EKSKLUZIVE/ Gjigandi i modës, United Colors of Benetton, javën që vjen, pritet të paditet në Gjykatën e Tiranës me akuzat: për “shkelje të të drejtave të autorit” dhe “cënim të veprës me qëllim përfitimi”. Padia ndaj Benetton do të depozitohet nga avokatët e fotografit të njohur shqiptar, Gani Xhengo. Sipas padis, Benetton ka shfrytëzuar një foto të fotografit Xhengo nga eksodi biblik i shqiptarëve drejt Italisë, për imazhin e produkteve që gjigandi ndërkombëtar i modës ka hedhur në treg. Benetton e ka paraqitur foton se është pa autor. Por Xhengo deklaron për JAVANEWS se fotoja e shkrepur nga ai mban datën 7 gusht 1991 dhe ka si titull “Drejt perëndimit”. Kam 100% të provave shprehet Xhengo duke filluar që nga origjinali i filmit, datën e publikimit, si dhe veprën përmbledhëse të botuar në vitin 1996 edhe në Itali me foto nga eksodi i shqiptarëve. Në këtë përmbledhje gjendet edhe fotoja që pritet të jetë objekt konflikti gjyqësor mes Xhengos dhe Benetton.
Beteja
Beteja gjyqësore që pritet të nisë Xhengo për të vënë në vend të drejtën e tij i ngjan fabulës së përballjes mes “Davidit dhe Goliathit”, po të kihet parasysh pesha dhe rëndësia që ka Benetton në tregun ndërkombëtar të modës. Por Xhengo shprehet për JAVANEWS se është i vendosur që këtë betejë ta çojë deri në fund, pavarësisht vështërsive dhe kostove. “Jemi përpjekur shumë herë që këtë problem ta zgjidhim me mirëkuptim. Fotoja është e imja. Benetton duhet të më njohë autorësin. Avokati im në Itali tentoi të kontaktojë me zyrën juridike të Benetton, por nuk e pritën. Këtë problem ia bëm prezent dhe ambasadës Italiane në Tiranë. Por Benetton as ambasadës nuk i ktheu përgjigje. Në këto rrethana jam i detyruar t’i drejtohem gjykatës së Tiranës”, shprehet Xhengo për JAVANEWS. Ai kërkon dëmshpërblim moral, ku t’i njihet e drejta e pronësis mbi foton, si dhe financiar, sepse me imazhin e kësaj foto Benetton ka shitur qindra produkte në mbarë botën.
Fotoja
Fotoja e Xhengos me titull “Drejt perëndimit” ka bërë xhiron e botës nëpër mediat e huaja. Kjo foto duket se arriti të bie në sy edhe të, Benetton. Zbulimin se gjigandi i modës kishte përdorur foton e shkrepur prej tij si imazh të fushatës publicitare, Xhengo dhe i biri e kanë bërë rastësisht në vitin 2010. Ata zbulojnë në Flickr, se fotografia e tij e 7 gushtit 1991 në portin e Durrësit, me emigrantët që dyndeshin drejt Italisë është paraqitur në faqen zyrtare të Benetton, si fotografia më e mirë në rreth 30 foto të shkrepura gjatë 20 viteve të fundit. Mbi foton e Xhengos ishte vënë shënimi se fotoja është pa autor. Është ky fakt që ka revoltuar Xhengon. Si të mos mjaftonte kjo fotoja bardh e zi që ka për autor Xhengon, në imazhin e Benetton paraqitet me ngjyra, gjë që interpretohet si cënim i veprës pa miratimin e autorit. Është e paqartë sesi do të jetë ecuria e kësaj përballje. Gjithsesi Xhengo shprehet se nuk do të rreshtë së kërkuari të drejtën e tij pasi “është e pabesueshme që një kompani si Benetton i lejon vetes të përdorë pa pyetur fare punën e dikujt si imazh të sajin dhe të sillet në mënyrë kaq arrogante”. /Me.Ar/
