Péter Magyar zgjodhi televizionin shtetëror, një “fabrikë lajmesh të rreme” që për dy vjet e ka sulmuar ashpër, për intervistën e tij të parë publike pas fitores. Studioja televizive u shndërrua menjëherë në një ring, me të në sulm dhe drejtoreshën e rrjetit që përpiqej të shmangte goditjet, deri te njoftimi tronditës: pezullimi i televizioneve shtetërore, “makineri të vërteta propagande”, deri në rikthimin e rregullave.
Të nesërmen e këtij “larje hesapesh”, edhe humbësi i madh, Viktor Orbán, theu heshtjen, por për intervistën e tij të parë, për të shpjeguar çfarë shkoi keq dhe planet për të ardhmen, preferoi një media mike, kanalin YouTube Patrióta. “Një epokë politike ka përfunduar”, pranoi mbrëmë kryeministri hungarez, i cili do të qëndrojë në detyrë derisa të kryhet zëvendësimi, i parashikuar në maj. Me shprehje të zymtë në fytyrë foli për një “humbje të qartë”: “Të dielën ndjeva dhimbje, të hënën boshllëk, dhe që atëherë po kurohem me terapi pune”, rrëfeu. Ai mori përsipër përgjegjësinë e plotë për rezultatin. “Duhet të pranoj se mesazhi i kundërshtarit ishte më i fortë”, tha, duke iu referuar premtimit për ndryshim të Magyarit, të përqendruar në çrrënjosjen e korrupsionit dhe shpërbërjen e sistemit Orbán. Ai pranoi se partia e tij, Fidesz, nuk arriti të lidhej me elektoratin dhe kërkoi një “rinovim të plotë, të thellë”.
Fidesz do të votojë për një udhëheqje të re në qershor, tha ai. Por la të kuptohet se mbetet në garë dhe nuk do të japë dorëheqjen nga drejtimi i partisë së tij, tani në opozitë. “Nëse komuniteti im më thotë të qëndroj në stol, do ta bëj”, tha kryeministri në largim. “Por nëse më thonë të udhëheq ekipin në fushë si kapiten, do të jem edhe aty”, duke përdorur metaforën e pasionit të tij për futbollin.
Atmosferë pothuajse rrëfimi në daljen e parë publike të Orbánit dhe dialog i tensionuar, si një përballje përfundimtare, në intervistën e parë publike të Péter Magyarit. “Është e çuditshme që ka kaluar më shumë se një vit e gjysmë që nga hera e fundit që kam qenë këtu me ju”, sulmoi ai, duke i akuzuar se e kishin errësuar gjatë fushatës elektorale. “Disa njerëz këtu përpiqen të sillen sikur nuk ka ndodhur asgjë dhe tentojnë të veprojnë si organe informacioni të lira”. Hyrje për goditjen e parë: “Ju kanë pëshpëritur në vesh për vite me radhë…” nisi lideri i Tiszas duke iu drejtuar drejtoreshës së lajmeve.
Beata Csete u zu në befasi: “Askush nuk më ka sugjeruar ndonjëherë asgjë, ju lutem mos e thoni këtë…”. Ai vazhdoi: “Më keni fyer mëngjes, drekë dhe darkë, ashtu si familjen dhe të dashurit e mi”, akuzoi, duke kujtuar lajmin e rremë sipas të cilit fëmijët e tij të mitur pas divorcit nuk flisnin më me të, edhe pse jetojnë me të. “Ajo që po ndodh këtu që nga viti 2010 është diçka që Goebbels apo udhëheqja e Koresë së Veriut do ta admironin: nuk thuhet asnjë fjalë e vërtetë. Kjo nuk mund të vazhdojë”, deklaroi.
Pastaj njoftimi: televizionet shtetërore do të pezullohen dhe do të rindërtohen mbi baza etike dhe pavarësi nga vendimmarrësit politikë. Masa që, siguron ai, do të ndiqen ligjërisht, në konsultim me Parlamentin dhe organizatat profesionale. Qasja e Magyarit pasqyron atë të aleatit të tij politik, kryeministrit polak Donald Tusk, i cili ndërmori veprime drastike kundër televizionit shtetëror pasi mori detyrën në vitin 2023. Por Csete kundërsulmon duke lënë të kuptohet se kryeministri i ardhshëm synon të ndërhyjë në menaxhimin e mediave publike: “Sipas kuadrit aktual ligjor, ndërprerja e shërbimit publik të informacionit nuk është e ligjshme”.
