Në një kohë kur klima në marrëdhëniet greko-turke duket përsëri më e rënduar për sa i përket retorikës publike, Turqia nisi të dielën, stërvitjen në shkallë të gjerë Denizkurdu-I/2026 – “Ujku i Detit”.
Sipas njoftimit zyrtar të Ministrisë së Mbrojtjes së Turqisë, stërvitja do të zhvillohet deri më 25 shtator 2026 njëkohësisht në Detin e Zi, Detin Marmara, Detin Egje dhe Mesdheun Lindor.
Në aktivitete marrin pjesë 100 anije, 50 avionë dhe afërsisht 14,000 personel, ndërsa forca nga Marina Turke, Ushtria, Forcat Ajrore dhe Roja Bregdetare po marrin pjesë. Programi përfshin trajnime për gatishmëri operacionale, ushtrime me zjarr të vërtetë dhe aktivitete me kompleksitet të lartë operacional.
Megjithatë, nevojitet një sqarim i rëndësishëm: nuk bëhet fjalë për një vendosje të 100 anijeve luftarake turke ekskluzivisht në Egje. Ky numër specifik ka të bëjë me numrin total të forcave të vendosura në zonat e ndryshme detare ku po zhvillohet stërvitja.
Në të njëjtën kohë, Denizkurdu nuk është një mobilizim i papritur i shpallur për shkak të një krize specifike greko-turke. Është një stërvitje e planifikuar e Forcave të Armatosura Turke. Megjithatë, kjo nuk e mohon simbolikën politike dhe të komunikimit që vetë Ankaraja i atribuon asaj, veçanërisht pasi Ministria Turke e Mbrojtjes e lidh atë në komunikimin e saj me doktrinën e “Atdheut Blu” .
Në fakt, ky nuk është mobilizimi i parë kaq i madh i Marinës Turke në vitin 2026. Në Denizkurdu-II, e cila u zhvillua qershorin e kaluar, vetë Ministria Turke e Mbrojtjes kishte njoftuar pjesëmarrjen e 125 anijeve dhe 60 avionëve, gjë që tregon se ushtrimet e këtij lloji janë pjesë e planifikimit operativ vjetor të Ankarasë.
Disa orë para fillimit të stërvitjes, Ministri i Jashtëm turk Hakan Fidan, në një intervistë televizive, iu referua përsëri Greqisë, Detit Egje dhe çështjes së pranisë ushtarake në ishujt grekë.
Fidan tha se Forcat e Armatosura Turke dhe Roja Bregdetare po monitorojnë zhvillimet me vëmendje të veçantë dhe shprehu shpresën se “askush nuk do të ndërmarrë ndonjë veprim të nxituar”. Ai shtoi se nëse ka lëvizje që Ankaraja i konsideron “aventureske”, “serioziteti dhe forca e këtij shteti është e njohur për të gjithë”.
Këto janë deklarata që shënojnë një ngurtësim të qartë të diskursit publik, pa që kjo në vetvete do të thotë që Ankaraja e ka lidhur zyrtarisht stërvitjen ushtarake me ndonjë veprim të afërt kundër Greqisë.
Ministri i Jashtëm turk përsëriti gjithashtu qëndrimin e kahershëm të Ankarasë mbi praninë ushtarake në ishujt grekë, të cilët Turqia i konsideron nën një regjim demilitarizimi.
Këto qëndrime specifike nuk ishin të parat që u shfaqën këtë fundjavë. Që më 16 shtator, Fidan e kishte përshkruar praninë ushtarake në disa ishuj si një “kërcënim” për Turqinë, duke pretenduar se Greqia po shkelte traktatet ndërkombëtare.
Diskutimi u rizgjua pas vizitës së Kryeministrit Kyriakos Mitsotakis në Kastellorizo, Ro dhe Strongyli më 12 dhe 13 shtator. Në Ro dhe Strongyli, Kryeministri vizitoi postat ushtarake, ndërsa në Kastellorizo ishte gjithashtu në një anije patrullimi të shpejtë të raketave të telekomanduara të Marinës Greke.
Pala turke reagoi ndaj këtyre vizitave, duke i përfshirë ato në diskutimin e njohur rreth demilitarizimit.
