“Shtetet e Bashkuara janë prodhuesi më i madh i naftës në botë, ndaj kur çmimi i naftës rritet, ne fitojmë shumë para”. Donald Trump e pranoi me sinqeritet: rritja e çmimit të naftës do t’i sjellë fitime Amerikës. Por rritja e çmimit të gazit mund ta bëjë edhe më të pasur.
Bumi i fracking‑ut amerikan
Falë bumit të fracking‑ut (teknikë e nxjerrjes së naftës dhe gazit), që nga viti 2015 eksportet amerikane të naftës janë rritur dhjetë herë, duke arritur në 4 milionë fuçi në ditë. Rreth 1,5 milionë fuçi shkojnë në rafineritë aziatike dhe australiane, ndërsa 1,8 milionë drejtohen në Europë. Për të ulur varësinë nga Rusia pas pushtimit të Ukrainës, vendet e BE‑së kanë shtuar ndjeshëm blerjet e naftës amerikane. Sot nafta amerikane mbulon rreth 15% të importeve europiane dhe në vitin 2024 ka kushtuar rreth 42 miliardë euro. Me rritjen e çmimit të fuçisë, që tashmë po afrohet tek 100 dollarët, kjo shumë pritet të rritet, jo vetëm sepse i njëjti sasi nafte do të kushtojë më shumë, por edhe sepse reduktimi i furnizimeve nga Lindja e Mesme mund t’i shtyjë vendet europiane të mbështeten më shumë tek kompanitë amerikane.
Rritja e aksioneve të kompanive të mëdha
Deklarata e Trump konfirmohet edhe nga brusa. Që nga fillimi i vitit, për shkak edhe të ndërhyrjes amerikane në Venezuelë, aksionet e kompanive të mëdha të naftës në SHBA kanë shënuar rritje të ndjeshme në Wall Street: ExxonMobil +26%, Chevron +27%, ConocoPhillips +24%. Këto kompani përfitojnë jo vetëm nga rritja e çmimit të naftës, por edhe sepse nxjerrja e saj përmes fracking‑ut bëhet ekonomikisht e leverdishme kur fuçia kalon 60‑70 dollarë.
Ndërprerja e gazit nga Katari
Shtetet e Bashkuara mund të përfitojnë edhe më shumë nga rritja e çmimit të gazit, i cili pas sulmit izraelo‑amerikan të 28 shkurtit është rritur ndjeshëm. Mbyllja e ngushticës së Hormuzit dhe sulmet iraniane ndaj infrastrukturës energjetike kanë nxjerrë jashtë tregut një furnizues shumë të rëndësishëm të gazit natyror të lëngshëm: Katarin, që përfaqëson një të pestën e ofertës globale. Çmimet e gazit u rritën menjëherë në Azi dhe Europë. Sipas Energy Flux, fitimi nga një ngarkesë e vetme GNL drejt Europës është dyfishuar, nga 25 në 50 milionë dollarë. Pas pushtimit rus të Ukrainës, SHBA është bërë furnizuesi i dytë i gazit për BE‑në pas Norvegjisë, duke mbuluar mbi një të katërtën e importeve.
Ekstra‑fitimet e GNL
Bazuar në këto çmime, Energy Flux llogarit se eksportuesit dhe tregtarët amerikanë të GNL mund të grumbullojnë 870 milionë dollarë fitime shtesë çdo javë. Nëse bllokada e Katarit zgjat deri në verë, fitimet mujore mund të arrijnë në 20 miliardë, duke u rritur në 33 miliardë në katër muaj, 108 miliardë në tetë muaj dhe 170 miliardë në një vit. Për krahasim, kriza energjetike e viteve 2021‑22 nga ndërprerja e gazit rus solli përfitime prej “vetëm” 84 miliardë dollarësh në 12 muaj.
Ndikimi në energjinë amerikane
Trump pra ka të drejtë: bumi i naftës dhe i gazit u leverdis prodhuesve amerikanë që mund të arkëtojnë fitime rekord nga lufta. Por mbetet për t’u parë nëse kjo rritje e çmimeve do të jetë e favorshme edhe për bizneset dhe familjet amerikane. Meqenëse tregu i naftës dhe gazit është global, rritja e çmimeve ndihet edhe në SHBA, ku benzina ka arritur 3,50 dollarë për gallon (rreth 3.8 litra), niveli më i lartë që nga maji 2024 dhe ku faturat e energjisë po rriten edhe për shkak të konsumit të lartë nga qendrat e të dhënave për inteligjencën artificiale. Jo një ogur i mirë për zgjedhjet e mesmandatit.
