Tregu ndërkombëtar i automjeteve elektrike (EV) po regjistron një rritje dukshëm më të shpejtë nga sa parashikohej në skenarët e mëparshëm. Sipas të dhënave statistikore, brenda gjashtë viteve të fundit shitjet globale janë dhjetëfishuar, duke arritur në rreth 21 milionë makina elektrike të shitura përgjatë vitit 2025.
Zhvillimi teknologjik po ndikohet nga rënia e kostove të prodhimit, rritja e efikasitetit të motorëve dhe zgjerimi i autonomisë së udhëtimit, me Kinën dhe Evropën që udhëheqin tranzicionin global.
Rritja progresive e shitjeve dhe dominimi industrial
Ndryshimi i preferencave të konsumatorëve pasqyrohet në rritjen e përqindjes së automjeteve elektrike në raport me shitjet totale të makinave të reja në nivel global:
- Viti 2019: Automjetet elektrike përbënin vetëm 1% të tregut.
- Viti 2025: Shifra u rrit në 25% të shitjeve globale.
- Maj 2026: 63% e makinave të reja të shitura në mbarë botën rezultuan elektrike.
Aktualisht, nga 1.4 miliardë makina që qarkullojnë në rang global, 85 milionë prej tyre janë elektrike. Në aspektin e prodhimit, Kina dominon tregun botëror duke prodhuar 71% të të gjitha automjeteve elektrike. Evropa renditet e dyta me 17%, ndërsa Shtetet Bashkuara të Amerikës mbulojnë vetëm 5% të prodhimit global.
Ecuria e tregjeve sipas rajoneve
Në Kinë, investimet e hershme në teknologjinë e baterive kanë sjellë rënien e kostos së tyre në një të katërtën e vlerës së dhjetë viteve më parë. Që nga viti 2024, makinat elektrike atje kushtojnë më pak se ato me djegie të brendshme. Përqindja e shitjeve të mjeteve të reja elektrike në Kinë u rrit nga 1% në vitin 2015, në 61% në prill të vitit 2026. Rritje e fortë gëzohet edhe në vende si Nepali (68% në vitin 2025), Singapori (63%) dhe Vietnami (41%).
Në Bashkimin Evropian, makinat elektrike përbënin vetëm 1% të regjistrimeve në vitin 2018, ndërsa në prill të vitit 2026 pothuajse një në tre makina të reja të shitura ishte elektrike. Norvegjia udhëheq me 99% të tregut të mjetit të ri, e ndjekur nga Danimarka (82%) dhe Suedia (65%). Ndërkohë, në Mbretërinë e Bashkuar shifra arriti në 39%, në Gjermani 37% dhe në Francë 32%.
Në të kundërt, tregu i SHBA-së ka pësuar rënie: pasi qëndroi në kuotën e rreth 10% midis viteve 2023 dhe 2025, në prill të vitit 2026 pjesa e automjeteve elektrike në shitje ra nën 6%.
Në Afrikë, Etiopia u bë vendi i parë në botë që ndaloi në vitin 2024 importin e automjeteve me motor me djegie të brendshme (të reja dhe të përdorura), duke arritur mbi 100,000 mjete elektrike në qarkullim. Në Amerikën Latine, Uruguai kryeson me 31% të shitjeve të reja në tremujorin e parë të vitit 2026, i ndjekur nga Kosta Rika me 16%.
Diferencat teknologjike dhe krahasimi i kostove
Në statistikat ndërkombëtare, dy të tretat e mjeteve llogariten si Automjete Elektrike me Bateri (BEV), që funksionojnë vetëm me energji elektrike, dhe një e treta si hibride me prizë (PHEV) ose me rreze të zgjeruar (EREV). Automjetet hibride konvencionale (HEV) nuk llogariten në këto të dhëna pasi përdorin gjithmonë karburant si burim parësor.
Për sa i përket efikasitetit të motorit dhe kostove të përdorimit, raporti evidenton avantazhet teknologjike:
Motorët me benzinë humbasin rreth 80% të energjisë së tyre si nxehtësi, ndërsa motorët me naftë rreth 60%. Motorët elektrikë, në të kundërt, shfrytëzojnë 80% të energjisë së tyre, duke humben jo më shumë se 20% si nxehtësi.
Ky efikasitet ul konsumin e energjisë, ku një mjet elektrik harxhon mesatarisht 15 kWh për 100 kilometra, përkundrejt 50 kWh që i nevojiten një mjeti me djegie. Karikimi në shtëpi mbetet opsioni më ekonomik, duke kushtuar globalisht mesatarisht 60% më pak sesa mbushja me karburant në pikë rimbushjeje.
Parashikimet për të ardhmen
Sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), faktorë të jashtëm gjeopolitikë po përshpejtojnë këtë kalim tregtar:
“Çmimet e larta të naftës të nxitura nga lufta në Iran, të kombinuara me rënien e kostove të baterive, do t’i shtyjnë shitjet e automjeteve elektrike edhe më lart.”
IEA parashikon se përgjatë këtij viti do të shiten rreth 23 milionë makina elektrike në mbarë botën. Ndërsa sipas raportit të Bloomberg New Energy Finance, automjetet elektrike pritet të përbëjnë deri në 80% të shitjeve globale të makinave të reja deri në vitin 2030.
