Fokusi i analizës së fuqive perëndimore në orët e fundit ka qenë cikli i ri i kërcënimeve të nisura nga Irani, duke lënë të hapur, sipas Financial Times, mundësinë e sulmeve kundër objektivave amerikane në Evropë dhe duke përfshirë si Qipron ashtu edhe Bullgarinë midis tyre.
Në këtë kontekst, Pentagoni është në gatishmëri të vazhdueshme, me stafin e Forcave të Armatosura që thuhet se ka përpunuar tashmë plane të caktuara në mënyrë që të jetë në gatishmëri të vazhdueshme.
Sidomos në rastin e Qipros, të dy forcat e Forcave Ajrore, përkatësisht avionët luftarakë me ekuipazhet e tyre, dhe një anije e Marinës kanë mbetur në ishull që nga koha e sulmeve iraniane në Akrotiri, pasi prania e Forcave të Armatosura Greke në ishull nuk është ndërprerë që atëherë, thjesht është dashur të zëvendësohet.
Në të njëjtin kontekst, për mbulim më të mirë kundërajror të Sudës, po merret në konsideratë transferimi i Artilerisë Patriot nga Karpathos në Kretë, ndërsa shqetësimi grek për arsye të mbrojtjes së rajonit më të gjerë nuk përjashtohet në rastin e Bullgarisë. Konkretisht, në rast se vendi fqinj paraqet një kërkesë të re përkatëse, atëherë kjo mund të shqyrtohet nga KYSEA me një qëndrim pozitiv dhe me qëllim mbulimin antiajror të zonës.
FT: Irani po shqyrton sulmet kundër objektivave amerikane në Evropë
Irani ka shqyrtuar zgjerimin e luftës përtej Lindjes së Mesme, madje duke goditur objektivat ushtarake amerikane në Evropë, nëse Donald Trump e përshkallëzon konfliktin, sipas njerëzve pranë regjimit iranian që folën me Financial Times.
Dy burime me njohuri për diskutimet i thanë FT se forcat iraniane kanë vlerësuar skenarët për sulme ndaj instalimeve ushtarake amerikane në Evropën Juglindore, përfshirë Bullgarinë. Sofja muajin e kaluar miratoi përdorimin e bazës ajrore Besmer nga avionët amerikanë të furnizimit me karburant. Një nga burimet tha se objektivat e mundshme për hakmarrje në rast të një sulmi të ri amerikan përfshijnë Qipron, ku baza britanike në Akrotiri u godit nga një dron në mars.
Në të njëjtën kohë, sipas të njëjtit informacion, forcat e armatosura iraniane kanë shqyrtuar veçmas mundësinë e sulmit ndaj kabllove nënujore me fibra optike në Ngushticën e Hormuzit nëse konflikti përshkallëzohet më tej.
Kërcënimet pasqyrojnë gjendjen shpirtërore në Teheran, ku shumë anëtarë të regjimit e shohin gjithnjë e më shumë ripërtëritjen e veprimeve ushtarake si çështje “kur” dhe jo “nëse”.
Negociatat për të hapur Ngushticën e Hormuzit kanë ngecur dhe javën e kaluar Udhëheqësi Suprem i Iranit, Ajatollah Mojtaba Khamenei, emëroi figura të linjës së ashpër në postet më të larta të sigurisë dhe ushtrisë.
Të martën, Donald Trump tha se nuk kishte “asnjë bisedë ose kontakt në zhvillim e sipër ose të planifikuar” me Teheranin.
Garda Revolucionare dhe komandantë të tjerë ushtarakë iranianë kanë paralajmëruar se, në rast të një konflikti të ri në shkallë të plotë, Irani do të braktiste strategjinë e tij të mëparshme, e cila u përqendrua në instalimet ushtarake amerikane, infrastrukturën energjetike dhe objektiva të tjera në Lindjen e Mesme, dhe tani do t’i shtrinte sulmet e saj shumë përtej rajonit.
Muajin e kaluar, Garda Revolucionare paralajmëroi gjithashtu Britaninë për përdorimin e bazave ushtarake britanike nga SHBA-të, duke theksuar se “çdo bazë e përdorur për të nisur një sulm në territorin iranian do të konsiderohet një objektiv legjitim”.
Sa real është kërcënimi për Evropën?
Siddharth Kaushal, një studiues në Institutin Mbretëror të Shërbimeve të Bashkuara (RUSI) në Londër, e përshkroi kërcënimin që paraqesin raketat iraniane ndaj objektivave në Evropë dhe gjetkë si “ekzistencial, por të kufizuar”.
Sipas tij, Irani mund të përdorë raketa balistike me rreze të mesme veprimi, të tilla si ato në serinë Shahab, kundër instalimeve amerikane në Evropën Jugore dhe Juglindore. Megjithatë, ai vlerësoi se këto raketa do të kishin vështirësi të shkaktonin dëme të konsiderueshme në distanca më të gjata. Shkalla e hakmarrjes iraniane, megjithatë, do të varet nga lëvizjet e Uashingtonit, sipas burimeve të FT.
Njëri prej tyre tha se regjimi po përgatit një plan për të zgjeruar më tej konfliktin nëse Trump kryen kërcënimet e tij të mëparshme për të sulmuar infrastrukturën iraniane. Presidenti amerikan tha muajin e kaluar se Uashingtoni do të shkatërronte një urë ose termocentral iranian sa herë që Republika Islamike sulmonte një anije në Ngushticën e Hormuzit.
Burimi i dytë tha se Teherani nuk do të vendoste “asnjë kufizim” në përgjigjen e tij ndaj një sulmi amerikan.
“Nëse SHBA-të shkojnë shumë larg, Irani do të mbrohet me çdo kusht, do të shkojë përtej rajonit dhe do të godasë Evropën”, tha ai.
