Autoritetet në Ukrainë nga njëra anë dhe zyrtarët e lartë anglo-amerikanë në anën tjetër, thonë orët e fundit se ka një dyshim të bazuar për plan konkret sulmi me armë kimike nga Rusia.
Sipas tyre, qëllimi i Moskës është lëshimi i armëve kimike në Ukrainë. Teza e tre shteteve bazohet sidomos në deklaratat intensive të kohëve të fundit nga Kremlini që akuzon Ukrainën dhe SHBA se po zhvillojnë në territorin ukrainas armë kimike dhe asete bërthamore. Nën këtë akuzë, Moska thotë se ndjehet e detyruar të mbrohet.
Pikërisht me këtë tezë, Rusia pushtoi Ukrainën 19 ditë më parë, kur tha se po kryente operacion special pasi ka sulme në Ukrainë kundër rusëve dhe këta po përballen me neonazistë të rrezikshëm.
Tani, Rusia po deklaron se ka fakte për akuzën e te. Ajo tha se 80 tonë amoniak u dërguan në Zolochiv afër Kharkiv dhe akuzojnë se Ukraina po përgatit provokime për të akuzuar Rusinë për përdorimin e armëve kimike të shkatërrimit në masë.
Nga ana tjetër, raportohet se ushtarët rusë janë pajisur me maska speciale, njofton noa.al duke cituar Glavkom Ukrainë.
Në këtë pikë, mediat ukrainase po publikojnë orët e fundit gjithnjë e më shumë tabela me masa të detajuara mbrojtjeje nga sulme të mundshme me armë kimike ose biologjike.
Ndaj, çfarë të bëni në rast të helmimit me klor ose amoniak, apo përbërës të tjerë kimikë që mund të përballeni?
Shenjat e helmimit me klor
Thithja e tymrave të klorit shkakton dëmtim të mushkërive, i cili shoqërohet me ënjtje të alveolave thithëse të oksigjenit. Këto, gjatë kollitjes mund të çahen nga depërtimi i pështymës me gjak, duke sjellë vdekjen nga mungesa e oksigjenit.
Ndihma e parë për helmimin me klor:
-Vendosni një maskë gazi dhe nxirreni viktimën në ajër të pastër.
-Është e pamundur të bëhet frymëmarrje artificiale, ndaj është e nevojshme të përdoret inhalimi i oksigjenit në raste të rënda.
-Për të reduktuar acarimin nga thithja e avullit të amoniakut, duhet bërë shpëlarja e syve, gojës, hundës me tretësirë sode 2%.
Veprimet në qendër të infeksionit:
-Mbyllni sytë dhe mbani frymën.
-Mbulojeni fytyrën me leckë dhe merrni frymë përmes saj (mundësisht të jetë e lagur me ujë).
-Mos vraponi.
-Mundohuni të përcaktoni drejtimin e erës.
-Ekspozoni zonën e infektuar në një drejtim që është pingul me erën.
-Nëse është e pamundur të dilni, përpiquni të ngjiteni në një objekt të lartë (shtyllë, shkallë, etj.), pasi klori përhapet nga poshtë tokës.
Shenjat e helmimit me amoniak
-Kollë, gulçimë, rritje të rrahjeve të zemrës, rrahje të dëmtuara të zemrës. Në kontakt me amoniak të lëngshëm ndodh ngrirje e pjesëve të trupit, djegie të mundshme me flluska, shkaktim ulçere.
Ndihma e parë për helmimin me amoniak:
-Vendosini një maskë gazi dhe nxirreni viktimën në ajër të pastër.
-Merrni frymë nga avull i krijuar me ujë yë ngrohtë dhe tretësirë 10% e mentolit në kloroform.
-Jepini qumësht të ngrohtë me sodë buke.
-Në rast mbytjeje është i nevojshëm oksigjeni.
-Në rast të spazmës së glotisit, bëjini inhalim si dhe mr të nxehta në qafë dhe banja të ngrohta.
-Në rast të ndalimit të frymëmarrjes, kryeni reanimim kardiopulmonar.
-Në rast kontakti me sytë – shpëlajeni me ujë ose solucion 0,5-1% alum, vazelinë ose vaj ulliri.
-Nëse lëkura është e prekur – lajeni me ujë të pastër, bëni kremra me tretësirë 5% të acidit acetik, citrik ose klorhidrik.
