Ekonomitë e Ballkanit Perëndimor po hyjnë në një fazë të re zhvillimi, me rritje të vazhdueshme të të ardhurave për frymë dhe afrimin gradual me standardet ekonomike të Bashkimit Europian. Sipas projeksioneve të fundit ndërkombëtare, Serbia dhe Mali i Zi vazhdojnë të mbajnë vendet e para në rajon për nivelin e të ardhurave për frymë. Serbia po përfiton nga zhvillimi i industrisë prodhuese dhe investimet në infrastrukturë, ndërsa Mali i Zi mbështetet kryesisht te turizmi dhe sektori i shërbimeve.
Shqipëria renditet e treta në rajon për të ardhurat për frymë, duke lënë pas Maqedoninë e Veriut dhe Bosnjë-Hercegovinën. Rritja ekonomike në vend lidhet kryesisht me stabilitetin fiskal, zgjerimin e sektorit të turizmit dhe rritjen e investimeve.
Ndërkohë, Kosova mbetet ekonomia me të ardhurat më të ulëta për frymë në rajon, por parashikohet të ketë ritmin më të shpejtë të rritjes në vitet e ardhshme, sidomos nëse vazhdojnë investimet në teknologji, arsim dhe klimën e biznesit.
Parashikimet deri në vitin 2031 tregojnë se të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor do të kenë rritje të ndjeshme ekonomike. Serbia pritet të forcojë më tej pozicionin si ekonomia më e madhe e rajonit falë lidhjeve më të forta me tregun europian dhe rritjes së eksporteve. Mali i Zi pritet të ruajë stabilitetin ekonomik përmes investimeve dhe zhvillimit të turizmit.
Edhe Shqipëria pritet të shënojë rritje të qëndrueshme gjatë viteve të ardhshme, e ndihmuar nga reformat institucionale, fondet europiane dhe zhvillimi i sektorëve kryesorë të ekonomisë. Maqedonia e Veriut dhe Bosnjë-Hercegovina gjithashtu parashikohen të përmirësojnë nivelin e të ardhurave, megjithëse sfidat gjeopolitike dhe luhatjet e çmimeve të energjisë mbeten rrezik për rajonin.
Nga ana tjetër, Kosova pritet të ketë rritjen më të lartë në përqindje, duke ngushtuar gradualisht diferencën me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor.
Të dhënat historike tregojnë se rajoni ka kaluar një periudhë të vështirë pas krizës financiare globale të vitit 2008 dhe pandemisë së vitit 2020. Megjithatë, ekonomitë e rajonit arritën të rikuperohen më shpejt nga sa ishte parashikuar fillimisht. Shqipëria ka shënuar një rritje të konsiderueshme të të ardhurave për frymë gjatë viteve të fundit, e mbështetur nga turizmi, ndërtimi dhe prurjet financiare nga jashtë.
Serbia ka zgjeruar bazën industriale dhe ka tërhequr më shumë investime të huaja, duke krijuar një avantazh të dukshëm ekonomik në rajon. Mali i Zi po vazhdon të mbështetet te turizmi, por njëkohësisht po investon edhe në energjinë e rinovueshme për të diversifikuar ekonominë.
Ndërsa për Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut, sfida kryesore mbetet rritja e produktivitetit dhe përmirësimi i tregut të punës, në mënyrë që të përballojnë ndryshimet demografike dhe emigracionin.
Në përgjithësi, Ballkani Perëndimor po kalon gradualisht nga një ekonomi e mbështetur te konsumi, drejt një modeli më të qëndrueshëm të bazuar te investimet, eksportet dhe zhvillimi afatgjatë.
/Marrë nga Monitor
