Kina synon të marrë nën kontroll Tajvanin brenda pesë viteve të ardhshme. Sipas disa këshilltarëve të presidentit amerikan, vizita e Donald Trump-it në Pekin i ka dhënë sinjalin Xi Jinping-ut se ka “dritë jeshile” për të pushtuar ishullin. Këto deklarata janë publikuar nga media amerikane Axios.
Ky qëndrim tregon se jo të gjithë brenda administratës amerikane mbështesin politikën pajtuese të Shtëpisë së Bardhë ndaj Kinës, e cila vazhdon të konsiderohet rivali kryesor gjeopolitik i SHBA-ve për dominimin global në të ardhmen. Përplasja mes dy fuqive lidhet edhe me garën teknologjike për inteligjencën artificiale dhe me pakënaqësinë e bazës politike Maga, e cila ishte joshur me premtimin për rikthimin e industrisë amerikane në vend, por tani ndjen se interesat ekonomike me Kinën po vendosen mbi këtë premtim.
Strategjia Kombëtare e Mbrojtjes e publikuar nga administrata e parë Trump në vitin 2018 paralajmëronte se Kina dhe Rusia po përpiqeshin të krijonin një rend botëror të bazuar në modele autoritare, duke kërkuar ndikim mbi vendimet ekonomike, diplomatike dhe të sigurisë së vendeve të tjera.
Në dokument thuhej gjithashtu se Kina përdor ekonomi “grabitqare” për të frikësuar fqinjët e saj dhe po militarizon Detin e Kinës Jugore.
Sipas raportimeve, figura të rëndësishme të administratës së dytë Trump, përfshirë drejtuesin politik të Pentagonit Elbridge Colby dhe sekretarin e Shtetit Marco Rubio, vazhdojnë ta shohin Kinën si kërcënimin kryesor strategjik për SHBA-të.
Megjithatë, pyetja që shtrohet është se si marrëdhëniet kaluan nga paralajmërimet për një përplasje të pashmangshme në një klimë afrimi diplomatik mes Uashingtonit dhe Pekinit. Sipas këshilltarëve të Trump-it që folën për Axios, Xi Jinping po përpiqet të tregojë se Kina nuk është më një fuqi në ngritje, por tashmë e barabartë me SHBA-të. “Dhe Tajvani është imi”, citohet të ketë qenë mesazhi i liderit kinez.
Burimet thonë se vizita e Trump-it ka rritur ndjeshëm mundësinë që çështja e Tajvanit të vihet seriozisht në tryezë brenda pesë viteve të ardhshme. Sipas tyre, Trump po ndjek ndaj Tajvanit të njëjtën logjikë që përdori me Ukrainën: vendet më të vogla nuk duhet të përballen me fuqi shumë më të mëdha, sidomos kur SHBA-të kërkojnë marrëveshje ekonomike me to.
Kritikët e kësaj politike paralajmërojnë tre pasoja kryesore. Së pari, SHBA-të rrezikojnë të heqin dorë nga mbrojtja e vlerave që kanë qenë baza e ndikimit të saj global, si demokracia dhe të drejtat e njeriut.
Së dyti, Amerika nuk do të arrijë brenda pesë viteve të rikthejë prodhimin e mikroçipave në territorin e saj, çka do t’i jepte Kinës kontroll mbi një sektor strategjik jetik për të ardhmen teknologjike, pas dominimit që ka tashmë mbi mineralet e rralla.
Së treti, votuesit e lëvizjes Maga ndihen të tradhtuar, pasi besojnë se interesat e drejtuesve të mëdhenj ekonomikë po vendosen mbi interesat e klasës punëtore amerikane.
