Një legjendë urbane për ekzistencën e një rrjeti të madh nëntokësor kalimesh nën Hagia Sofinë në Stamboll ka marrë konfirmim nga autoritetet turke. Ministri i Kulturës dhe Turizmit, Mehmet Nuri Ersoy, tha se pjesë të tunelit me një gjatësi totale prej rreth nëntë kilometrash janë regjistruar nën këtë ndërtesë historike.
Ersoy, duke folur në një konferencë për shtyp në Kahramanmaras, tha se puna është duke u zhvilluar për të pastruar dhe restauruar pjesët e aksesueshme të kalimeve nëntokësore.
Siç deklaroi ai, qasja në disa pjesë është aktualisht e pamundur për shkak të shembjes.
“Sapo të përfundojnë punimet, mund të vlerësojmë hapjen e pjesëve të përshtatshme dhe të sigurta për vizitorët”, tha ministri turk.
Deklarata e tij është një vazhdim i njoftimit të shkurtit 2026, kur Ersoy njoftoi se ishin regjistruar tunele që datojnë rreth 1,600 vjet më parë, raporton Protothema.
Ministri turk foli edhe për punimet për restaurimin, mirëmbajtjen dhe forcimin statik të Shën Sofisë, duke deklaruar se është një nga operacionet më gjithëpërmbajtëse të kryera në këtë ndërtesë në historinë e Republikës së Turqisë.
Qëllimi i punimeve, siç tha ai, është ruajtja e sigurt e ndërtesës gati 1500-vjeçare dhe transmetimi i saj brezave të ardhshëm.
Sipas fjalëve të tij, punimet për restaurimin e varreve, Shkollës së Fëmijëve, Kullës së Sahatit dhe dyshemesë së galerisë, si dhe forcimi statik i minares verilindore, kanë përfunduar.
Në kupolën kryesore, puna për forcimin strukturor dhe restaurimin e mozaikut është ende duke vazhduar.
“Çatia e përkohshme metalike dhe sistemi mbrojtës i mbulesës që mbron kupolën kryesore janë përfunduar. Falë një platforme të veçantë të ndërtuar brenda ndërtesës, po kryhen punime për dokumentimin, pastrimin dhe konservimin e mozaikëve në kupolë, ndërsa në të njëjtën kohë vazhdojnë aktivitetet dhe vizitat fetare”, tha Ersoy.
Siç shtoi ai, analizat statike treguan se është e nevojshme të forcohet edhe gjysmëkupola lindore. Në atë pjesë, paralelisht me forcimin e strukturës mbështetëse, do të fillojë një fazë e re pune për ruajtjen e mozaikëve, dekorimeve të pikturuara dhe sipërfaqeve të mermerit.
Shën Sofia, një nga ndërtesat më të famshme historike në Stamboll, ka ndryshuar qëllimin e saj disa herë gjatë pothuajse 1,500 viteve të ekzistencës së saj dhe ka kaluar nëpër faza të ndryshme të rinovimit.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy:
➖ “Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde yaklaşık 9 kilometreye kadar uzanan tünel ağından söz ediliyor.”
➖ “Çalışmalar tamamlandıktan sonra ziyarete açılmasını değerlendirebiliriz.”
https://t.co/rRuzOBesaC
— Yeni Şafak (@yenisafak) September 17, 2026
