Ushtria izraelite tha të hënën se Irani lëshoi disa valë raketash drejt Izraelit, ndërsa një sulm ishte ndërmarrë edhe nga Jemeni, vetëm për herë të dytë që nga fillimi i luftës SHBA-Izrael.
Ajo njoftoi se dy dronë nga Jemeni u interceptuan herët të hënën, por nuk dha detaje të tjera. Milicia Houthi në Jemen, e mbështetur nga Irani, iu bashkua luftës të shtunën duke lëshuar raketa drejt Izraelit, duke përshkallëzuar më tej konfliktin që ka përfshirë Lindjen e Mesme. Ushtria izraelite tha gjithashtu se Forcat Ajrore po kryenin sulme në Teheran të hënën, duke goditur atë që e përshkroi si infrastrukturë ushtarake.
Sulmet e fundit erdhën një ditë pasi presidenti amerikan Donald Trump tha se SHBA dhe Irani kishin zhvilluar takime “drejtpërdrejt dhe tërthorazi” dhe se udhëheqësit e rinj të Iranit ishin treguar “shumë të arsyeshëm”, ndërsa më shumë trupa amerikane mbërritën në rajon.
Pakistani, që po vepron si ndërmjetës mes Teheranit dhe Uashingtonit, tha se po përgatitej të organizonte “bisedime domethënëse” në ditët në vijim, me synim për t’i dhënë fund luftës njëmujore me Iranin. Nuk është e qartë nëse SHBA dhe Irani kanë rënë dakord të marrin pjesë. “Mendoj se do të bëjmë një marrëveshje me ta, jam pothuajse i sigurt, por është e mundur që të mos ndodhë,” u tha Trump gazetarëve të dielën në mbrëmje, teksa udhëtonte me Air Force One drejt Uashingtonit.
Trump tha se mendonte se SHBA tashmë kishte arritur ndryshimin e regjimit në Teheran pas sulmeve që vranë udhëheqësin suprem të vendit dhe zyrtarë të tjerë të lartë, por shtoi dy herë se zëvendësuesit e tyre dukeshin “të arsyeshëm”.
Një sulm fillestar izraelit më 28 shkurt vrau udhëheqësin suprem të Iranit, Ali Khamenei, i cili u zëvendësua nga djali i tij Mojtaba.
Lufta është përhapur në të gjithë Lindjen e Mesme, duke vrarë mijëra njerëz, duke shkaktuar ndërprerjen më të madhe ndonjëherë të furnizimeve me energji dhe duke goditur ekonominë globale.
Kryetari i parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, ka akuzuar SHBA-në se dërgon mesazhe për negociata ndërkohë që në të njëjtën kohë planifikon një pushtim tokësor. “Për sa kohë amerikanët kërkojnë dorëzimin e Iranit, përgjigjja jonë është se nuk do ta pranojmë kurrë poshtërimin,” tha ai në një mesazh drejtuar kombit.
Departamenti Amerikan i Mbrojtjes ka dërguar mijëra trupa në Lindjen e Mesme, duke i dhënë Trump mundësinë të nisë një ofensivë tokësore.
Ushtria izraelite tha se kishte ndërmarrë mbi 140 sulme ajrore në Iranin qendror dhe perëndimor, përfshirë Teheranin, gjatë 24 orëve deri të dielën në mbrëmje, duke goditur vende lëshimi raketash balistike dhe depo magazinimi, mes objektivave të tjera.
Mediat shtetërore iraniane raportuan se sulmet kishin goditur aeroportin Mehrabad dhe një impiant petrokimik në qytetin verior të Tabrizit. Katër javë bombardime intensive nga SHBA dhe Izraeli nuk kanë arritur të neutralizojnë plotësisht kapacitetet raketore dhe dronët e Iranit, ndërsa Kuvajti raportoi të hënën se kishte interceptuar pesë dronë në zonat nën mbrojtjen e tij.
Një fabrikë kimike në jug të Izraelit, pranë qytetit Beersheba, u godit nga një raketë ose mbetje rakete të dielën, ndërsa Izraeli përballonte disa valë sulmesh nga Irani.
Irani vazhdon gjithashtu bllokadën efektive të Ngushticës së Hormuzit, përmes së cilës kalon 20% e dërgesave globale të naftës dhe gazit, duke rritur çmimet e naftës dhe duke përhapur pasoja ekonomike në mbarë botën.
Houthit e mbështetur nga Irani në Jemen iu bashkuan konfliktit të shtunën, duke nisur sulmet e tyre të para ndaj Izraelit dhe duke rritur mundësinë që të synojnë dhe bllokojnë një tjetër rrugë kyçe detare, Ngushticën Bab el-Mandeb.
Tregjet e aksioneve ranë në Azi të hënën, ndërsa investitorët përgatiten për një konflikt të zgjatur, që mund të sjellë rritje të inflacionit dhe rrezik recesioni në shumë pjesë të botës. Indeksi Nikkei i Japonisë ra me më shumë se 3%.
Ndërkohë, çmimet e naftës pritet të vijojnë rritjen, me Brent që po shkon drejt një rritjeje mujore rekord. Kontratat për naftën Brent u rritën me 2.43 dollarë, ose 2.16%, në 115 dollarë për fuçi.
Kompanitë ajrore globale kanë nisur të rrisin çmimet dhe të ulin kapacitetet për t’u përballur me rritjen e kostos së karburantit, ndërsa analistët paralajmërojnë se fitueshmëria e sektorit mund të varet nga fakti nëse konsumatorët do të reduktojnë udhëtimet.
Disa qindra trupa të forcave speciale kanë mbërritur në rajon, raportoi The New York Times, duke cituar dy zyrtarë ushtarakë. Kjo vjen pas mijëra marinsave amerikanë që mbërritën të premten me një anije amfibe sulmuese.
Mediat kanë raportuar se Pentagoni po shqyrton opsione ushtarake që mund të përfshijnë edhe forca tokësore, megjithëse Trump nuk ka miratuar ende ndonjë plan të tillë.
Në një intervistë për Financial Times, Trump tha se dëshironte të “merrte naftën e Iranit” dhe mund të konfiskonte ishullin Kharg, qendra kryesore e eksportit të naftës së Iranit. Marrja e kontrollit të këtij ishulli do të kërkonte trupa tokësore.
Ishulli përpunon rreth 90% të eksporteve të naftës së Iranit dhe kontrolli i tij do t’i jepte SHBA-së mundësinë të godiste rëndë tregtinë energjetike të Iranit, duke ushtruar presion të madh mbi ekonominë e Teheranit.
Shumica e amerikanëve janë kundër luftës dhe përshkallëzimit ushtarak, që do të rrezikonte një krizë të zgjatur dhe mund të ndikonte negativisht në mbështetjen për Trump përpara zgjedhjeve të nëntorit për Kongresin.
Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, tha të dielën se kishte urdhëruar ushtrinë të zgjerojë më tej operacionet në jug të Libanit, duke përmendur sulmet e vazhdueshme me raketa nga milicia Hezbollah, e mbështetur nga Irani.
Izraeli ka deklaruar se do të marrë nën kontroll një pjesë të jugut të Libanit për të krijuar një “zonë tampon” kundër Hezbollahut, duke rritur frikën tek libanezët për një pushtim të mundshëm izraelit që mund të thellojë paqëndrueshmërinë dhe të shkaktojë zhvendosje të reja të popullsisë.
