Programi i Kombeve të Bashkuara për Zhvillim UNDP, në bashkëpunim me Ministrinë e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale dhe fonde të Suedisë, ngritën një sistem online të regjistrimit dhe ndjekjes së rasteve të dhunës në familje në nivel bashkie.
Studiuesit pohuan se gjatë pandemisë u shtua ndjeshëm dhuna në familje kundër grave, si dhe u rrit dukshëm diskriminimi me bazë gjinore.
Falë teknologjisë së re, në vitin 2021 janë regjistruar dhe ndjekur 1 mijë e 489 raste të dhunës në familje, pra një rritje afro 50 për qind, krahasuar me afro 1 mijë raste vjetore nga vitin 2018-20, bëri të ditur Edlira Papavangjeli, UNDP Albania.
Të dhënat e përditësuara për secilin rast janë dyfishuar gjithashtu, tregues ky edhe i rritjes së bashkëpunimit të aktorëve pranë komunitetit për menaxhimin e rasteve të dhunës në familje, thotë Blerjana Bino, drejtuese ekzekutive e Qendrës “Shkencë dhe Inovacion për Zhvillim”, pjesë e Rrjetit të Grave Shqiptare në STEM.
“Në vitin 2021 ka një shtim të dukshëm të dhunës ndaj grave, madje u regjistrua një numër i lartë i grave të vrara nga bashkëshortët ose anëtarë të tjerë të familjes. Pavarësisht se Shqipëria ka një përfaqësim shumë të mirë për nivelin e grave në politikë, ministre dhe deputete në Kuvend, kjo nuk është përkthyer në një situatë më të mirë të barazisë gjinore në nivelin e jetesës normale qytetare, e as në një fuqizim të grave në fusha të ndryshme të jetës” – thotë Bino.
Sipas vëzhgimeve të studiuesve, gratë u dëmtuan shumë gjatë Pandemisë Covid 19 edhe në karrierat e tyre profesionale, gjë që duket edhe në kontratat afatshkurtra, Pagesa të pabarabartë në detyra me rëndësi, shtimi i ngarkesave të punëve rutinore në familje dhe në qendrën e punës.
Një ndikim të madh pandemia pati edhe mbi shëndetin mendir të grave dhe vajzave, thotë Ornela Bardhi, kërkuese shkencore, përfaqësues se “Mari Kyri” Alumni Association i Ballkanit Perëndimor.
“Pandemia ka patur ndikim nga shëndeti mendor, duke nisur nga punonjëset e shëndetësisë, që kanë punuar me orar e pa orar të mbingarkuara, e deri tek depresioni, dhe këto kanë prekur popullatën e gjerë, jo vetëm zonjat e fushës së shëndetsisë”, thotë Bardhi.
Studiueset vërejtën se gjatë periudëhs dy vjecare ë pandemisë u rrit dskriminimi me bazë gjinore, u shtua pasiguria në punë dhe puna e padukshme për gratë e vajzat, po ashtu ngacmimet seksuale në vendin e punës, u përkesësua mirëkuptimi për kujdesin ndaj fëmijëve dhe dhe oraret e zgjatura të punës.
“Pandemia ka qenë sfiduese për shumë fusha dhe për shumë grupe, por në mënyrë të veçantë për gratë e vajzat. Për to u rrit barra e punëve të papaguara në shtëpi, por ato humbën më shumë vende pune, ose iu ul paga, dhe në disa profesione u rrit ngarkesa dhe kërkesa për rezultate më të larta në punë. Ato kanë nevojë për rritjen e mbështetjes në familje”, thotë Bino.
Në takim u theksuan si tregues të përkeqësuar për gratë dhe vajzat shqiptare prania më e pakët e tyre në media dhe në institucionet vendimmarrëse, si dhe përfaqësimi i ulët në role udhëheqëse.
Pandemia shtoi edhe vështirësitë e grave shkencëtare, për të cilat u pakësuan botimet shkencore, u pakësuan oraret e punës kërkimore dhe u dobësuan rrjetet profesionale midis tyre.
Gratë dhe vajzat u vlerësuan për rolin jetik që ato patën në të gjitha nivelet e shoqërisë për të siguruar jetesën dhe mbijetesën e miliona njerëzve, duke nisur nga zbulimi i vaksinave anticovid dhe deri tek injektimi i tyre në miliona persona, kujdesi shëndetësor për miliona të prekur nga koronavirusi si dhe sigurimi i të ardhurave dhe burimeve të jetesës për familjet në kushtet e izolimit dhe vështirësive të jashtëzakonshme./ VOA
