Papunësia mbetet ende sfidë në vendin tonë, sidomos kur analizojmë situatën nga afër përmes shifrave. Në vitin 2023, pavarësisht se norma e papunësisë ra në nivelin 10.7%, vlerësohet se janë 158,801 persona të papunë gjithsej, ndër të cilët 52.7 % janë meshkuj dhe pjesa tjetër janë femra.
Rreth 71.2% e të papunëve janë të papunë prej një viti ose më shumë, pra të dekurajuar. Krahasuar me vitin e mëparshëm, ky tregues ka pësuar një rritje të konsiderueshme prej 4.3 pikë përqindje, duke nxjerrë në pah vështirësitë me të cilat përballen të papunët për të gjetur një punë të qëndrueshme.
“Scan Intel” ka analizuar të dhënat e INSTAT, për të kuptuar më tepër mbi shkallën e papunësisë, sipas nivelit arsimor. Shifrat tregojnë se të rinjtë me arsim të mesëm janë më të prekurit. Papunësia për këtë grup është 12.7% ose 0.3 pikë përqindje më e lartë se një vit më parë. Nga ana tjetër, edhe të rinjtë me arsim 8-9 vjeçar përballen me një shkallë të lartë papunësie prej 9.6%, duke treguar se mundësitë e punës për këtë nivel arsimor janë të kufizuara.
Në të kundërt, një zhvillim pozitiv është ulja e shkallës së papunësisë për personat me arsim të lartë, e cila ka pësuar një ulje prej 1 pikë përqindje. Kjo tregon se arsimi i lartë vazhdon të ofrojë më shumë mundësi për punësim, duke nxjerrë në pah rëndësinë e investimit në një edukim më të avancuar.
Në një analizë më të ngushtë, vëmë re se edhe të rinjtë e grupmoshës 15-29 vjeç përballen me një realitet të përditshëm që lidhet me mungesën e punësimit, mos ndjekjen e shkollës dhe mungesën e përfshirjes në ndonjë formim profesional. Konkretisht, këta të rinj përbëjnë plot 24.6% të popullsisë së tyre. Brenda këtij grupi thuajse 49.4% janë të papunë. Ata që nuk janë të punësuar kanë arsye të ndryshme për këtë gjendje. Shifrat tregojnë se, 2% e tyre janë të dekurajuar nga tregu i punës, duke e ndjerë se nuk kanë mundësi për të gjetur një punë të përshtatshme.
Një pjesë tjetër e konsiderueshme, 13.4%, janë të zënë me detyra dhe përgjegjësi familjare, duke i dhënë përparësi kujdesit për familjet e tyre mbi karrierën profesionale. Pjesa më e madhe, prej 35.3%, përballen me arsye të tjera që i mbajnë larg tregut të punës. Ndërkohë, një lajm paksa optimist është ulja prej 5.7 pikë përqindje në numrin e të rinjve të dekurajuar krahasuar me vitin paraardhës.
