Nga Rudina Koromani, Psikologe Klinike
“Kur dikush shkund një qilim, goditjet nuk janë kundër qilimit, por kundër pluhurit që ai mbart.” – Rumi
Kjo shprehje më vjen shpesh në mendje sa herë kam përballë prindër të zhgënjyer dhe të lodhur nga sjelljet negative, të përsëritura, të fëmijëve të tyre.
Fëmijë që nuk duan të studiojnë; fëmijë që rrezikojnë jetën me sjellje delikuente; fëmijë agresivë, që ofendojnë apo godasin prindërit; fëmijë të përfshirë në abuzime me drogëra… rastet problematike janë të pafundme. Dhe, pothuajse gjithmonë, e gjithë pesha e këtyre problemeve bie mbi prindërit.
…dhe prindi ndihet fajtor. Pyet veten: Ku kam gabuar?
Sot po shtohen prindërit e shkatërruar emocionalisht nga sjellja e fëmijëve të tyre: “Nuk di çfarë të bëj më”; “Mes gjithë të mirave është rritur”; “Një shpullë nuk ka marrë kurrë”; “E trajtoj si shok”…
Çështja është se prindërimi modern, në shumë raste, e ka hedhur në kosh autoritetin prindëror. Një autoritet që brezi i mëparshëm shpesh e ushtronte në mënyrë të tepruar dhe të gabuar, por që sot, në emër të librave të prindërimit dhe iluzionit se “dimë gjithçka”, është zëvendësuar me një qasje tjetër po aq problematike: plotësimin pa kushte të dëshirave të fëmijës.
Shumë prindër janë shndërruar nga prindër edukues në prindër admirues të fëmijëve të tyre: në plotësues dëshirash, në blerës dhuratash pa kriter, në zbatues të çdo kërkese – pavarësisht nëse fëmija e meriton apo jo.
Po, çdo fëmijë ka një personalitet unik. Pikërisht për këtë arsye, recetat e prindërimit nuk gjenden thjesht në libra. Megjithatë, një parim mbetet i pandryshueshëm dhe i vërtetuar: autoritet në masën e duhur.
Por si mund ta dijë fëmija çfarë është e drejtë dhe çfarë është e gabuar, nëse sjelljet e këqija nuk ndëshkohen? Si mund të edukohet një fëmijë që trajtohet si i barabartë me prindin, në role dhe vendimmarrje?
Kur djali apo vajza të kërcënon me thikë, si do ta ndalësh? Kur kërkon të dalë, ndërkohë që prindi e di se po rrezikon, si do ta kufizosh? Kur kërcënon të vjedhë apo të marrë me dhunë para, si do të veprosh?
“Kur dikush shkund një qilim, goditjet nuk janë kundër qilimit, por kundër pluhurit që ai mbart.” – dhe kjo nuk do të thotë ta rrahësh fëmijën mëngjes, drekë e darkë.
Do të thotë:
‼️ Fëmija duhet dëgjuar – por në përputhje me nivelin e zhvillimit të tij. Sa më shumë rritet, aq më shumë duhet dëgjuar.
‼️ Fëmija duhet edukuar dhe ndëshkuar për sjelljet e gabuara, në mënyrë që të mësojë pasojat e veprimeve të veta. Deri në moshën e pjekurisë, fëmija nuk e kupton plotësisht pasojën e veprimeve – as për veten, as për të tjerët. Kur komunikimi dështon, duhet të aplikohen ndalesa ndaj gjërave që ai pëlqen, ndëshkime të qarta për sjellje të gabuara të përsëritura dhe shpërblime për sjellje pozitive dhe arritje.
‼️ Godasim pluhurin, jo fëmijën. Pa harruar kurrë t’i themi që e duam dhe do ta duam gjithmonë; pa harruar ta dëgjojmë; por edhe pa harruar se je prindi, jo shoku i tij. Respekti ndaj prindit nuk negociohet.
Luani me ta për 7 vitet e para,
Mësojini për 7 vitet e tjera,
Këshillojini për 7 vitet pasuese,
dhe më pas lërini të ecin vetë.
(I. Ali)
#ndëshkimifëmijës #zhvillimifëmijës #prindërimi
