Tetë nga kompanitë më të mëdha të naftës në botë kanë realizuar fitime prej mbi 93 miliardë dollarësh vetëm gjatë tre muajve të fundit, ndërsa konflikti mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit rriti ndjeshëm çmimet e energjisë dhe bota u përball me valë të forta të të nxehtit të lidhura me ndryshimet klimatike.
Sipas një analize të publikuar nga “The Guardian”, kompanitë Saudi Aramco, BP, Shell, Equinor, TotalEnergies, Eni, Chevron dhe ExxonMobil pothuajse dyfishuan fitimet krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, duke regjistruar mesatarisht mbi 700 mijë dollarë fitim çdo minutë.
Rritja e fitimeve erdhi pasi lufta në Lindjen e Mesme shkaktoi një rritje të fortë të çmimit të naftës, që arriti mbi 126 dollarë për fuçi, ndërsa miliona familje në mbarë botën u përballën me fatura më të larta të energjisë dhe pasojat e krizës klimatike.
Organizatat mjedisore kanë kërkuar që kompanitë e mëdha të naftës të kontribuojnë më shumë për financimin e kalimit drejt energjisë së pastër dhe për përballimin e dëmeve të shkaktuara nga ndryshimet klimatike.
Saudi Aramco raportoi fitimin më të madh, me mbi 33 miliardë dollarë në tremujor, një rritje prej 34% krahasuar me një vit më parë. Ndërkohë, ExxonMobil regjistroi fitime prej 14.5 miliardë dollarësh, ndërsa Chevron fitoi 12.2 miliardë dollarë. Shell raportoi 9.84 miliardë dollarë, ndërsa BP publikoi fitime prej 5.73 miliardë dollarësh, më shumë se dyfishi i tremujorit të mëparshëm.
Aktivistët e organizatës Global Witness kritikuan fitimet rekord të industrisë, duke argumentuar se kompanitë po përfitojnë nga luftërat dhe kriza energjetike, ndërkohë që qytetarët përballen me kosto gjithnjë e më të larta të jetesës dhe me pasojat e ngrohjes globale.
Edhe organizata” Friends of the Earth” akuzoi kompanitë e naftës se po vendosin interesat e aksionarëve mbi nevojën për të investuar në një planet më të qëndrueshëm.
Ndërkohë, drejtuesit e BP mbrojtën rezultatet financiare, duke deklaruar se kompania po përpiqet të garantojë furnizim të qëndrueshëm me energji. Megjithatë, BP ka ulur ndjeshëm investimet në energjinë e gjelbër dhe ka shitur disa nga asetet e saj në sektorin e energjive të rinovueshme.
Raporti publikohet në një kohë kur bota po përjeton një nga verat më të nxehta të regjistruara ndonjëherë. Evropa është goditur nga valë ekstreme të të nxehtit, thatësira dhe zjarre të mëdha, ndërsa në Azi dhe Afrikë temperaturat rekord dhe reshjet ekstreme kanë shkaktuar viktima dhe dëme të mëdha.
Sekretari ekzekutiv i OKB-së për klimën, Simon Stiell, deklaroi se katastrofat e lidhura me klimën po marrin përmasa alarmante dhe bëri thirrje për një largim sa më të shpejtë nga përdorimi i naftës, gazit dhe qymyrit, duke përshpejtuar investimet në burimet e rinovueshme të energjisë.
