Çështja e teknologjisë dhe reformës zgjedhore mbetet në fokus të politikës. Sapo kemi dalë nga një proces elektoral dhe kritikat nga vëzhguesit janë ende të freskëta. Pikërisht adresimi i problemeve të konstatuara dhe sfidat e reformimit janë në fokus të konferencës “Sfidat e Zbatimit të Tekonologjisë në Zgjedhje”, ku marrin pjesë përfaqësues nga mazhoranca e opozita, si dhe ambasadorë të ndryshëm.
Donald Lu, gjatë fjalës së mbajtur, i bëri apel palëve politike të ulen në tryezë për reformën zgjedhore. Ai e nisi fjalën me një kritikë për mazhorancën.
“Fillimisht falënderoj opozitës që merr pjesë në këtë takim. Më lini të pyes se çfarë ndodhi me maxhorancën, nuk po shikoj shumë deputetë të shumicës. Zoti Çuçi do të më shpjegojë më vonë se përse të tjerët janë ende në krevat… kjo flet për çështjen nëse shumica e merr me seriozitet këtë çështje… është me rëndësi që shumca dhe opozita të përfshihen në këto diskutime.”-tha Lu.
Ai bëri thirrje që të mos ketë vonesa në realizimin e teknologjisë në zgjedhje nëse kjo është kërkesa e shqiptarëve.
“Nëse shqiptarët dëshirojnë votimin elektronik përmes një projekti pilot në zgjedhjet e 2019-ës duhet të nisni punë tani. Nëse prisni deri verën e ardhshme natyrisht do jetë dështim. Pa probleme të ëmdha që ODIHR i ka thënë, janë probleme që i kemi parë edhe në zgjehjdet e kaluara: bleraja e votës, intimidimi..dhe rocesi elektronik nuk i zgjidh këto probleme”, vijoi LU.
Më tej ai iu referua edhe eksperiencës amerikane në zgjedhje. Lu tha se duhet bërë kujdes edhe nga rreziku i hakerimit, që sipas tij u konstatua edhe në SHBA zgjedhjet e fundit.
“Vitin e kaluar 75 % e qytetarëve vpotuan përmes procesit elektronik. Disa votuan me letër. Që u skanuan në kompjuter. Këto teknologji kanë eliminuar problemet me letrën dhe ameriaknët kanë më shumë beism te procesi. Por do të doja të shtoja se nuk ka qenë shumë e lehtë. Mamaja ime ka qenë pjesë e komisionit të zgjedhjeve. Është shumë e zgjuar, ka qenë programuese kompjuterike për hsumë vite dhe e njihte teknlogjinë. Kur ajo dhe kolegët e saj prezantuan këtë teknologji ishte shumë e ngadaltë dhe krijonte konfuzion. Votuesit kishin dyushime për teknologjitë e reja dhe kërkonin shumë arsimimi për të rritur besimin te ky lloj votimi. Sidomos të moshuarit.
Tani në SHBA kanë shqetëisme të tjera, hakerimi i zgjedhjeve. Ne besojmë se kjo ndodh në shumë vende të Evropës. Gjatë zgjehdjeve të fundit në SHBA kemi parë hakerim, kjo mund të jetë diçka vurnerabël për të ardhmen. Në 2013-ën u përpoqëm të kishim një projekt pilot për numërimin e votave. Edhe pse filloi një vit përpara zgjedhjev, kishte probleme me të dhënat, me kartat e identitetit dhe zbatimin ,dhe kishte vonesa, pra këto projekte pilot u anuluan para zgjedhjeve”, deklaroi Lu./a.m.
