Kodrat e fshatrave të qarkut të Tiranës, janë të mbushura me siperfaqe të medha me ullinj shekullorë. Jemi në Mazrek dhe fermeret e kesaj zone prej vitesh nuk marrin rendimentin e duhur të vajit, sipas ekspertëve të bujqësisë kjo ka ardhur për shkak të mungesës së shërbimit tek këta ullinj.
“Zona e Mazrekut ka shumë ullinj shekullore, por vitin që kaloi thuajse nuk kanë prodhuar fare, ullinjtë e rinj po.”, tha Mahmut Lami.
Një nga arsye kryesore që është ulur prodhimi është mungesa e krasitjes. Fundi i janarit dhe fillimi i shkurtit konsiderohet si periudha ideale e krasitjes. Ky është një proces jo thjesht teknik, por kërkon punë, perkushtim dhe dije nga ana e fermerëve.
Megjithëse teknologjia bujqësore ka përparuar, fermerët kanë mbetur ende te teknikat tradicionale.
“Krasitja është bërë sipas kohës së vjeter, gjithesecili sipas idesë së vet.”
Zona e Mazrekut, në njësinë Administrative Kashar, pranë kryeqytetit është e privilegjuar nga natyra për kultivimin e ullirit. Mahmut Lami, banor i fshatit, është 69 vjeç dhe gjithë jetën e tij i është përkushtuar kultivimit ullirit.
“Unë kam 20 rrënjë ullinj shekullore, ullinj të rinj kam mbi 400 rrënjë, ata janë mirë. Deri sa të ngelë këmba e dora unë do punoj me ullinjtë.” , tha Lami.
Ulliri është një nga kulturat më të rëndësishme në Shqipëri nga të ardhurat, nga sipërfaqet e mbjella dhe është prioritet i bujqësisë.
Ndonëse një nga kulturat kryesore, ekspertët e bujqësisë ngrenë shqetësimin për mosdhënien e shërbimit të duhur të ullirit shekullorë.
“Shiko këta ullinjtë shekullore janë gjunjëzuar komplet për arsye të moskrasitjes, i ka zënë myku.”
Pema e ullirit mund të jetojë qindra vitem por pa mirëmbajtje prodhimi bie. Ekspertët rekomandojnë përdorimin e mjeteve të avancuara për krasitjen.
“Me një palë gërsherë dore ose me bateri krasitja është më e thjeshtë se me ato manuale dhe krasitja bëhet më mirë. Feremerët përdorin sopatën akoma. “
Ullinjtë shekullorë, janë autoktonë shqiptarë dhe njihen për cilësinë e tyre të vajit të ullirit. Përmes takimeve me fermerët specialistët synojnë rikthimin e prodhimit tek këta ullinj.
“Ne bëmë këtë demostrim për t’ju treguar fermerëve lidhur me rëndësinë që ka kjo krasitje. Ka disa forma që aplikohen, mund të aplikonim një krasitje të pjesshme, të rëndë apo një tjetër, duke lëne deget e reja që dalin. Për 3 vite ky ulli do të jetë në eficencë, sërish në prodhim.”
Qarku i Tiranës ka në total 5 mijë hektarë ullishte, 60% e tyre janë ullinj shekullorë./ABC News
