Nga Thoma Gëllçi
Në aeroportin ndërkombëtar të Vjenës, në atë hapësirën e ftohtë ku era nuk pyet nëse ke kollare apo kapele, zbriti Presidenti i Republikës së Shqipërisë, vetë zoti Bajram Begaj. Ishte një mëngjes i kthjellët dhe i ftohtë.
Presidenti i hodhi sytë majtas e djathtas, me atë pritshmërinë e brendshme që vetëm funksionarët e lartë e njohin. Shpresonte që dikush të ishte aty. Qoftë një protokollist, një shofer, ndonjë punonjës me tabelë në dorë, apo edhe ndonjë shqiptar rastësor që punonte bagazhet. Të mos zbriste kot, siç bëjnë njerëzit e zakonshëm.
Dhe atëherë, në fund të shkallëve, ai e pa.
Fate Velajn. Ambasadorin. Qëndronte aty si statujë e improvizuar prej ngrice diplomatike, me duart në xhepa dhe mëngjesin e ngrënë me nxitim në sy.
Presidenti u ndal dhe buzëqeshi, atë buzëqeshje që politikanët e ruajnë për ceremoni të mëdha.
— Fate, je ti? – pyeti Presidenti.
— Unë jam, zoti President, tha Fate, jo aq me përunjësi në mënyrë që të të dëshmonte se “Shefi im është edhe shefi yt”.
Presidenti e kapi për krahësh
— Erdhe posaçërisht për mua? — pyeti ai me atë ëmbëlsi .
Fate ngriti supet me elegancë.
— Sigurisht. Thashë me vete: nëse Presidenti i Shqipërisë vjen në Vjenë dhe nuk e pret askush në pistë, atëherë diplomacia jonë do duket… tepër profesioniste.
Presidenti qeshi.
— Faleminderit, Fate. E vlerësoj shumë. Jam i nderuar që një vartës im më pret me këtë përkushtim…
Ishte ajo fjala “vartës” që rëndoi lehtë në ajër, si borë që nuk vendos nëse të shkrihet apo të ngurtësohet. Fate përsëri mendoi me shpejtësi: “Shefi im është edhe shefi yt.”
Megjithatë, u fotografuan.
Njëri me kapelë, tjetri me kollare.
Mbrapa, avioni austriak, i cili as nuk e dinte se po bëhej sfond i diplomacisë shqiptare.
Presidenti fliste pa pushim për çështjet e mëdha të Europës, për marrëdhëniet strategjike, për integrimin. Ambasadori Fate Velaj dëgjonte me kokën që lëvizte butë, me atë lloj respekti që burrat shfaqin kur u kërkohet të dëgjojnë histori të gjata, por ora e tyre është ndalur te “boarding in 12 minutes”. Pastaj Presidenti foli për politikën austriake, marrëdhëniet ndërkombëtare dhe rolin e diplomacisë shqiptare në kryeqytetin perandorak.
Ata të dy ,Presidenti dhe Fate ambasadori , qëndruan në pistë dhe biseduan me një seriozitet akademik për çështjet më të mëdha të kohës: Europën, Austrinë, bashkëpunimin strategjik, dhe pastaj, natyrshëm, ranë tek drama universale e njerëzimit: vendi i këmbëve në avion. Presidenti u ankua se sedilja e tij ishte aq e ngushtë sa i dukej sikur Europa po e ngjeshte integrimin fizikisht. Fate, me fytyrë tragjike, shtoi se Austria e ka harruar mikpritjen e dikurshme dhe tani të jep vetëm ajër të kondicionuar falas. Pastaj të dy bashkuan kokat mbi misterin më të madh të shekullit XXI: pse askush nuk të sjell më një shishe ujë falas në fluturime të shkurtra. Në fund, dolën në përfundimin se kjo, më shumë se çdo gjë tjetër, ishte arsyeja pse duhej thelluar bashkëpunimi mes dy vendeve ,për t’i rikthyer dinjitetin hidratimit njerëzor.
Ndërkohë, një punonjës i aeroportit u afrua dhe tha me ton të mbytur:
— Ju lutem, mos bllokoni shkallët e avionit. Ka pasagjerë që presin.
Dy burrat e shtetit lëvizën dy hapa majtas dhe vazhduan bisedën e tyre madhore qe në mënyrë të pěrmbledhur mund ta lexoni tek njoftimi i Ambasadës Shqiptare të Vienes.
