Parlamenti i Norvegjisë fillon të mërkurën seancat dëgjimore publike mbi lidhjet midis ish-sulmuesit seksual amerikan Jeffrey Epstein dhe diplomatëve dhe politikanëve norvegjezë në një skandal që ka tronditur elitën e vendit.
Departamenti i Drejtësisë i Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, publikoi në janar miliona dokumente të lidhura me Epsteinin, duke zbuluar lidhje me politikanë, anëtarë të familjes mbretërore dhe persona të pasur në të gjithë botën.
Norvegjia, shtëpia e Çmimit Nobel për Paqen dhe shpesh një pikëmbështetje e diplomacisë ndërkombëtare, ka parë pasoja të mëdha, duke shkaktuar hetime parlamentare dhe policore.
Qeveria duhet të shpjegojë se çfarë po bën për të rivendosur besimin në shërbimin e jashtëm, tha Jonas Andersen Sayed, drejtuesi i seancës dëgjimore në Komitetin parlamentar për Shqyrtim dhe Çështje Kushtetuese.
“Ka shumë njerëz që kanë demonstruar gjykim shumë të dobët”, tha Andersen Sayed për ata që kishin miqësi me Epsteinin.
Komiteti ka thirrur 11 ministra të jashtëm aktualë dhe ish-ministra të zhvillimit, përfshirë kryeministrin Jonas Gahr Stoere, i cili ishte ministër i jashtëm nga viti 2005 deri në vitin 2012.
Boerge Brende, një ish-ministër i jashtëm që pritet të dëshmojë gjithashtu, dha dorëheqjen nga pozicioni i presidentit dhe drejtorit ekzekutiv të Forumit Ekonomik Botëror pas zbulimeve të marrëdhënieve të tij miqësore me Epstein.
Brende ka thënë se nuk ishte në dijeni të së kaluarës dhe aktiviteteve kriminale të Epsteinit përpara se ta takonte për herë të parë në vitin 2018 dhe se i vjen keq që nuk e kishte hetuar më me hollësi.
Erik Solheim, një ish-ministër i zhvillimit i cili do të dëshmojë të mërkurën, ka thënë se hetimi i parlamentit është një reagim i tepruar që do ta frenojë shërbimin e jashtëm, ndërsa diplomatët zgjedhin vetëpërmbajtje të panevojshme, duke dëmtuar interesin kombëtar.
Edhe pse nuk u paraqitën para parlamentit, një numër norvegjezësh të tjerë të shquar me lidhje me Epstein, përfshirë ish-kryeministrin Thorbjoern Jagland , ish-ministrin Terje Roed-Larsen dhe ish-diplomaten Mona Juul , janë nën hetim policor për akuza për korrupsion.
Roed-Larsen ka kërkuar falje për marrëdhënien e tij të ngushtë me Epstein, e cila përfshinte një kredi personale nga financuesi, dhe në vitin 2020 dha dorëheqjen si Drejtor Ekzekutiv i Institutit Ndërkombëtar të Paqes me seli në Nju Jork, një organizatë kërkimore.
Për më tepër, Mbretëresha Mette-Marit , gruaja e Mbretit Haakon, ka kërkuar falje për miqësinë e saj me Epstein, por gjithashtu nuk i nënshtrohet seancës dëgjimore.
Paralelisht, parlamenti ka emëruar një komision të jashtëm akademikësh dhe ekspertësh ligjorë për të hetuar “çështjet dhe problemet e nxjerra në dritë” nga dosjet, me qëllim “përmirësimin e integritetit dhe transparencës së autoriteteve norvegjeze”.
Komisioni i rrallë hetimor, që mbulon më shumë se 30 vjet histori diplomatike norvegjeze, pritet të japë rezultatet e tij në fillim të vitit 2028. Është vetëm grupi i nëntë i tillë që emërohet nga parlamenti në 140 vitet e fundit.
