Në një përpjekje për të forcuar transparencën dhe për të mbyllur hapësirat e abuzimit në sistemin arsimor, Ministria e Arsimit ka zyrtarizuar “Planin e Integritetit”. Ky dokument strategjik, i cili pritet të diktojë rregulla të reja e të ashpra për administratën qendrore dhe hartuesit e politikave arsimore, synon të rikthejë besimin e publikut te meritokracia dhe llogaridhënia e institucioneve.
Hartimi i politikave në arsim, sipas këtij plani, nuk do të jetë më thjesht një proces administrativ, por do t’i nënshtrohet një filtri të rreptë etik dhe antikorrupsion, duke u fokusuar në pikat më nevralgjike: prokurimet publike, hartimi i akteve rregullatore dhe licencimet.
Në hyrjen që i paraprin këtij dokumenti, theksohet rëndësia jetike të kësaj nisme për të ardhmen e vendit dhe rrezikun që i kanoset sistemit nga mungesa e etikës.
“Integriteti institucional në këtë proces është jetik për të garantuar që çdo vendimmarrje, ligj apo reformë të jetë produkt i një administrimi të ndershëm, larg interesave të ngushtë dhe në shërbim të plotë të interesit publik,” theksohet në dokumentin e publikuar tani edhe në Fletoren Zyrtare.
Më tej, nënvizohet se korrupsioni në nivel administrativ deformon parimet e meritokracisë, ndaj udhëheqja e politikave kërkon një qasje të vendosur.
“Ndërtimi i një kulture institucionale që promovon ndershmërinë, përgjegjshmërinë dhe sinjalizimin e praktikave të gabuara është thelbësor për një qeverisje që shërben me dinjitet,” nënvizohet në Planin e ri të Integritetit.
Katër shtyllat e reformimit të brendshëm
Dokumenti detajon një plan veprimi të shtrirë në katër objektiva kryesorë, të cilët synojnë të skanojnë dhe rregullojnë çdo hallkë të ministrisë:
Kodi i ri i Etikës
Brenda gjashtëmujorit të dytë të vitit 2026, dikasteri i arsimit do të hartojë dhe zbatojë një Kod të ri Etike. Ky dokument do të përcaktojë standarde të panegociueshme sjelljeje jo vetëm për zyrtarët e thjeshtë publikë, por edhe për stafin politik dhe kabinetin e ministrit.
Filtër për burimet njerëzore
Plani synon t’i japë fund emërimeve të dyshimta apo lëvizjeve të paargumentuara të stafit. Përmes një rregulloreje të përditësuar, kërkohet zbatimi i rreptë i meritokracisë në rekrutime dhe promovime, duke shmangur nepotizmin dhe duke zhvilluar kapacitetet profesionale përmes trajnimeve të vazhdueshme.
Transparenca radikale
Ministria pranon se ka ende hapësira për përmirësim në komunikimin e saj me qytetarët. Objektivi i tretë fokusohet te publikimi proaktiv i të dhënave, veçanërisht në fushat me risk të lartë ku menaxhohen fondet publike.
Monitorimi i licencave dhe kuotave
Shtrëngim i mekanizmave të kontrollit në marrëdhëniet me institucionet e arsimit të lartë dhe parauniversitar. Çdo vendimmarrje për programe studimi, licencime apo financime kërkimore do t’i nënshtrohet një procesi transparent për të eliminuar çdo formë favorizimi.
Mekanizmat e llogaridhënies
Për të mos mbetur thjesht një dokument deklarativ në sirtarë, zbatimi i Planit të Integritetit do të kalojë në një proces rigoroz monitorimi. Një Koordinator i posaçëm i Integritetit do të ndjekë hap pas hapi realizimin e detyrave, duke përgatitur raporte gjashtëmujore dhe vjetore.
Nëse masat nuk rezultojnë efikase apo identifikohen vonesa dhe faktorë të rinj risku, plani parashikon ndërhyrje korrigjuese të menjëhershme. Në fund, raportet e monitorimit do të bëhen publike, duke u hapur për debat dhe analizë nga grupet e interesit dhe shoqëria civile.