Në këtë pikë vjen goditja mjeshtërore e Magyarit: “Të më akuzosh për shkelje të ligjit këtu, në këtë fabrikë propagande, është si një hajdut xhepash që i bërtet policit të mos vjedhë”. Kryeministri i ardhshëm më pas u tall me televizionin duke kujtuar absurditete të tjera që kishte dëgjuar (“Këtu në televizionin tuaj është thënë madje se në Gjermani nuk ka internet dhe njerëzit nuk bëjnë seks”) dhe më pas e ftoi drejtoreshën të tregonte drejtpërdrejt “si i merrnit urdhrat, çfarë përdornit për të diskredituar Tiszan dhe me çfarë gënjeshtrash i përmbytnit njerëzit”.
Pas këtij momenti të papritur, Magyar nisi të paraqesë planin e tij. Prioriteti, theksoi, është kthimi i fondeve evropiane të ngrira: “Do të bëjmë gjithçka të mundur për të rikthyer të paktën gjysmën deri në gusht dhe për t’i përdorur siç duhet, sqaroi, për të treguar se koha e lojërave të pista ka marrë fund. Këto 11 miliardë euro do të destinohen për një fond rindërtimi, përfshirë 2.7 miliardë për spitalet. 2.7 miliardë të tjera do të shkojnë për restaurimin e rrugëve dhe rrjetit hekurudhor të amortizuar”. Magyar u angazhua edhe për një lidhje TGV mes Budapestit dhe Varshavës.
Një pjesë e tretë prej 2.7 miliardë eurosh do t’i dedikohet efikasitetit energjetik, me synimin për të diversifikuar furnizimet dhe për t’u çliruar gradualisht nga varësia ndaj Moskës. Pjesa tjetër do të përdoret për të mbështetur ndërmarrjet e vogla dhe të mesme hungareze në vend të mega-fabrikave aziatike të baterive. “Si polakët”, shtoi ai, duke i bërë sërish homazh modelit të tij, kryeministrit Donald Tusk.
Drejtoresha në studio u përpoq disa herë ta ndërpresë. Por ai, iu përgjigj me ironi: “Ju thoni një gënjeshtër në minutë dhe nuk më lini të përgjigjem. Do të doja që të respektonit të paktën 3 milionë njerëzit që kanë votuar për ne, duke më lejuar, pas një viti e gjysmë, të përgjigjem me fjali të plota. Teknika juaj është të më bëni të humbas kontrollin, por nuk do t’ia dilni”.
Csete e pyet për kredinë prej 90 miliardë eurosh dhënë Ukrainës. Ajo sugjeron në pyetjen e saj se Volodymyr Zelensky i dikton linjën. “Ju ka dhënë pothuajse një ultimatum, një diktat. Çfarë presin nga ju?”, e provokoi, një stil tipik i propagandës së Fidesz. Magyar e konsideroi pyetjen aq groteske sa u përgjigj me një pyetje tjetër: “Si arrini të mos qeshni?” Më pas rikthen fokusin te faktet: ishte Orbán që, në dhjetor, në Këshillin Evropian, dha miratimin për këtë kredi në favor të Ukrainës, me kusht që Hungaria, Sllovakia dhe Republika Çeke të përjashtohen. Pastaj, me defektin në tubacionin Druzhba në Ukrainë, gjithçka u bllokua. Por Magyar beson se, sapo të rikthehet qarkullimi i naftës, gjë që e parashikon të afërt, Viktor Orbán, ende në detyrë gjatë kësaj periudhe tranzicioni, do të heqë veton teknike. Magyar dha edhe një datë: 23 tetori, 70-vjetori i revolucionit të vitit 1956, me liderë botërorë të ftuar në këtë ceremoni të madhe. “Sepse populli hungarez ka vendosur ta festojë këtë përvjetor jo në një shtet vasal të Rusisë, por në një Hungari sovrane, të lirë dhe të pavarur”./Corriere
