Nga Ben Andoni
Me konkluzionet e “Dëgjesave” të qarqeve, të bëra publike me intervale kohore të shkurtra, mandati i dytë i kryeministrit Rama duket se e justifikon krejtësisht atë që ka thënë për sa i përket reformës së administratës. Po a kanë qenë të njohura deri më tani problemet? A janë adresuar si duhet ato, gjatë katër viteve të drejtimit të Ramës? Me gjithë paragjykimet, të mjafton të shikosh dokumentacionin e Kontrollit të lartë Shtetëror dhe Inspektoriatit të lartë të Pasurive për të kuptuar masën e një abuzimi të frikshëm në vend. Raporti i Kontrollit të Lartë të Shteti ka gjetur 2 miliardë euro abuzime, vetëm në vitet e fundit, që i shtohet vlerësimi nga Inspektoriati i Lartë i Deklarimit dhe Kontrollit të Pasurive, që po në vitet e fundit ka gjetur shkelje deri në 50 miliardë Lekë, që përkthehet në fshehje parash nga zyrtarë të ndryshëm.
Kryeministri Rama, pas konkluzioneve të “Dëgjesave”, ka preçizuar 9 fushat ku do nisin shkarkimet, që shkohet në reformat e strukturave të ujësjellësve, mjekësisë, drejtoritë e arsimit, e deri tek OSHE-ja por edhe shumë prej dikastereve të cilat janë drejtuar deri më tani nga militantët e PDIU-LSI.
Po a e zgjidhin problemin e vërtetë këto? Si ka të ngjarë që Shqipëria të ketë kaq shumë probleme dhe dikasteret e ekzekutivit, institucionet rregullatorë të përcaktuara nga kushtetuta, pushteti lokal nuk funksionojnë dhe nuk merren vesh?
Është e vërtetë se administrata publike është e lidhur si një strukturë e tërë, e ndaj të gjitha hallkave të saj ka ankesa pa fund, madje me emra konkretë. Ajo që vërehet dhe u dëgjua në “Dëgjesat” është se emërimet janë të bazuara në ndarjet partiake dhe aspak nga merita; defektet e madhe profesionale të shumë syreshve aty; dhe deri te mosnjohja e kompetencave, me pak fjalë një administratë që më shumë sesa duhet të dijë mirë punën dhe të shërbejë është një administratë që mendon të përfitojë. Dhe, qeveria Rama është e ndërgjegjshme për këtë, ashtu si edhe për të tjetrën: Ndryshimi është i vështirë.
Rezultati është i dukshëm: shteti është krejt i kapur dhe mungon tregu normal i punës, punësimi është gjithnjë e më i vogël, investimet e huaja potenciale mungojnë, kurse abuzimet e shumta kudo rëndojnë mbi konsumatorin e pambrojtur. Në të gjithë këtë parashtrim, një specialist ekonomie mund të përfshijë edhe shumë e shumë gjëra të tjera.
Por a s’kanë vlejtur vallë raportet e auditit të KLSh-së dhe të tjera të ngjashme me to, ku duhet të përmendim edhe raportet e shumë institucioneve të huaja për t’i bërë të qarta shkeljet, para se të arrinin në njohje te Dëgjesat? Me sa duket jo, sepse konkluzionet e KLSH-së dhe raporteve të huaja nuk ndiqen. Ose më thjeshtë përdoren nga opozita kundër pozitës dhe anasjelltas. Më keq akoma është se kjo administratë ka vite e vite që është në tranzicionin e pafund, e gati me të njëjtën retorikë për reformimin e saj foli edhe qeveria Berisha, kur iu adresua problematikës së saj.
E kështu në këtë perpetuum mobile, në vend të reformimit, kemi përcjellë vende pune në radhët e saj, për të cilin paguhen 2 njerëz njëkohësisht, përpos shumë e shumë problematikave të dukshme, që ky shkrim nuk i përmbledh dot, që shtohet me nëpunës-hiena që nuk u bën tërr syri për të vendosur për tendera dhe për çështje të tjera, prej të cilave po vuan Shqipëria. Kjo reformë mbase mund të fillojë sërish, por me sa duket më shumë sesa reformë institucionale të administratës, Shqipëria ka nevojë për një reformë sociale të administratës, ku publiku duhet të bindet se ai që shërben në institucion, nuk është aty për t’u pasuruar, siç ndodh rëndom me shumë nëpunës, por për të shërbyer. Vetëm kështu, një pjesë e zyrtarëve barkmëdhenj dhe shumë-të-pasur, do t’i shpëtojnë anatemës popullore të “Dëgjesave”, që kërkon publikisht kokat e tyre. (Javanews)
