• Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh
Sunday, November 8, 2026
  • Login
Javanews
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi
No Result
View All Result
Javanews
Home Kryesoret

Shpjegimi psikologjik i lapsuseve

by Rudina Koromani
12/11/2025 17:29
Shperndaj ne FacebookShperndaj ne Twitter

Nga Rudina Koromani*

….një politikan bën lapsuse duke lexuar gabim shifra si “miliona, qindra mijëra”, si do ta interpretonte  Frojdi në kuptimin e tij psikoanalitik?

Politikanët shpesh lexojnë shifra të mëdha në publik, para kamerave ose në parlament. Ditët e fundit kemi patur dy raste nga politika jonë; nga deputetet Zegjine Çaushi dhe Olta Xhaxçka.

Sipas Frojdit, ky lloj lapsusi nuk është thjesht një gabim mekanik, por mund të shprehë diçka të pavetëdijshme, si:

  1. Pasiguri ose dyshim: Politikanët shpesh kanë ndjenja të fshehta pasigurie mbi shifrat që po paraqesin. Pavetëdija e bën lapsusin si shprehje të frikës ose shqetësimit.
  2. Dëshira për manipulim: Ndonjëherë politikanët mund të kenë një dëshirë të fshehtë për të “eksagjeruar” ose “zbutur” shifrat; lapsusi është mënyra që pavetëdija i jep të dalë jashtë.
  3. Konflikt i fshehtë: Lapsusi mund të tregojë një konflikt midis të vërtetës dhe prezantimit publik. Politikanët shpesh duan të duken kompetentë, por pavetëdija i kujton se shifrat janë të komplikuara dhe mund të humbasin kontrollin.

Frojdi do të thoshte se gabimi në shifra nuk është thjesht përqendrim i dobët, por një dritare e vogël nga mendimet dhe emocionet e pavetëdijshme. “Gabimi i shifrave është një rrëshqitje e pavetëdijes që tregon frikë, pasiguri ose qëllim të fshehur për ta ndryshuar perceptimin”

Sipas Sigmund Frojdit, lapsuset (të quajtura edhe “lapsus linguae”) nuk janë të rastësishme, por kanë një domethënie të fshehtë psikike, duke mos si parë si gabime mekanik, por shprehje e pavetëdijes së njeriut.

Një lapsus sipas tij ndodh kur një person:

  • ngatërrohet në të folur,
  • thotë diçka ndryshe nga ajo që donte të thoshte,
  • harron një emër,
  • ose zëvendëson një fjalë me një tjetër “pa dashje”.

Lapsuset sipas babait të Psikoanalizës, janë shprehje të dëshirave, mendimeve ose ndjenjave të pavetëdijshme, të cilat: censurohen nga vetëdija dhe arrijnë të “rrëshqasin” jashtë përmes gjuhës, gabimeve, harresave ose veprimeve të pavetëdijshme.

Pra, pavetëdija gjen një mënyrë për të folur — edhe kur njeriu nuk e kupton.

Shembuj klasikë nga Frojdi

  • Një burrë që dashuron fshehurazi një grua tjetër mund të ngatërrojë emrin e saj me të gruas së vet gjatë bisedës.
    Frojdi do të thoshte: “Nuk ishte rastësi — pavetëdija e tij e zbuloi dëshirën e fshehtë.”
  • Një student që harron emrin e një profesori mund të ketë ndjenja negative të pavetëdijshme ndaj tij (frikë, zemërim, refuzim).
  • Një person që flet për “vdekjen” e dikujt, kur donte të thoshte “daljen e tij në pension”, mund të ketë emocione të përziera ndaj atij personi — pavetëdija “rrëshqet” përmes fjalës.

Si dhe kur ndodhin lapsuset?

VETËDIJA është mbrojtja jonë duke u përpjekur të fshehë mendimet e papranueshme që lidhen me moralin, turpin, dëshirat, konfliktet. Por PAVETËDIJA është gjithmonë aktive. Kur jemi të lodhur, në momente pak më të shkujdesura (stresi, lodhjeje, emocionesh), kjo censurë e vetëdijes dobësohet — dhe mendimet e pavetëdijshm shfaqen në formë lapsusi (një prej formave që zgjedh pavetëdija)

10 Lapsuse të zakonshme dhe kuptimi i tyre

 

Lapsusi Interpretim frojidian Interpretim modern
1 Thua “dashuria ime” por del “urrejtja ime” Reflekton ndjenja të fshehta të pavetëdijshme Konflikt emocional, lodhje ose shpërqendrim
2 Ngatërron emrat e partnerëve ose miqve Dëshira ose mendimi i fshehtë për një person tjetër Zakon, shoqëria e ngjashme e emrave dhe përpunimi i trurit
3 Harrohet një fjalë gjatë prezantimit Ankth ose frikë e fshehtë për të mos dështuar Stres, lodhje, shpërqendrim
4 Dërgohen email-e tek personi i gabuar Shprehje e pavetëdijes: shmangie ose pakënaqësi Shpërqendrim, multitasking, gabim teknik
5 Zëvendësimi i një fjalë me të kundërtën (“sukses” → “dështim”) Pavetëdija shfaq dëshira ose frikë të fshehur Lodhja mendore dhe ndikimi i emocioneve në gjuhë
6 Ngatërron fjalë të ngjashme fonetikisht Pavetëdija e ka përzgjedhur simbolikisht Përpunim automatik i trurit + shpejtësia e të folurit
7 Thua diçka që nuk e mendon plotësisht Mendime të fshehta ose impulset që “rrëshqasin” Gabim i zakonshëm i komunikimit, shpërqendrim
8 Bën lapsus gjatë leximit ose lexon gabim Zbulon frikë ose konflikt të fshehur Përqendrim i ulët ose lexim i shpejtë
9 Harrohet data ose detaji i rëndësishëm Pavetëdija po përpiqet të fshehë një ngjarje të pakëndshme Kujtesa e kufizuar, lodhja, shpërqendrimi
10 Ndërron fjali ose renditje gjatë fjalimit Simbol i tensionit të brendshëm ose dëshirave të fshehta Truri përpunon informacionin shumë shpejt dhe bëhet gabim automatik

