Tajlanda dhe Kamboxhia kanë rënë dakord për një armëpushim të menjëhershëm, kështu kanë deklaruar ministrat e mbrojtjes të të dy vendeve në një deklaratë të përbashkët.
Siç shkruan BBC, të dyja palët kanë rënë dakord të ngrijnë vijat e frontit aty ku ndodhen aktualisht dhe t’u lejojnë civilëve që jetojnë në zonat kufitare të kthehen në shtëpi, duke ndalur gati tre javë përleshje intensive ku dhjetëra persona janë vrarë dhe gati një milion janë zhvendosur.
Armëpushimi hyri në fuqi në mesditë sipas orës lokale të shtunën. Në deklaratë thuhet se pasi armëpushimi të ketë qenë në fuqi për 72 orë, 18 ushtarë kamboxhianë të mbajtur nga Tajlanda që prej korrikut do të lirohen.
Ky përparim erdhi pas ditësh bisedimesh mes dy vendeve, me nxitje diplomatike nga Kina dhe SHBA-të.
Marrëveshja ka prioritet kthimin e të zhvendosurve në shtëpitë e tyre dhe përfshin gjithashtu një marrëveshje për heqjen e minave tokësore.
Ministri i Mbrojtjes së Tajlandës, Natthaphon Narkphanit, e përshkroi armëpushimin si një provë për “sinqeritetin e palës tjetër”.
“Nëse armëpushimi dështon të realizohet ose shkelet, Tajlanda ruan të drejtën e saj legjitime për vetëmbrojtje sipas ligjit ndërkombëtar,” u tha ai gazetarëve.
Tajlanda kishte hezituar ta pranonte armëpushimin, duke thënë se i fundit nuk ishte zbatuar siç duhet. Ata gjithashtu kundërshtuan atë që e shihnin si përpjekje të Kamboxhias për ta ndërkombëtarizuar konfliktin.
Ndryshe nga armëpushimi i fundit në korrik, presidenti amerikan Donald Trump mungoi dukshëm në këtë, megjithëse Departamenti i Shtetit ishte i përfshirë.
Marrëveshja e armëpushimit e korrikut u prish më herët këtë muaj, kur shpërthyen përleshje të reja dhe të dyja palët fajësuan njëra-tjetrën për këtë.
Ushtria tajlandeze tha se trupat e saj kishin reaguar ndaj zjarrit kamboxhian në provincën Si Sa Ket të Tajlandës, ku u plagosën dy ushtarë tajlandezë. Ministria e mbrojtjes së Kamboxhias tha se ishin forcat tajlandeze që kishin sulmuar të parat, në provincën Preah Vihear, dhe këmbënguli se Kamboxhia nuk kishte kundërsulmuar.
Përplasjet kanë vazhduar gjatë gjithë dhjetorit. Të premten, Tajlanda kreu më shumë sulme ajrore brenda Kamboxhias.
Forcat Ajrore Tajlandeze thanë se kishin goditur një “pozicion ushtarak të fortifikuar” kamboxhian pasi civilët kishin lënë zonën. Ministria e mbrojtjes së Kamboxhias tha se sulmet ishin “sulme pa dallim” kundër shtëpive civile.
Sa mirë do të mbahet armëpushimi këtë herë varet në masë të madhe nga vullneti politik. Ndjenjat nacionaliste janë ndezur në të dy vendet.
Kamboxhia, në veçanti, ka humbur shumë ushtarë dhe pajisje ushtarake. Ajo është tërhequr nga pozicionet që mbante në kufi dhe ka pësuar dëme të mëdha nga sulmet ajrore tajlandeze, pakënaqësi që mund ta bëjnë më të vështirë arritjen e një paqeje të qëndrueshme.
Mosmarrëveshja mbi kufirin daton më shumë se një shekull më parë, por tensionet u rritën në fillim të këtij viti pasi një grup grash kamboxhiane kënduan këngë patriotike në një tempull të kontestuar.
Një ushtar kamboxhian u vra në një përplasje në maj, dhe dy muaj më vonë, në korrik, pati pesë ditë luftimesh intensive përgjatë kufirit, ku dhjetëra ushtarë dhe civilë u vranë. Mijëra civilë të tjerë u zhvendosën.
Pas ndërhyrjes së Malajzisë dhe presidentit Trump, një armëpushim i brishtë u negociua mes dy vendeve dhe u nënshkrua në fund të tetorit.
Trump e quajti marrëveshjen “Marrëveshjet e Paqes së Kuala Lumpur”. Ajo detyroi të dyja palët të tërhiqnin armët e rënda nga rajoni i kontestuar dhe të krijonin një ekip të përkohshëm vëzhguesish për ta monitoruar.
Megjithatë, marrëveshja u pezullua nga Tajlanda në nëntor pasi ushtarë tajlandezë u plagosën nga mina tokësore, me kryeministrin tajlandez Anutin Charnvirakul që shpalli se kërcënimi i sigurisë “nuk ishte realisht zvogëluar”.
