hap në zgjerimin e vendbanimeve izraelite në veri të Bregut Perëndimor, duke rritur shqetësimet e palestinezëve për humbjen e tokave dhe përshkallëzimin e tensioneve në zonën e Jeninit.
