Nga Artur Ajazi
Në vitin 1992,Durrësi ka qenë qytet-porti më i madh i vendit, me një popullsi afro 160 mijë banorë. Me një shtrirje relativisht jo të madhe gjeografike, zona e ish-Kënetës, trajtohej si një “moçal i bonifikuar”, dhe as mendohej të mbushej me mbi 100 e ca mijë ndërtime pa leje pas ndryshimit të sistemit dhe ardhjes së demokracisë.
Partia Demokratike, e cila fitoi pushtetin në Marsin e 1992, e përzgjodhi Durrësin si “vendin e lakimive” të shumta, duke afruar qëllimisht drejt tij, mijëra familje nga Veriu dhe Jugu i vendit,të cilat kujtuan se “deti u bë kos”. Ata zunë ish-Kënetën, Shkozetin, Spitallën, Plazhin, cep më cep, duke ngritur fillimisht kasolle, gardhiqe, (në mungesë të infrastrukturës) dhe pastaj duke u “forcuar pushteti demokratëve”, nisën të ndërtonin vila 3-4 katëshe, lokale, biznese, ferma, e lloj-lloj marifetesh të tjera, që partia në pushtet i quante asokohe “ekonomi kapitaliste, ekonomi e lirë”.
Avash-avash, Durrësi nisi të zmadhohej, shpërfytyrohej, ish-pronarët nisën debatet, sherret, gjyqet e pafundme me ata që zaptuan trojet dhe tokat e tyre. Shpesh ata u përballën edhe me dhunën, e atyre që kishin në çatinë e banesës flamurin e PD, dhe si prekte askush. Prej 30 vitesh në Gjykatën e Durrësit, në Apel dhe më lart, janë mbi 18 mijë dosje pronash që kanë ndërruar tre breza, (pasi të parët vdiqën korridoreve të gjykatave) dhe “falë” korrupsionit nuk kanë marrë zgjidhje. Vitet kaluan, dhe Durrësi shpërfytyrohej, dhe tranformohej nga një qytet-port që priste zgjerimin,modernizimin, dhe kalkulimin inxhinerik për ti bërë ballë ndryshimeve politiko-sociale, në një qytet që mbushej me të ardhur të cilët nuk kursenin jo vetëm ish-pronat private, por as objektet shtetërore, duke i kthyer ato në banesa falë një direktive “pasaportizoni të ardhurit”.
Ky urdhër i vinte nga lart, kryetarëve të bashkisë Durrës, kryetarëve të komunave (që asokohe në shumicë ishin të PD), dhe as që bëhej fjalë për frenim, zbatim ligji apo ndëshkim penal ndaj atyre që zaptuan qindra hektarë troje, madje edhe detin. Për ish-pronarët që kishin tapitë 200 apo 300 vjeçare, nisi kalvari i vuajteve, i përballjes me zaptuesit dhe proceset gjyqsore, ku në shumicën e rasteve i kryesonin ushtarët e “Plepave” pas kursit 6 muajor. Ata u bënë prokurorët dhe gjyqtarët e “të ardhmes, e demokracisë”, ata u bënë zbatuesit e ligjit të xhunglës, dhe në 30 vjet krijuan probleme të rënda sociale, ku nuk kanë munguar krime të tmerrshme, me shkak pronën. Dhe e gjitha kjo, sepse kështu e mendonte “lirinë, demokracinë dhe lëvizjen e lirë” Partia Demokratike dhe kreu i saj Sali Berisha.
Sot Durrësi, vuan akoma pasojat e asaj katrahure, vuan akoma pasojën e atyre urdhërave dhe veprime antiligjore, që mbushën plazhet, ish-Kënetën, Spitallën dhe zonat e tjera turistike me resurse të jashtëzakonshme, me mijëra ndërtime pa leje, vuan akoma pasojat e shkatërrimit të hekurudhës, sistemit të kullimit, hidrovoreve, dhe gjithçkaje që rregullonte funksionimin e jetës normale në demokraci. Sot Durrësit, po i kërkohet “fitore” nga partia e cila, është e vetmja përgjegjëse për mbushjen e tij me objekte pa leje, e vetmja përgjegjëse pse qyteti përmbytet kur bie një shi 10 minutësh, e vetmja përgjegjëse pse qyteti nuk ka asnjë mundësi zgjerimi për akset rrugore hyrëse dhe dalëse,rrjetin e kanalizimit, ujin e pijshëm, etj.
Megjithë përpjekjet dhe investimet e bëra pas 2013 në atë qytet, duket se “plagët” e mbretërimit të qeverisjes së Partisë Demokratike edhe në nivel lokal, nuk mbyllen kollaj. Por më tragjikomikja është, tek dëgjon “ideatorin” e shkatërrimit të Durrësit, të kërkojë rikthimin në “vendin e kaosit”, aq sa nuk u beson veshëve dhe mendon me vehte se “paska vendosur ti nxjerrë themelet këtij qyteti, të hakmerret deri në minutën e fundit”.
