Bashkimi Evropian po krijon një grup pune emergjent për t’u përballur me kriza të mundshme, përfshirë një konflikt tregtar me Kinën, ndërsa po afrohet skadimi i marrëveshjes së përkohshme për kufizimet e eksporteve të tokave të rralla, materiale thelbësore për industrinë.
Sipas tre zyrtarëve evropianë, grupi i përbërë nga zyrtarë të Komisionit Evropian nga departamente të rëndësishme do të ketë si synim parashikimin dhe reagimin ndaj emergjencave të ardhshme, në një periudhë kur bota po bëhet gjithnjë e më e paqëndrueshme.
Unioni po përgatitet për një përplasje të mundshme tregtare me Kinën në muajin tetor, kur Pekini mund të rikthejë kufizimet ndaj eksporteve të tokave të rralla, të cilat janë jetike për industrinë prodhuese. Kina kontrollon rreth 66% të furnizimit global me toka të rralla të nxjerra nga minierat dhe 88% të furnizimit global me materiale të përpunuara.
“Bëhet fjalë për të qenë më fleksibël dhe për t’u përgatitur për të përballuar çështjet që ne identifikojmë si probleme”, tha një zyrtar i lartë evropian për Financial Times.
“Grupi i punës do të kërkojë burime alternative furnizimi dhe mund të përdorë fonde të BE-së për të garantuar vazhdimësinë e furnizimeve”, tha një tjetër zyrtar.
Komisioneri evropian për Tregtinë, Maroš Šefčovič, ka paralajmëruar Pekinin se, nëse nuk ka përparim në reduktimin e deficitit tregtar prej 1 miliard eurosh në ditë, Brukseli do të ndërmarrë masa.
BE-ja është e varur nga furnizuesit kinezë për çipat elektronikë që përdoren, ndër të tjera, në prodhimin e automjeteve. Një kufizim në furnizimin me gjysmëpërçues në muajin tetor, pas një mosmarrëveshjeje mes qeverisë holandeze dhe pronarit kinez të prodhuesit të madh Nexperia, detyroi bllokun evropian të lehtësonte përkohësisht sanksionet ndaj një tjetër furnizuesi kinez, pasi industria e makinave paralajmëroi se do të përballej me mungesa.
Një nga zyrtarët tha për FT se Kina është vetëm një pjesë e fokusit të grupit të ri, i cili pritet të zhvillojë takimin e parë në shtator.
Grupi i punës do të përfshijë staf nga departamentet përgjegjëse për industrinë, tregtinë, shërbimet financiare, ndihmën për zhvillim, ekonominë, si dhe nga njësia qendrore nën drejtimin e drejtpërdrejtë të presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.
Von der Leyen kishte premtuar të drejtonte një “Komision gjeopolitik”, por deri tani ai është përballur kryesisht me menaxhimin e krizave, në vend që t’i parashikojë dhe t’i ndikojë ato.
Gjatë vitit të fundit, BE-ja është përballur me tarifat e vendosura nga presidenti amerikan Donald Trump, luftën në Iran që ka ndikuar në furnizimet energjetike, mungesën e plehrave kimikë që mund të reduktojë prodhimin ushqimor, si dhe rritjen e sulmeve hibride nga Rusia.
Presidenti kinez Xi Jinping ra dakord të heqë për një vit ndalimin ndaj disa eksporteve të magneteve dhe lëndëve të para të tokave të rralla në tetor, pas një takimi me Trump, por kjo marrëveshje pritet të përfundojë më vonë gjatë këtij viti. Kina vendosi gjithashtu një sistem licencimi, i cili kërkonte që blerësit evropianë të paraqisnin kërkesa dhe të jepnin detaje mbi metodat e prodhimit dhe klientët e tyre.
Ndërsa zyrtarët shpresojnë që marrëveshja e përkohshme të rinovohet në tetor, ata thonë se duhet të përgatiten edhe për skenarin më të keq.
Komisioni Evropian pritet gjithashtu të publikojë në shtator një “propozim për trajtimin e varësive në zinxhirët e furnizimit”. Sipas burimeve për FT, të informuara për planet, ai mund të përfshijë një taksë eksporti për skrapin e aluminit, me qëllim që më shumë prej tij të mbetet brenda BE-së për t’u ricikluar në metal të ri, si dhe masa për rritjen e riciklimit të magneteve me toka të rralla brenda bllokut.
Gjithashtu, BE-ja po punon për një ligj mbi diversifikimin, i cili do t’i detyronte kompanitë të reduktojnë varësinë nga një furnizues i vetëm për disa materiale kyçe.
