Nga Baton Haxhiu
Ai rrinte i ulur në atë karrige të kuqe sikur të ishte pjesë e saj. Unë dhe Foto Strakosha po shikonim lojën së bashku dhe po flisnim për lojën. Ai fliste jo si spektator, por si një njeri që kishte vendosur të mos lëvizte, sepse çdo lëvizje mund ta prishte diçka të padukshme që mbahej pezull në fushë.
Foto Strakosha, dikur vetë portë e kombëtares shqiptare, tani i kthyer në atë që është më e vështirë se çdo rol në futboll, babai i portierit.
Nuk e shikonte lojën si ne. Nuk e ndiqte si rrjedhë aksionesh. Ai e lexonte si një vijë të hollë që mund të këputej në çdo moment. E dinte çfarë do të thotë të jesh i fundit, e dinte çfarë do të thotë të jesh ai që nuk ka askënd pas, dhe e dinte, më shumë se kushdo, se portieri nuk gabon si të tjerët, ai paguan për të gjithë.
Dora që mbante shishen e ujit nuk e pinte ujin, vetëm e rrotullonte. Gishtat i dridheshin lehtë, jo nga të ftohtit, por nga një tension që nuk kishte emër. Cigaren elektronike e sillte herë pas here te buzët, jo për nevojë, por si një përpjekje për të mbajtur diçka nën kontroll. Trupi i tij ishte aty, por mendja ishte në portë.
Më fliste qetë, më shpjegonte si e sheh një portier lojën, si e lexon pozicionin, si e ndjen rrezikun para se të ndodhë, si dallon mes një gabimi teknik dhe një gabimi që turma nuk e fal. Por ndërsa fliste, duart e tradhtonin, aty ku fjala përpiqej të ishte e fortë, trupi tregonte të kundërtën.
Gruaja e tij nuk e shikon ndeshjen. Nuk e përballon. Ka zgjedhur të mos e jetojë atë që ai zgjedh ta përjetojë çdo herë, sepse kjo nuk është vetëm ndeshje, është një pritje e gjatë për një moment të vetëm që mund të ndryshojë gjithçka.
Kur Shqipëria kaloi në avantazh, ai nuk buzëqeshi. Nuk kishte gëzim në fytyrën e tij, kishte vetëm një qetësi të tendosur, si një njeri që e di se kjo është vetëm një pjesë e historisë, jo fundi i saj. Nuk i besonte rezultatit, nuk i besonte as fatit, vetëm priste.
Dhe kur erdhi barazimi, fytyra iu zbeh pa asnjë reagim të jashtëm. Sytë i ranë poshtë, drejt shkallëve, sikur aty kishte një përgjigje që të tjerët nuk e shihnin. Sepse ai nuk pa vetëm golin, pa gjithçka që do të vinte pas tij.
Dhe ajo që erdhi nuk ishte vetëm një tjetër gol, ishte një ndjesi që zbriste ngadalë mbi të, si një peshë që nuk bie menjëherë, por të shtyp gradualisht. Kur Polonia shënoi për 2 me 1, stadiumi u ngrit në këmbë, por ai mbeti i ulur. Nuk reagoi, nuk lëvizi, shishja e ujit i ra nga dora dhe mbeti aty poshtë, pa u marrë më.
Në atë moment loja për të kishte mbaruar.
E shikoja dhe më dukej sikur ai nuk ishte më në stadium, por brenda një kujtimi të vjetër, ndoshta të vetin, ndoshta të djalit të tij, një përzierje e të dyjave, ku çdo top i ardhur drejt portës nuk është vetëm një aksion, por një provë, një gjykim i heshtur që bëhet publik sapo topi kalon vijën.
Ndërkohë, rreth nesh, stadiumi jetonte një realitet tjetër. Telefona që ndizeshin, zëra që sillnin lajme nga një ndeshje tjetër, Kosova që fitonte në Sllovaki, një gëzim paralel që nuk e lehtësonte këtë dhimbje. Dy ndeshje, dy histori, dy emocione që nuk bashkoheshin në një ndjenjë të vetme.
Kur luajnë njëkohësisht Kosova dhe Shqipëria, emocioni nuk është më linear. Nuk është më një flamur që valëvitet drejt një qëllimi. Është një ndarje e brendshme, një tension i padukshëm mes dy dashurive që nuk përjashtojnë njëra-tjetrën, por nuk përjetohen njësoj.
Kombi nuk është më vetëm një ide, bëhet përvojë, dhe përvoja nuk është gjithmonë krenari, ndonjëherë është ankth.
Sepse nacionalizmi në stadium është i pastër vetëm për tifozin. Për ata që janë në fushë, dhe sidomos për ata që i kanë në fushë, ai është i rëndë, ka peshë konkrete, ka pasoja, ka emra.
Ai nuk kërkoi ta dijë rezultatin tjetër. Nuk e pyeti askënd. Nuk kishte vend për krahasim. Sepse për të loja ishte këtu, në këtë portë, në këtë njeri.
Dhe ndërsa minuta e fundit afrohej, ai nuk ndryshoi asgjë nga qëndrimi i tij. Nuk u çua, nuk u kthye, nuk kërkoi të largohej para të tjerëve. Rrinte aty, si një njeri që e ka pranuar se duhet ta kalojë deri në fund atë që ka nisur, edhe kur fundi nuk të jep asgjë përveç një lodhjeje që nuk është fizike.
Sepse të jesh baba i një portieri do të thotë të jetosh çdo ndeshje si një jetë të vogël, ku gjithçka mund të ndërtohet dhe të rrëzohet në një sekondë, dhe ku, në fund, nuk ka rëndësi se çfarë kujtojnë të tjerët, por çfarë mbetet tek ai që rri ulur, pa u çuar, pa e marrë as ujin që i ka rënë pranë këmbëve, duke mbajtur brenda vetes një ndeshje që nuk mbaron me bilbilin.
Kur përfundoi ndeshja, turma u çua. Zhurma u rrit. Njerëzit filluan të lëviznin, të flisnin, të gjykonin. Ai jo. Qëndroi edhe pak, i ngurtë, si një portë që nuk mbyllet menjëherë pas një goditjeje. Pastaj u ngrit ngadalë, pa bërë zhurmë, pa kërkuar sy, pa thënë asnjë fjalë.
Dhe në atë largim të heshtur, e kuptova diçka që nuk e kisha menduar më parë.
Ne e duam kombëtaren si ide, si flamur, si krenari. Por kur ajo zbret në një njeri të vetëm, kur lidhet me një portë dhe me një mbiemër, ajo nuk është më e njëjta gjë. Ajo bëhet e rëndë, bëhet personale, bëhet dhimbje.
Sepse në fund, një ndeshje mund të ndryshojë më shumë se një rezultat.
Ajo ndryshon mënyrën se si e përjeton kombin.
Bukur, Baton Haxhiu!