Në librin e tij të famshëm “Psikopatologjia e jetës së përditshme” (Die Psychopathologie des Alltagslebens, 1901), Frojdi e quan lapsusin: “Një dritare e vogël nga pavetëdija.”

Ai shpjegon se: “Gabimet e të folurit, harresat dhe veprimet e gabuara nuk janë të rastësishme, por rrjedhojë e një qëllimi të fshehur që del në sipërfaqe.”

E ndërsa Frojdi i ka dhënë domethënie psikologjike dhe simbolike çdo lapsusi, psikologjia moderne i sheh lapsuset si gabime normale të trurit, por shpesh emocionet dhe dëshirat e pavetëdijshme mund të shfaqen përmes tyre, duke konfirmuar mendimet e FROJD. Në praktikë, lapsuset mund të jenë një kombinim i të dyjave: gabime të zakonshme + mesazhe të fshehta.

*Psikologe Klinike

12 nentor 2025

Next Post
Dash Sula bën paralajmërimin e fortë: Do ketë vrasje gjyqtarësh e prokurorësh si në Itali

“Opozitar me makinë 100 mijë euro nuk frymëzon” Dash Sula: Të themelohet UÇD, Ushtria Çlirimtare e Demokratëve

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

TË FUNDIT

Sulmet ndaj institucioneve bankare, Banka e Shqipërisë-qytetarëve: Kursimet tuaja janë të sigurta

Skema e kredive që rrezikoi t’u merrte shtëpitë qytetarëve, qeveria vendos kufij për interesat dhe gjobat

November 8, 2026
Përkeqësohet gjendja e këmbës së Erion Veliajt, mjekët rekomandojnë një tjetër ndërhyrje kirurgjikale

Veliaj: Puna nuk ndalet për Tiranën, 1800 kredi të buta për familjet dhe projekte të reja në kryeqytet

November 8, 2026
“Epsteini” ynë

Dy opozitat që kanë alibi për dështimin njëra-tjetrën

November 8, 2026
Kryeministri britanik: Kosova të respektojë mandatin e Gjykatës Speciale

Kryeministri britanik: Kosova të respektojë mandatin e Gjykatës Speciale

November 8, 2026
Rrjedhja e të dhënave nga Rosstat! Mbi 450 mijë rusë të vrarë në luftën në Ukrainë, zbardhen shifrat tronditëse

Rrjedhja e të dhënave nga Rosstat! Mbi 450 mijë rusë të vrarë në luftën në Ukrainë, zbardhen shifrat tronditëse

November 8, 2026
Eisenkot merr zyrtarisht mandatin për të formuar qeverinë e re në Izrael

Eisenkot merr zyrtarisht mandatin për të formuar qeverinë e re në Izrael

November 8, 2026
Iluzioni i rrëzimit të qeverive nga rruga

Iluzioni i rrëzimit të qeverive nga rruga

November 8, 2026
SHBA godet me avion ushtarak anijen e mallrave në Gjirin e Omanit, tentoi të thyente bllokadën detare

SHBA godet me avion ushtarak anijen e mallrave në Gjirin e Omanit, tentoi të thyente bllokadën detare

November 8, 2026
Përplasen dy trena në Giza, 4 të vdekur dhe mbi 80 të plagosur (VIDEO)

Përplasen dy trena në Giza, 4 të vdekur dhe mbi 80 të plagosur (VIDEO)

November 8, 2026

Usman Nurmagomedov – Dagestani MMA Star – Undefeated Lightweight PFL

November 8, 2026
  • Adresa: Rruga “Mihal Popi”, Pallatet 1 Maji, Shkalla 26, Apartamenti 5, Tiranë
  • Email: javanews.al@gmail.com
  • Kontakt
  • Kreu
  • Rreth Nesh

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

No Result
View All Result
  • Politikë
  • Kronikë
  • Ekonomi
  • Bota
  • Sport
  • Kulturë
  • Opinion
  • Tendencë
  • Të tjera
    • Media në Tranzicion
    • Kosova
    • Editorial
    • Kuriozitete
    • Teknologji
    • Sociale
    • Horoskopi
    • Dossier
    • Shëndetesi

© 2025 JAVA NEWS - Të drejtat mbi përmbajtjen mbrohen sipas etikës profesionale dhe ligjeve të Republikës së Shqipërisë.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In