“Bashkëpunimi rajonal nuk ka shumë vlerë nëse funksionon vetëm kur të gjithë bien dakord. Prova e tij e vërtetë nis pikërisht atëherë kur politika vështirësohet”.
Ky ishte mesazhi kryesor i Sekretarit të Përgjithshëm të Këshillit për Bashkëpunim Rajonal (RCC), Amer Kapetanović, në takimin e Ministrave të Punëve të Jashtme të Procesit të Bashkëpunimit të Evropës Juglindore (SEECP), të zhvilluar më 24 shtator në Nju Jork, në margjinat e Javës së Nivelit të Lartë të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara.
“Bashkëpunimi rajonal nuk matet më me atë për të cilën pajtohemi kur politika është e lehtë, por me atë që vazhdon të funksionojë kur politika bëhet e vështirë. Nuk mund të presim një klimë më të mirë politike përpara se të bashkëpunojmë. Pikërisht përmes bashkëpunimit fillojmë ta krijojmë një të tillë”, tha Kapetanović.
Takimi, i organizuar nën kujdesin e kryesive rumune të Nismës së Evropës Qendrore (CEI) dhe SEECP-së, u përqendrua në një pyetje gjithnjë e më të rëndësishme për Evropën Juglindore: çfarë roli duhet të luajnë mekanizmat rajonalë në një kohë kur mjedisi politik dhe ai i sigurisë po bëhen më të ndërlikuar?
Për Kapetanovićin, përgjigjja nuk qëndron në krijimin e institucioneve apo formateve të reja, por në bërjen më funksionale të atyre që ekzistojnë.
Ai veçoi kapitalin njerëzor, ndërlidhjen, qëndrueshmërinë ekonomike dhe shoqërore, përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike dhe gatishmërinë ndaj fatkeqësive si fusha ku bashkëpunimi rajonal mund të prodhojë rezultate konkrete dhe të prekshme për qytetarët.
Në këtë kontekst, Sekretari i Përgjithshëm i RCC-së solli edhe një metaforë për të kundërshtuar idenë se bashkëpunimi rajonal është thjesht një fazë kalimtare deri në anëtarësimin në Bashkimin Evropian.
“Nëse bashkëpunimi rajonal dhe RCC-ja do të ishin një dhomë pritjeje, ajo do të ishte zbrazur prej kohësh. Anëtarësimi ndryshon marrëdhëniet tona institucionale. Nuk e ndryshon gjeografinë tonë”, tha Kapetanović.
Mesazhi është veçanërisht i rëndësishëm për Ballkanin Perëndimor. Integrimi evropian mund të ndryshojë statusin institucional të vendeve të rajonit, por jo faktin se ato do të vazhdojnë të ndajnë kufij, ekonomi, infrastrukturë, burime njerëzore dhe sfida të përbashkëta.
Pikërisht për këtë arsye, sipas Kapetanovićit, bashkëpunimi rajonal duhet parë jo si zëvendësim për integrimin evropian, por si një mekanizëm që e mbështet dhe e bën atë më funksional.
Ministrat e Punëve të Jashtme të SEECP-së mirëpritën kontributin e RCC-së dhe vlerësuan rolin e organizatës në kthimin e angazhimeve politike në iniciativa dhe rezultate konkrete rajonale.
Takimi i Nju Jorkut u zhvillua nën temën “Bashkëpunimi rajonal në një botë në ndryshim: Sigurimi i stabilitetit, qëndrueshmërisë dhe rritjes së qëndrueshme përmes bashkëpunimit të bazuar në besim dhe të orientuar drejt rezultateve”.
Në margjinat e qëndrimit në Nju Jork, Kapetanović zhvilloi edhe një takim me Përfaqësuesin e Posaçëm të Bashkimit Evropian, Peter Sørensen. Në fokus të bisedës ishin zhvillimet në rajon, bashkëpunimi ndërmjet vendeve dhe perspektiva evropiane e Ballkanit Perëndimor.
Ai u takua gjithashtu me Zëvendës Sekretarin e Shtetit për Bashkëpunim Ndërkombëtar të Hungarisë, István Lakatos. Bisedimet u përqendruan në mbështetjen e bashkëpunimit rajonal, ndërlidhjen dhe zhvillimin ekonomik, procesin e integrimit evropian dhe mundësitë për bashkëpunim më të ngushtë.
Nga Nju Jorku, mesazhi i Kapetanovićit ishte në thelb i thjeshtë: rajoni nuk ka luksin të presë që politika të bëhet më e lehtë për të bashkëpunuar. Bashkëpunimi duhet të funksionojë pikërisht atëherë kur politika nuk funksionon aq mirë.
