Sipas një studimi, sëmundja metabolike e mëlçisë pritet të prekë 1.8 miliardë njerëz në mbarë botën deri në vitin 2050, e nxitur nga rritja e obezitetit dhe niveleve të sheqerit në gjak.
Sëmundja e mëlçisë dhjamore e lidhur me disfunksionin metabolik (MASLD), e njohur më parë si sëmundja jo-alkoolike e mëlçisë dhjamore (NAFLD), është një nga sëmundjet më të përhapura dhe me rritjen më të shpejtë të mëlçisë në nivel global, sipas kërkimit.
Aktualisht, rreth 1.3 miliardë njerëz në botë jetojnë me MASLD, sipas vlerësimeve më të fundit, një rritje prej 143% në vetëm tre dekada. Rreth një në gjashtë persona (16%) është i prekur.
Gjetjet, nga studimi global mbi barrën e sëmundjeve, dëmtimeve dhe faktorëve të rrezikut (GBD), u publikuan në revistën Lancet Gastroenterology & Hepatology.
Përhapja e kësaj sëmundjeje pritet të rritet edhe më shumë, kryesisht për shkak të rritjes së popullsisë globale dhe ndryshimeve në stilin e jetesës, si rritja e obezitetit dhe niveleve të larta të sheqerit në gjak.
Në vitin 1990, rreth 500 milionë njerëz jetonin me MASLD. Deri në vitin 2023, ky numër u rrit në 1.3 miliardë. Parashikohet që MASLD të prekë 1.8 miliardë njerëz deri në vitin 2050, një rritje prej 42% krahasuar me vitin 2023.
Shkalla globale e përhapjes arriti në 14 mijë e 429 raste për 100 mijë banorë në vitin 2023, duke përfaqësuar një rritje prej 29% krahasuar me vitin 1990.
MASLD ishte më e zakonshme tek meshkujt sesa tek femrat dhe kishte përhapjen më të lartë tek të moshuarit e moshës 80–84 vjeç. Megjithatë, numri më i madh i të prekurve ishte tek grupmoshat më të reja rreth 35–39 vjeç për meshkujt dhe 55–59 vjeç për femrat.
Sheqeri i lartë në gjak ishte faktori kryesor që çonte në problemet shëndetësore të lidhura me MASLD në nivel global, i ndjekur nga indeksi i lartë i masës trupore (BMI) dhe duhanpirja, duke treguar lidhje të forta me diabetin e tipit 2 dhe obezitetin.
Disa rajone, përfshirë Afrikën e Veriut dhe Lindjen e Mesme, kishin norma më të larta të MASLD krahasuar me rajone të tjera. Megjithatë, rritje të ndjeshme të rasteve janë vërejtur në shumë vende të botës.
Në Mbretërinë e Bashkuar, shkalla e përhapjes u rrit me një të tretën (33%) midis viteve 1990 dhe 2023 — rritja më e madhe në Evropën Perëndimore, sipas një analize të të dhënave nga The Guardian.
Shkalla e përhapjes u rrit me 30% në Australi dhe me 22% në Shtetet e Bashkuara, sipas analizës.
Studimi gjithashtu zbuloi se, megjithëse më shumë njerëz po zhvillojnë sëmundjen, ndikimi i përgjithshëm në shëndet i matur në vitet e humbura për shkak të sëmundjes ose vdekjes ka mbetur i qëndrueshëm.
Kjo sugjeron se përparimet në trajtim dhe kujdes po i ndihmojnë njerëzit të jetojnë më gjatë dhe më shëndetshëm, dhe se rritja e numrit të rasteve po ndodh kryesisht në fazat e hershme të sëmundjes.
Megjithatë, numri në rritje i rasteve do të thotë se shumë njerëz janë në rrezik për të zhvilluar komplikime serioze si cirroza e mëlçisë ose kanceri në të ardhmen.
MASLD shpesh lidhet me mbipeshën dhe zakonisht mund të trajtohet përmes ndryshimeve në stilin e jetesës.
Zakonisht nuk shkakton simptoma, dhe shumë njerëz e kanë këtë gjendje pa e ditur, sipas NHS në Angli. Shpesh zbulohet rastësisht gjatë analizave për arsye të tjera.
Simptomat mund të përfshijnë lodhje të madhe, ndjesi të përgjithshme të të qenit i sëmurë, si dhe dhimbje ose parehati në mëlçi, që ndjehet në pjesën e barkut poshtë anës së djathtë të brinjëve.
Studimi u drejtua nga Instituti për Matjet dhe Vlerësimin e Shëndetit (Institute for Health Metrics and Evaluation), një institut kërkimor i shëndetit publik në Universitetin e Uashingtonit në Seattle.
Autorët theksuan se gjetjet tregojnë që MASLD po prek gjithnjë e më shumë të rriturit e rinj, në një kohë kur shëndeti dhe stilet e jetesës po përkeqësohen.
Rritja e numrit të rasteve nënvizon rëndësinë e njohjes së kësaj sëmundjeje si një prioritet global i shëndetit dhe nevojën për politika, fushata ndërgjegjësimi dhe ndërhyrje për të kufizuar ndikimin e saj në rritje dhe për të parandaluar komplikimet e ardhshme.
