Nga Ben Andoni
Kur përmendet Komisioni i Venecias njerëzit kanë ndjesinë e një institucioni, autoriteti i të cilit është sublim. Pavarësisht se politikanët shqiptarë janë përballur shpesh, duket se mësimet e nxjerra nga këshillimet e këtij institucioni janë shumë të pakta. Gjithsesi, në fokusin e Komisionit të Venecias është pikërisht zgjidhja e problematikave të vendeve si Shqipëria. Të habit fakti që në një situatë të tillë, parlamenti shqiptar ose kreu i shtetit Ilir Meta nuk i drejtohet këtij institucioni për ndihmën e duhur juridike.
Komisioni i Venecias ose Komisioni Evropian për Demokraci përmes Ligjit, e ka marrë përcaktimin e Venecias, pasi sesionet e tij mbahen katër herë në vit në këtë qytet. Ky institucion nderi është i përfshirë në tre drejtime:
-Institucione demokratike dhe të drejtat bazike,
-Drejtësi kushtetuese dhe drejtësi e zakonshme,
-Zgjedhje, referendume dhe partitë politike.
Me kalimin e viteve, Komisioni që mori jetë pas rënies së Murit të Berlinit ofron përvojë ndërkombëtare në sferën e demokracisë, të drejtave të njeriut dhe sundimin e ligjit. Për vetë përfaqësimin e saj, ajo ka 61 anëtarë, 47 pjesëtarë të saj e përbëjnë anëtarët e Këshillit të Evropës, të tjerët janë nga kontinente e tjera. Zakonisht zyrtarët e Komisionit të Venecias vihen në punë pas sugjerimeve ose kërkesave të institucioneve të vendeve të ndryshme. I drejtohet autoriteti i parlamentit, por mund t’i drejtohen edhe strukturat e Këshillit të Evropës, kur kërkojnë informacione shtesë.
Komisioni për shkak të staturës së tij ofron të ashtuquajturën “ndihmë të parë kushtetuese” për shtete të veçanta. Falë punës së saj, ajo ka zgjidhur shumë kriza dhe ka parandaluar konflikte përmes interpretimeve të saj. Rasti i Shqipërisë mund të ishte një rast i duhur për këtë institucion, që t’i asistonte vendit tonë. Dhe, situata politike dhe kaosi me interpretimet e bën të domosdoshme ndërhyrjen e këtij institucioni.
Për shkak të paanësisë por edhe nivelit të lartë të ekspertizës, këtij institucioni i drejtohen shpesh vende si Shqipëria, që dëshirojnë të zgjidhin ngërçet në legjislacionet e tyre, por edhe përpjekjeve të tyre që të përmirësojnë legjislacionin dhe ta afrojnë në një linjë me standardet evropiane.
Komisioni i Venecias, në rastin e Shqipërisë vitet e fundit, është shprehur për Vetting-un, i kërkuar nga parlamenti, por ka ardhur sërish në vend dhe me kërkesa të tjera, si p.sh. nga sekretari i Këshillit të Evropës, vite më parë, kur në fuqi ishte kryeministri Sali Berisha. Në një nga paragrafët për Vetting është shprehur edhe e lidhur me situatën në vend, ku tregohet realisht maturia e këtij institucioni: “Çështja kontakteve të ngushta mes parlamentarëve apo këshilltarëve bashkiakë me krimin e organizuar është një problem i hershëm në Shqipëri. […] Ndaj, për shkak të rrethanave specifike në Shqipëri, vendosja e një mekanizmi special Vetting-u për zyrtarët publikë, duket si një qëllim legjitim”. Në të gjitha vërejtjet, Komisioni i Venecias ia ka lënë Parlamentit të gjejë zgjidhjen e duhur, përmes dialogut politik, paçka se opozita e larguar nga parlamenti është një nga shkaqet e krizës së tanishme.
Kjo është arsyeja që Shqipëria mund t’i gjente mekanizmat t’i drejtohej këtij institucioni edhe për krizën e radhës, duke marrë një fill zgjidhës për katrahurën që po afrohet.
Komisioni i Venecies është një trup këshillues i Këshillit të Evropës (KiE) dhe verdiktet i jep nga ekspertë të pavarur të sferës së të drejtës kushtetuese. Në gati tre dekadat e fundit ka ofruar mbi 500 mendime për më shumë se 50 shtete dhe 80 studime. Në ditët tona, ka mbi 3000 shërbyes civil të trajnuar për të drejtat e njeriut, të drejtën administrative etj., që punojnë me përkushtim dhe që falë tyre Gjykata Evropiane për të Drejtat e Njeriut ka marrë në konsideratë mendimet e Komisionit të Venedikut. (Javanews)