Siç shihni më sipër, këshillat për rastet kur lëshohen armë kimike të shkatërrimit në masë siç janë klori dhe amoniaku, janë po ato që janë sugjeruar këtu e dhjetëra vite më parë. Duket se teknologjia nuk ka përparuar as në këtë fushë për mbrojtjen e njerëzve. Bota ka zhvilluar armë kimike dhe biologjike, por nuk ka marrë asnjë masë për mbrojtjen prej tyre.
Përpjekjet për ndalimin e armëve kimike kanë vazhduar në botë për gati njëqind vjet. Më 17 qershor 1925 u nënshkrua Protokolli i Gjenevës që ndalonte përdorimin e gazeve asfiksuese dhe helmuese në luftëra. Më 13 janar 1993, në Paris u miratua Konventa për Ndalimin e Zhvillimit, Prodhimit, Magazinimit dhe Përdorimit të Armëve Kimike dhe për Shkatërrimin e tyre, në të cilën u anëtarësuan 193 shtete, përfshirë Rusinë.
Fakti që Rusia është e gatshme të përdorë armë kimike, të cilat, së bashku me armët bërthamore dhe bakteriologjike, janë armë të shkatërrimit në masë, dëshmohet më së miri nga fakti se ajo tashmë ka ndërmarrë veprime të tilla në shekullin e 21-të.
Inspektorët e Organizatës për Ndalimin e Armëve Kimike, e cila monitoron zbatimin e Konventës së Parisit, kanë hetuar dhe dokumentuar përdorimin e municioneve kimike ruse në Siri. Ato ishin bomba të vogla me një rreze shkatërrimi prej disa kilometrash.
Oleksandr Lytvynenko, autori i librit FSB minon Rusinë, u helmua. Po ashtu pati përpjekje për të helmuar opozitarin Oleksiy Navalny, ish-oficerin e GRU Serhiy Skrypal dhe vajzën e tij, me agjentin nervor Novichok.
Rusia, pavarësisht nga Konventa e nënshkruar, vazhdon të zhvillojë helme të reja toksike siç është dhe Novichok që u përdor për eliminimin e kundërshtarëve të Putinit.
Udhëzimet e agjencive qeveritare në rast të sulmeve kimike
Veprimet në rast të rrezikut të papritur kimik
Shmangni panikun. Përdorni mbrojtje të frymëmarrjes dhe mbrojtje të thjeshtë të lëkurës kur merrni një njoftim për lëshimin ose çlirimin e kimikateve të rrezikshme dhe rrezikun e ndotjes kimike. Nëse është e mundur, lini menjëherë zonën e ndotjes kimike.
Nëse nuk ka pajisje mbrojtëse personale dhe është e pamundur të largoheni nga zona e sulmit, qëndroni brenda, mbylleni menjëherë dhe mirë derën duke mos lejuar të depërtojë asgjë nga dyert e dritaret. Zvogëloni mundësinë e hyrjes së kimikateve të rrezikshme: mbyllni dritaret dhe dyert, bllokoni oxhaqet, çaktivizoni çelësat e ventilimit, mbyllni çarjet në kornizat e dritareve dhe dyerve, fikni burimet e gazit dhe energjisë elektrike. Prisni për njoftime nga autoritetet.
Kini parasysh se ndikimi i një lënde të caktuar te një person varet nga përqendrimi i saj në ajër dhe kohëzgjatja e saj, kështu që nëse nuk është e mundur të largoheni nga zona e rrezikut, mos u frikësoni dhe vazhdoni të merrni masa sigurie.
Mblidhni shpejt gjërat e nevojshme, sendet me vlerë, ilaçet, ushqimin, ujin e pijshëm dhe gjërat e tjera të nevojshme dhe përgatituni për evakuim. Paralajmëroni fqinjët për fillimin e evakuimit. Ndihmoni fëmijët, të paaftët dhe të moshuarit. Ata duhet të evakuohen të parët.
Lëreni zonën e ndotjes kimike në drejtim pingul me drejtimin e erës, dhe anashkaloni tunelet, luginat – në ultësira mund të ketë një përqendrim të lartë të substancave toksike.
Shmangni çdo aktivitet fizik, pini shumë lëngje (çaj, qumësht, lëngje, ujë) dhe kërkoni kujdes mjekësor.
Pasi të largoheni nga zona e infektuar, hiqni rrobat që mbani veshur, lani sytë, hundën dhe gojën tërësisht dhe bëni dush nëse është e mundur.
/a.r
