Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar gjatë 48 orëve të fundit se po shqyrton mundësinë e tërheqjes së trupave amerikane nga Gjermania, Italia dhe Spanja, në një moment tensionesh të reja me aleatët europianë, për shkak të kritikave ndaj politikës së tij në luftën me Iranin.
Këto deklarata vijnë pas komenteve të kancelarit gjerman Friedrich Merz, i cili tha se SHBA-të po “poshtëroheshin” në konfliktin me Iranin dhe se administrata amerikane nuk kishte një strategji bindëse për përfundimin e luftës. Ai theksoi gjithashtu se konflikti po i kushton shumë ekonomisë europiane.
Trump reagoi ashpër në platformën e tij Truth Social, duke akuzuar Merz se “nuk kupton asgjë” dhe se po mbështet idenë që Irani të ketë armë bërthamore. Më pas ai njoftoi se SHBA-të po shqyrton uljen e pranisë ushtarake në Gjermani, duke shtuar se vendimi do të merret së shpejti.
Në një deklaratë të mëvonshme, Trump sugjeroi se masa të ngjashme mund të prekin edhe Italinë e Spanjën, duke thënë se këto vende “nuk kanë ndihmuar mjaftueshëm SHBA-të” në luftën aktuale dhe i cilësoi qëndrimet e tyre si “shumë negative”.
Sipas të dhënave të Pentagonit, deri në fund të vitit 2025, SHBA kishte rreth 68 mijë trupa aktivë në Europë të shpërndarë në baza të ndryshme. Gjermania mban numrin më të madh, me mbi 36 mijë ushtarë, e ndjekur nga Italia me rreth 12 mijë dhe Mbretëria e Bashkuar me mbi 10 mijë. Spanja ka një prani më të vogël, me rreth 3,800 trupa.
Në Gjermani ndodhet edhe baza strategjike Ramstein, një nga qendrat më të rëndësishme ushtarake amerikane në Europë, ndërsa në Itali forcat amerikane janë të shpërndara në Vicenza, Aviano, Napoli dhe Siçili.
Në sfondin politik europian, kryeministri britanik Keir Starmer dhe kryeministrja italiane Giorgia Meloni janë ndër figurat që kanë shprehur kritika ndaj qasjes së SHBA-ve në konfliktin me Iranin, duke rritur më tej tensionet transatlantike.
Sipas ekspertëve të mbrojtjes, një tërheqje e mundshme e trupave amerikane nga Europa nuk do të ishte një proces i thjeshtë. Edhe pse presidenti dhe Departamenti i Mbrojtjes kanë rol vendimtar, Kongresi amerikan mund të bllokojë ose vonojë çdo tërheqje të madhe përmes ligjeve dhe buxhetit ushtarak. Për më tepër, legjislacioni aktual i mbrojtjes për vitin 2026 vendos kufizime që nuk lejojnë uljen e trupave në Europë nën 75 mijë efektivë.
Prania ushtarake amerikane në Europë daton që nga Lufta e Dytë Botërore dhe gjatë Luftës së Ftohtë u bë një shtyllë e mbrojtjes së NATO-s kundër Bashkimit Sovjetik. Sot, këto baza shërbejnë jo vetëm për sigurinë europiane, por edhe si pika kyçe logjistike për operacionet amerikane në Lindjen e Mesme dhe rajone të tjera.
Çdo vendim për tërheqje trupash pritet të ketë ndikim të madh në marrëdhëniet SHBA–Europë dhe në ekuilibrin e sigurisë brenda NATO-s.
