Ritmi i ngrohjes së oqeanit është pothuajse dyfishuar që nga viti 2005. Valët e të nxehtit detar nuk janë vetëm shkatërruese për jetën nën det, por edhe në tokë. Sipas ekspertëve uraganët, përmbytjet, thatësirat: të gjitha këto ngjarje ekstreme të motit janë intensifikuar gjatë viteve të fundit. Dhe megjithëse këto ngjarje ndodhin në tokë, një shkak i zakonshëm për ta qëndron në oqean.
Shkencëtarët kanë zbuluar se shtrirje të gjata të temperaturave të larta të sipërfaqes së detit, të quajtura valë të nxehta detare, mund të përforcojnë fenomene të tilla si stuhitë dhe reshjet e dendura.
Ky ishte veçanërisht rasti për uraganet Helene dhe Milton, të cilët goditën shtetin amerikan të Floridës në vetëm dy javë në vjeshtën e këtij viti (2024).
Sipas një studimi të botuar në revistën shkencore “Nature”, valët e të nxehtit detar intensifikojnë ciklonet tropikale, të quajtura uragane kur ndodhin mbi Atlantik, me mbi 35% krahasuar me ciklonet pa valë të nxehta detare. Ato shoqërohen gjithashtu me stuhi të mëdha reshjesh.
Por ky ndërveprim midis oqeanit dhe motit nuk ndikon vetëm në bregdetin e SHBA. Evropa ka përjetuar gjithashtu ngjarje ekstreme të motit gjatë vitit të kaluar. Pas një vere me valë të nxehti rekord në të gjithë kontinentin dhe zjarreve të shumta në rajonin e Mesdheut, Spanja, Franca dhe Portugalia u goditën nga stuhia Kirk , e cila ishte fundi i një uragani në fillim të tetorit.
Valët e të nxehtit detar mund të përkeqësojnë gjithashtu një ngjarje të pazakontë të motit që ndodh vetëm në Detin Mesdhe: të ashtuquajturat ‘medicanes’, të cilat tregojnë një uragan që formohet në Mesdhe.
Një stuhi e tillë shkatërroi bregdetin libian në vjeshtën e vitit 2023, duke shkaktuar të paktën 4300 vdekje dhe disa diga u shembën.
Në të njëjtën kohë, ka disa dëshmi se valët e të nxehtit detar mund të lidhen me thatësirat dhe ato shpesh ndodhin në të njëjtën kohë me valët e të nxehtit në tokë.
/a.r
