Është një histori që tingëllon fatkeqësisht shumë e njohur në Britaninë e Madhe.
Një lider që sapo ka nisur mandatin e tij e gjen veten duke u përballur me zëra për komplot brenda partisë, sondazhe zhgënjyese, një të djathtë në ringritje dhe spekulime të vazhdueshme mbi pozicionin e tij.
Në skenë shfaqet një rival më i ri dhe më popullor nga zemra industriale e vendit. Dikush që premton të fitojë mbështetjen e një elektorati të përçarë me një stil politik më të rafinuar.
Ashtu si Keir Starmer, i cili po përballet me një sfidë të mundshme për drejtimin e partisë nga Andy Burnham, edhe Friedrich Merz po bën gjithçka për t’u mbajtur në pushtet.
Kancelari gjerman është përfshirë këtë javë nga thashetheme se anëtarë të partisë së tij po planifikojnë ta largojnë.
Sipas disa gazetave gjermane, figura të rëndësishme të Unionit Kristian-Demokrat (CDU) të qendrës së djathtë janë zhgënjyer aq shumë nga performanca e Merz, sa po diskutojnë privatisht nëse ai duhet të zëvendësohet para zgjedhjeve të ardhshme federale.
Ndërsa CDU po mbetet gjithnjë e më shumë pas AfD-së së ekstremit të djathtë në sondazhet kombëtare – dhe 71 për qind e gjermanëve mendojnë se Merz po bën një punë të dobët – deputetët kanë vënë hapur në pikëpyetje aftësinë e kancelarit për të rikthyer partinë në rrugën e suksesit.
Një emër vazhdon të përmendet si pasardhës i mundshëm: Hendrik Wüst, kryeministri fotogjenik i landit të Renanisë Veriore-Vestfalisë, i cili konsiderohet figura më popullore e CDU-së.
50-vjeçari me pamje rinore ka arritur kryesisht t’i shpëtojë rënies së mbështetjes që ka prekur CDU-në. Ai mbetet favorit për të ruajtur pushtetin në zgjedhjet e vitit të ardhshëm në landin më të populluar të Gjermanisë, një bastion tradicional i qendrës së majtë me një trashëgimi të fortë industriale.
Të premten, ai mohoi se po komplotonte kundër kancelarit, duke i quajtur zërat “marrëzi absolute” dhe duke deklaruar se Merz gëzon “mbështetjen e tij të plotë”.
Megjithatë, fakti që Wüst e sheh veten si kancelar të ardhshëm nuk është aspak sekret.
Përpara se Merz të siguronte kandidimin e CDU-së në zgjedhjet kombëtare të vitit të kaluar, politikani më i ri kishte bërë një tërheqje të dukshme, pasi për muaj të tërë kishte lënë të kuptohej përmes mediave se nuk ishte dakord me drejtimin që Merz po i jepte partisë.
Prandaj, kur Wüst udhëtoi këtë javë në Poloni dhe ndërmori hapin e pazakontë për të ftuar gazetarë të Berlinit ta shoqëronin, makineria e thashethemeve politike u vu menjëherë në lëvizje.
Merz, i njohur për temperamentin e tij të vrullshëm
Për shumë prej kritikëve të kancelarit, Wüst duket të jetë gjithçka që Merz nuk është.
Merz njihet për temperamentin e tij të shkurtër. Në një takim të fundit me partnerët e vegjël të koalicionit nga Partia Socialdemokrate, thuhet se ai shpërtheu në zemërim për shkak të refuzimit të zëvendëskancelarit për të bërë kompromis mbi një paketë reformash të shumëpritur.
Edhe deklaratat e tij spontane e kanë futur vazhdimisht në telashe. Vjeshtën e kaluar, Gjermania kaloi javë të tëra duke debatuar deklaratën e tij se azilkërkuesit po “krijonin probleme në jetën urbane”.
Së fundmi, sugjerimi i tij se Irani po “poshtëronte” Shtetet e Bashkuara shkaktoi zemërim në Uashington dhe ngriti sërish pikëpyetje mbi gjykimin e tij politik.
Edhe reagimi i kancelarisë ndaj thashethemeve për një komplot ishte tipik për stilin luftarak të Merz.
