Shqipëria nuk ka një dokument të vetëm strategjik që adreson në mënyrë të integruar fenomenin e moshimit. Për ekspertët, sfida kryesore mbetet plakja e popullsisë, e cila pritet të shoqërohet me kosto financiare dhe shëndetësore për popullsinë.
“Plakja e popullsisë dhe rritja e jetëgjatësisë do të thotë se duhen kura mjekësore dhe rriten kostot për shëndetin publik. Një nga ndërhyrjet kryesore është rritja e moshës së pensionit. Vitet e fundit ka tendencë që të rinjtë të ikin dhe prindërit t’i lënë në Shqipëri, duke e pasur të pamundur për t’i mbajtur. Duhet më shumë azile, por edhe pse kanë kosto të lartë si në pjesën e aksesimit, ashtu edhe në menaxhim, me pensionet që kanë shqiptarët janë të papërballueshme”, shprehet eksperti për çështjet e ekonomisë, Klodian Muço.
Sipas KLSH, plakja e popullsisë është sfida më serioze demografike në dekadat e ardhshme për Shqipërinë, pasi politikat aktuale, të fragmentuara dhe të pazbatuara plotësisht, nuk garantojnë qëndrueshmërinë ekonomike dhe sociale të vendit.
“Gjetjet e auditimit theksojnë domosdoshmërinë e hartimit të një strategjie kombëtare të unifikuar dhe ndërsektoriale për moshimin e popullsisë, të mbështetur në analiza demografike të thelluara, objektiva afatshkurtër dhe afatgjatë, tregues të matshëm dhe një sistem të integruar të monitorimit. Një strategji e tillë duhet të bashkojë në një dokument të vetëm politikat e punësimit, lindshmërisë, migracionit, mbrojtjes sociale dhe zhvillimit ekonomik, për t’u përballur me fenomenin e moshimit”.
Per sociologët, qasja e një programi të vetëm staregjik për moshimin do të thotë më shumë fokus tek mosha e tretë.
“Të moshuarit tanë janë të papërfshirë, nuk marrin ato shërbime që duhej të merrnin. Familjarët janë të shqetësuar kur vjen puna tek të moshuarit që kanë nevoja specifike, të lidhura me sëmundjet kronike, pamundësinë për të lëvizur, dhe ata hasin shumë vështirësi. Plani kombëtar duhet të jetë afatgjatë, jo strategji afatshkurtra. Duhet të shtrihet në të gjithë Shqipërinë, jo vetëm në një qark të caktuar. Ky plan kombëtar duhet të jetë aktiv dhe të përfshijë shumë specialitete, si aspektet shëndetësore dhe ato psiko-emocionale”, thotë sociologia Entela Binjaku.
Të dhënat e INSTAT tregojnë se 15.4% e popullsisë shqiptare është mbi 65 vjeç. Parashikimet e institucioneve ndërkombëtare flasin për një rritje të mëtejshme, ku deri në vitin 2050 kjo shifër pritet të kapërcejë 25%, një nga nivelet më të larta në rajon.
