Kina ka përjashtuar gjeneralin më të lartë të ushtrisë së saj, Zhang Youxia, si dhe një tjetër oficer të lartë, gjeneralin Liu Zhenli, duke ngjallur pikëpyetje serioze mbi arsyet e këtij konflikti në nivelet më të larta të ushtrisë dhe mbi ndikimin që kjo mund të ketë në kapacitetin luftarak të vendit, qoftë për ndonjë synim ndaj Tajvanit, apo për një konflikt të madh rajonal.
Zhang, 75 vjeç, ishte nënkryetar i Komisionit Qendror Ushtarak (CMC), grupi i Partisë Komuniste të Kinës që drejtohet nga udhëheqësi i vendit Xi Jinping dhe kontrollon Forcat e Armatosura. Zakonisht, CMC përbëhet nga rreth shtatë anëtarë, por tani janë mbetur vetëm dy, Xi Jinping dhe gjenerali Zhang Shengmin. Të tjerët janë përjashtuar përmes fushatës “anti-korrupsion” pas valëve të mëparshme të arrestimeve. CMC ka kontroll mbi miliona ushtarë dhe ka aq pushtet saqë kur Deng Xiaoping ishte udhëheqësi suprem i vendit gjatë viteve 1980, ky ishte pozicioni i vetëm që ai mbante për pjesën më të madhe të kohës.
Sipas Lyle Morris nga Asia Society Policy Institute, situata është e paprecedentë: “PLA (Ushtria Çlirimtare e Popullit) është në kaos. Ushtria kineze tani ka një boshllëk të madh në udhëheqje”.
Shkaqet e vërteta të këtyre largimeve mbeten të paqarta. Ekspertët flasin për shumë spekulime: nga rrjedhja e sekreteve bërthamorë drejt SHBA-së, deri tek komploti për puç dhe përplasjet fraksionale brenda ushtrisë. Madje, ka thashetheme për një përleshje me armë në Pekin.
Njoftimi zyrtar thoshte se Zhang dhe Liu janë “nën hetim” për “shkelje të rënda të disiplinës dhe ligjit”, një eufemizëm për korrupsionin. Edhe editoriali i PLA Daily theksoi se veprimi tregon tolerancë zero ndaj korrupsionit, pa marrë parasysh pozicionin e individit. Megjithatë, disa analistë sugjerojnë se pas kësaj fshihet edhe politika e pushtetit. Xi Jinping është akuzuar se përdor fushatën anti-korrupsion për të eliminuar rivalë politikë ose zyrtarë që nuk tregojnë besnikëri të plotë ndaj tij. Kjo i ka dhënë atij kontroll të pakufizuar mbi vendin, një nivel që nuk shihej që nga kohët e Mao Ce Dunit.
Një atmosferë e tillë mund të ketë pasoja negative në ushtri, pasi krijon një klimë dyshimi dhe vendimmarrjeje të kujdesshme, madje të dobët. Humbja e Zhang, një nga pak oficerët me përvojë luftarake, është veçanërisht shqetësuese. Analistët paralajmërojnë se pasojat do të ndihen për vite.
Ky pastrim i niveleve të larta vjen në një moment kur Pekini po rrit presionin ndaj Tajvanit, duke kërcënuar me pushtim të plotë. Ndërsa fushata mund të mos frenojë ambiciet për kontrollin e ishullit, ajo mund të ndikojë në vendimet operative, duke i dhënë Xi më shumë fuqi mbi agresionin ushtarak. Sipas Chong Ja Ian nga Universiteti Kombëtar i Singaporit, ky largim gjeneralësh mund të ndikojë në vendimet operacionale dhe në Tajvan. “Largimi i gjeneralëve mund të mos ndalojë ambiciet e Kinës ndaj Tajvanit, por mund të ndikojë vendimet operacionale. Pa profesionistë ushtarakë ose me profesionistë të trembur, vendimet për eskalim dhe agresion do të varen edhe më shumë nga Xi dhe preferencat e tij”.