Ata që përhapnin këto “wüste Spekulationen” – një lojë fjalësh me mbiemrin e Wüst që mund të përkthehet si “spekulime të egra” – po “luanin me zjarrin” dhe po “bënin punën e AfD-së”, ishte reagimi i zemëruar që erdhi nga rrethi i ngushtë i kancelarit.
Ndryshe nga ai, Wüst është një figurë publike e kuruar me kujdes, me paraqitje të përkryer dhe kontroll të plotë mbi imazhin e tij.
Duke qeverisur në Dyseldorf së bashku me të Gjelbrit, ai ka kultivuar profilin e trashëgimtarit të stilit të sigurt dhe centrist të Angela Merkelit.
Megjithatë, ishte pikërisht gatishmëria e Merz për të sfiduar status quo-në që e çoi atë në pushtet.
Teksa Gjermania hyn në vitin e nëntë të stagnimit ekonomik të paprecedentë, premtimi i ish-drejtuesit të BlackRock për të ringjallur ekonominë përmes uljes së taksave dhe deregulimit gjeti jehonë te një publik gjithnjë e më i shqetësuar për të ardhmen e vendit.
Një vit më vonë, megjithatë, ai ka shumë pak për të treguar nga ai zell reformator.
Refuzimi i tij për të bashkëpunuar me AfD-në e detyroi praktikisht të qeveriste me socialdemokratët.
SPD-ja, e cila vetë ndodhet në nivele rekord të ulëta në sondazhe, nuk ka treguar shumë dëshirë për të bashkëpunuar me partnerët e koalicionit në çështje si rritja e moshës së pensionit apo ulja e tatimit mbi të ardhurat për shtresat me të ardhura më të larta, nga frika se mos humbet edhe më shumë mbështetje elektorale.
Ky ngërç ka bërë që Merz ende të mos paraqesë programin e reformave që kishte premtuar se do ta sillte në parlament që vjeshtën e kaluar.
Drejtuesit e biznesit, të cilët fillimisht e mirëpritën zgjedhjen e Merz, po bëhen gjithnjë e më të paduruar. Të dhënat e publikuara këtë javë treguan se Gjermania humbi 130 mijë vende pune në industri gjatë vitit të kaluar, duke vazhduar një rënie graduale që ka nisur që nga viti 2019.
Merz e di se koha po i mbaron.
Bundestagu ndërpret punimet për pushimet verore në fund të qershorit. Në fillim të vjeshtës, tre zgjedhje të rëndësishme rajonale mund ta destabilizojnë edhe më shumë koalicionin qeverisës.
Në Saksoni-Anhalt dhe Mecklenburg-Pomeraninë Perëndimore, AfD-ja shihet si favorite për fitore të mëdha. Ndërkohë, në Berlin, partia e majtë radikale Die Linke vazhdon të fitojë terren.
“Merz nuk ka ende arsye të ketë frikë nga Wüst”, përfundoi revista politike Der Spiegel. “Por nëse zgjedhjet rajonale të vjeshtës shkojnë aq keq sa kanë frikë shumë anëtarë të CDU-së, atëherë situata do të ndryshojë.”
Humbje të rënda do të shtonin kërkesat për ndryshime në të dyja partitë qeverisëse. Nëse kjo ndodh, disa analistë besojnë se Merz do të përballet me një sfidë serioze për drejtimin e partisë deri në fund të vitit.
Largimi i Merz në mes të mandatit nuk do të ishte aspak i thjeshtë. Përveç rastit kur ai do të largohej vullnetarisht, kundërshtarët brenda CDU-së do të duhej të mbështesnin një votë konstruktive mosbesimi kundër tij.
Pasardhësi i tij nuk do të ishte domosdoshmërisht i detyruar të ishte deputet në Bundestag, çka do të thotë se Wüst teorikisht mund të vinte direkt nga Dyseldorfi në kancelari.
Një skenar i tillë do të ishte shumë i pazakontë. Për të gjetur rastin e fundit kur një kancelar gjerman u rrëzua në mes të mandatit duhet të kthehemi te largimi i Helmut Schmidt në fillim të viteve 1980.
Për momentin, bisedat për një komplot mbeten vetëm kaq: biseda. Por nëse pritja për reforma të mëdha zgjatet deri në vjeshtë, pakënaqësia brenda partisë së tij mund të bëhet e pamundur për t’u injoruar./TheTelegraph
