Gloria Steinem, gazetarja dhe aktivistja amerikane që u shndërrua në një prej figurave më të fuqishme të lëvizjes feministe, ka vdekur në moshën 92-vjeçare.
Fondacioni i saj njoftoi se Steinem u nda nga jeta paqësisht në banesën e saj në Nju Jork, pranë njerëzve të dashur. Vdekja e saj shënon fundin e një kapitulli të rëndësishëm në historinë e betejës për barazi gjinore në Shtetet e Bashkuara.
Karrierën e nisi si gazetare, në një kohë kur redaksitë amerikane drejtoheshin dhe dominoheshin kryesisht nga burrat. Më vonë, ajo u bë një nga emrat kryesorë të valës së dytë të feminizmit në SHBA.
Përmes shkrimeve, fjalimeve, fushatave dhe angazhimit politik, Steinem ndihmoi që çështje të trajtuara dikur si probleme private të grave të merrnin rëndësi në debatin publik.
Në vitin 1971, ajo ishte pjesë e grupit të grave që krijoi Aleancën e Veprimit të Grave, një organizatë e ngritur për të luftuar diskriminimin gjinor. Në të njëjtën periudhë, mori pjesë edhe në themelimin e revistës “Ms.”, e cila u kthye në një prej publikimeve më me ndikim të lëvizjes feministe amerikane.
Megjithatë, një nga episodet më të pazakonta të veprimtarisë së saj kishte ndodhur disa vite më parë.
Në vitin 1963, kur ishte 28 vjeç, Steinem realizoi një investigim të pazakontë duke u punësuar për rreth një muaj si “Playboy Bunny” në Playboy Club në Nju Jork.
Për këtë qëllim, ajo përdori identitetin “Marie Catherine Ochs” dhe u paraqit si një 24-vjeçare me një jetëshkrim të sajuar. Përzgjedhja përfshinte fotografi Polaroid, një periudhë pritjeje dhe kontroll të rreptë të pamjes së jashtme.
Gazetarja mori pjesë edhe në përgatitjet për këtë rol, ku përfshiheshin mësime për grimin, trajnimet për detyrën, një periudhë prove në klub dhe një test me shkrim. Për të mos ngjallur dyshime rreth identitetit të saj, ajo dështoi qëllimisht në test.
Gjatë katër javëve në klub, Steinem mblodhi të dhëna mbi kushtet e punës, rregullat e forta dhe kontrollin që ushtrohej ndaj pamjes dhe sjelljes së grave.
Ajo e publikoi përvojën në vitin 1963, në artikullin investigativ “A Bunny’s Tale”. Shkrimi tregoi realitetin që fshihej pas imazhit luksoz dhe joshës të Playboy Club.
Një tjetër çështje qendrore në veprimtarinë e saj ishte mbrojtja e të drejtës së grave për abort.
Steinem u bë një nga zërat më të rëndësishëm të lëvizjes për të drejtat riprodhuese. Vendimin e Gjykatës Supreme të SHBA-së të vitit 1973, të njohur si Roe kundër Wade, ajo e konsideroi një fitore historike.
Rreth gjysmë shekulli më pas, në vitin 2022, Gjykata Supreme e rrëzoi atë precedent përmes çështjes Dobbs kundër Jackson Women’s Health Organization. Vendimi hoqi mbrojtjen kushtetuese federale për të drejtën e abortit dhe ua kaloi kompetencat shteteve.
Sipas Steinem, përmbysja e Roe kundër Wade tregoi se të drejtat e arritura nuk janë gjithmonë të pakthyeshme.
Gjatë më shumë se nëntë dekadave të jetës, ajo përjetoi transformime të mëdha në shoqërinë amerikane. Steinem dëshmoi përfshirjen gjithnjë e më të madhe të grave në jetën profesionale dhe politike, ndërsa feminizmi kaloi nga skajet e shoqërisë në qendër të debatit kombëtar.
Qëndrimet e saj u kundërshtuan nga konservatorët dhe u kritikuan edhe nga breza të ndryshëm feministësh, por ndikimi i saj mbeti i jashtëzakonshëm.
Për dekada me radhë, emri Gloria Steinem u lidh me luftën për barazi gjinore në Shtetet e Bashkuara. Ajo lë pas një trashëgimi që përfshin gazetarinë investigative, aktivizmin politik dhe mbrojtjen e të drejtave të grave.
